.XXIII.

Et nota ẜm Iſidorum. debent iuuare eccleſiampͥncipes ſeculi: qn̄ infeſtant̉ ab alijs: vn̄. 23. q. 7.ſic ait. Principes ſeculi nōnunqͣꝫ intra eccleſiaꝫptātis adepte culmina tenent: vt ꝑ eandē ptāteꝫdiſciplinā eccleſiaſticā muniant. Ceterum intraeccleſiā ptātes neceſſarie nō eſſent: niſi qd̓ noniualent ſacerdotes efficere ꝑ doctrine ſermonēoteſtas imperet ꝑ diſcipline terrore. Sepe perregnū terrenū celeſte regnū ꝓficit: vt intra eccleſiā poſiti contra fidē ⁊ diſciplinā agūt: rigore pͥncibum conterant̉. ⁊ paulo poſt. Cognoſcant pͥncipes ſeculi deo rationē ſe debere reddituros ꝓeccleſia: quā ꝓ xp̄o tuendā ſuſcipiūt. Nā ſiue augeat̉ pax ⁊ diſciplina eccleſie ꝑ fideles p̓ncipes:ſiue ſoluat̉ ille ab eis rationē exigit: qui eoꝝ poteſtati ſuā eccleſiā tradidit. hec ille .ſ. ad defenpendū ⁊ iuuandū nō inuadendū ⁊ vſurpanduꝫbona ⁊ iura ſua: ⁊ ad obediendū nō imperandūei: vt faciūt frequenter. Concludit herueus. 3ª exſupradictis. Primū eſt ꝙ collatio iuriſditionisvel poteſtatis papalis ꝑtinet ad ſolū xp̄m. Seinduꝫ ꝙ pͥma collatio ptātis papalis fuit factaigulari ⁊ determinate ꝑſone petri dicente xp̄opſi tibi dabo. ⁊ paſce oues meas. Tertiū ꝙ aliecollationes facte alijs papis iuriſdictioneſqꝫ papales ſūt facte a xp̄o ꝑſone electe ab eccleſia velhͦ hn̄te vices eccleſie in hoc: ſicut modo habētcardinales.De plenitudine potelatis papalis ⁊ iuriſdictionis erga alias ptātes īferiores: vt pr̄ iarchas archiep̄os ep̄os ⁊ parochiales curatos. Ubi ſciendū ẜm herueū ī dicto tralatu: ꝙ oīs ptās eccleſiaſtica alia a papali ſubeſti quo ad tria. Primo qͣꝫtū ad correctionē abuſus. Scd̓o qͣꝫtū ad inſtitutionē ⁊ collationē ipſiꝰtātis inferioris. Tertio ad ſubſidiū adminicuatiuū .i. ꝙ tenet̉ iuuare eā: ſi aliquo mō indige̓t.rimū ꝓbat ſic: p̄ſidentia pͥncipis ī oī pͥncipatuerdinat ad hoc: ꝙ ip̄e moueat oēs ſubditos illiꝰpͥncipatus ad bonū ſeu finē reipublice. vn̄ ad eūꝑtinet: qͣꝫtū in eo eſt ꝯferre ⁊ ordīare ea q̄ ꝯferūtad tendendū ī bonū reipu .i. ea q̄ ſūt virtuoſa: etea q̄ tollunt motionē ad talē finē vt vicia⁊ abuſiones. Ad eandē .n. ptātem ꝑtinet mouerealiquos ad alique finē ⁊ tollere ea q̄ impediuntnotionē ⁊ ꝓfectū cōitatis. hec aūt ſūt vicia ⁊ abuſiones: q̄ inordināt hoīem a deo. Tota aūt reſpublica ſeu coītas xp̄iana ad hoc ordinat̉ vt adſuū finē debitū: ꝙ ꝯiungat̉ deo ꝑ oꝑa virtuoſa:⁊ ꝙ impedit̉ ꝑ vicia ⁊ diuerſas abuſiones: iō adpapa qui eſt pͥmus p̄ſidens ⁊ p̓ncipalis: pertinethuiuſmodi viciaⁱ corrigere ⁊ tollere erga omēsinferiores ptātes quantū in eo eſt: vt tota coītasſana tendat in debitū fineꝫ. Et ad hoc poſſetduci illud hieremie .i. Ecce cōſtitui te: ait dn̄sliꝑgentes ⁊ regna: vt euellas deſtrues diſſipes⁊ diſꝑdas .ſ. quo ad vtcia: edifices ⁊ plātes quoad virtutes. Nullus p̄latus eccleſiaſticus ē ſuꝑ

regna niſi papa. Et in ſignū huiꝰ zacharias papadepoſuit lodouicum a regno francie: qꝛ inutiliserat̉: vt habet̉. 15. q. 6. alius. Et Inno. imperatorēFedericum ab imꝑio. ¶ Quantū ad ſecundū .ſ.ꝙ oīs ptās inferior papa īferior ē ſubdita ei qͣꝫtum ad inſtitutionē ⁊ collationē eiꝰ ⁊ remotionēqd̓ ꝓbat ſic: oēs ptātes inferiores a papa ſūt limitate ⁊ determinate: vt apparet de facto. Autigit̉ ſūt inſtitute a xp̄o īmediate ab vniuerſali eccleſia aut a xp̄o mediāte papa vt vicario generali eius. Sed nō a xp̄o īmediate nec ab eccleſiavniuerſali gͦ a papa vicario xp̄i. Ꝙ nō ſint inſtitute a xp̄o īmediate tales ptātes inferiores: qꝛ ſiſunt inſtitute a xp̄o īmediate ita determinate: vtſūt quantū ad populū ⁊ quantū ad territoria: etquantū ad ea q̄ ſūt in foro ꝯtentioſo vel pnīali:poteſtas pr̄iarchalis archiep̄alis ep̄alis ⁊ parochialis: aut xp̄s fecit hoc ante aſcenