XXIII.
Inde talis nō ſolum indirecte: ſed etiam directeinfideles ⁊ errantes in fide reputari debent ſi ſiccredunt vt oꝑantur. Sed tunc ꝓ hereticis iudicādi eſſent quādo peſtifera taliā dogmata emēdare nollent: ⁊ defendere ꝑtinaciter eſſent parari. 24. q. 3. heretici. Itē querit̉ vtrum ſi dubiusin fide ſit cenſendus hereticus? videt̉ ꝙ ſic. quiaextra de hereticis dicit̉ dubius in fide ē infidel̓.In contrarium eſt: qꝛ thomas fuit dubius ī fide⁊ tamen nō dicit̉ hereticus. Rn̄dit augꝰ. de anꝙ dubium eſſe in fide contingit. 5. modis.rimo modo ſubrepticia tētatione: ⁊ hoc n̄facit homine hereticum: nō eniꝫ eſt in poteſtatehominis quid ſuꝑueniat ei ad cogitandū. Undeſi ſubito ſubrepticie l̓ diabolica illuſiōe ꝗs incipiat dubitare de aliquo articulo vel de his queſūt fidei: ſi ſtatim captiuat intellectū ſuū in obſequiū xp̄i: vt hoc deliberat credere qd̓ credit eccleſia noͣ cedit ſibi talis dubitatio ad defectū ſꝫad ꝑfectū. Un̄ apl̓i ꝓpter huiuſmōi tentationisimpulſū petebāt. Dn̄e adauge nobis fidem. ſemij debemus rogare deum vt adiuuet intatē noſtram. ¶ Secundo modo veritaelucidatione dubitat̉: ⁊ hoc nō facit bominēreticum: ſed eſt xp̄iane perfectionis. Ponuntim doctores xp̄iane fidei illa que ſunt magisterminata in fide ſub dubitatione queſtionūiones pro ⁊ contra ad illa adducendo: nō ꝙipſa concluſione dubitet̉: ſed vt veritas dicteoncluſionis magis elucidet̉: ẜm quem moduꝫicit ph̓us ꝙ dubitare de ſingulis nō erat mutiPer tales enim dubitationes ꝓ ⁊ contra indundo ad illa que ſūt fidei veritas pijs hominibus opitulat̉: ⁊ contra impios defendit̉: vt dicit¶ Tertio modo dicit̉ dubius adheſionecta: ⁊ hoc etiā nō facit hoīem hereticū: ſedcatore ⁊ malū xp̄ianū. Oēs enī peccātes ẜmyſo. imꝑfecte credūt eo ꝙ non viuunt ẜm eae credūt: nā ſi ꝑfecte adhererēt his q̄ creduntviuerent quaſi poſt modicū tranſituri d̓ hocmūdo nō quaſi in eternum manſuri. ¶ Quartomodo dicit dubiꝰ in fide voluntaria heſitatiōe⁊ hoc facit hominē incredulū errantē: nō tn̄ hereticū: eo enī ipſo ꝙ aliquis eligit volūtarie credere qd̓ vult: ⁊ diſcēdere nō vult: nec eſt paratꝰin omnibus ſe qui doctrinā eccl̓ie: ac ꝑ cōſequē:errans ⁊ infidelis reputandus eſt: vt fuit thomaſapl̓us: nō tn̄ eſt hereticus niſi ꝑtinax ſit in his q̄male facit. ¶ Quinto modo dicit̉ dubius ī fidetinacia defenſionis: ⁊ hoc facit hereticū: qꝛ nōſolū nō credit eā q̄ ſunt fidei ⁊ q̄ incōcuſſe teneteccleſia: ſed ꝑtinax eſt in ſuo errore: ⁊ illud ſuſcepit ẜm xp̄ianiſmū: nā iudeus vel paganus male ſentiens de fide nō dicitur hereticus ⁊ ſi infielis ſit.De ſciſmaticis per boues rōne ſuꝑbie deſignatos pana ſubijcit pedibus ſuis ptātē exercens ī eos. Nā cū ſit duplex
ptās in eccleſia .ſ. ordinis ⁊ iuriſdictionis. Poteſtate iuriſdictionis pͥuat papa ſciſmaticos auferens ab eis omnem iuriſdictionem in ſubditosPoteſtate vero ordinis ſeu conſecrationis priuat eos quantū ad executionē: hoc eſt ꝙ nō debeant vti actibus ordinum ſuorum: tamen quiatalis poteſtas ab homine auferri nō poteſt: quiacharacter qui imprimitur ī ordinatione que eſtipſa talis poteſtas eſt indelibilis. Unde quantūcunqꝫ ſacerdos vel epiſcopus conſecret hoſtiaꝫvel conferat ordines vere conficit ⁊ veros ordines confert: ſeruata tamen forma eccleſie: ſꝫ adſui ꝑniciem ⁊ recipientiū a talibus ſacr̄a ſcienterfacit: vt .i. q. i. qd̓ quidā. ⁊ in multis alijs. c. Dicūt̉aūt ſciſmatici omnes reſiſtentes pape nō quocūqꝫ modo: ſꝫ ꝑ ſpontaneā intentionē ac manifeſtam rebellionē ⁊ eius iudicialis ſnīe recuſationem nō recognoſcendo ipſū vt caput eccleſie.Sed ſi ꝑ alicuius cōmodi tꝑalis conſecutionēvel ꝑiculi euitationem reſiſtat p̄ceptis pape ⁊ nōobediat: talis ⁊ ſi grauiter peccet: nō tamen dicitur ſciſmaticus. ſciſma enī importat diuiſionemab vnitate fidei ⁊ charitatis eccleſie. Eſt autemduplex vnitas in eccleſia: vna eſt membroꝝ adcaput: alia membrorū adinuicem: de qua duplici vnitate corporis xp̄i myſtici ait apl̓s eph̓. 4.ſcilicet veritatem facientes in charitate creſcamus in illo ꝑ omnia qui eſt caput xp̄s: ⁊ hoc qͣꝫtum ad primam vnitatem: ⁊ ſequitur ex quo totum corpus compactum ⁊ connexū per omneꝫiuncturam ſubminiſtrationis ẜm oꝑationē quātum ad vnitatem ſecundā. Illi gͦ quantū. ex animo ⁊ ẜm intentionem ſe ab iſta duplici vnitatediuidunt ſciſmatici appellant̉. Unde qui ſūmopontifici tanqͣꝫ capiti eccleſie ſubeſſe rennuūt: ⁊qui mēbris ſubiectis ipſi eccleſie cōicare recuſant: ſciſmatici cenſendi ſūt: de qua duplici diuiſione loquitur apl̓us col̓. 2. quando dicit nemoꝟos ſeducat in humilitate ⁊ religione ambulāsfruſtra inflatus ſenſu carnis ſue: ⁊ nō tenens caput .ſ. quantum ad primam diuiſionem: exquototum corpus ꝑ nexus ⁊ coniūctiones ſubminiſtratur: ⁊ conſtructum creſcit in augmentum deihuiꝰ corporis diuiſio facit ſecunda diuiſionem:hec aug. de ancho. multa de ſciſmate habes ſupra ī ꝑte ſcd̓a ti. 3. c. de ſciſmate q̄ ibi potes vide̓.Utruꝫ omnes tyrannireſiſtentes pape ſint ſciſmatici? Reſpondit auguſtinus de ancho. vbi ſupra dicens ꝙ tria poſſūtdiſtingui genera ſciſmaticorum ẜm auguſtinumde queſtionibus euangelij: nam aliqui ſunt ſciſmatici intentione nō operatione. Quicunqꝫ enīita inuident bonis vt querant occaſione excludendi eos vel crimina ſua ſic defendendere parati ſunt ſi obiecta fuerint vel ꝓbata: vt etiā cōuenticuloꝝ ſegregationes vel eccl̓ie ꝑturbationes facere cogitent: iā ſciſmatici ſunt ab vnitateeccl̓ie corde diſciſi: ēt ſi nō inuentis occaſionibꝰ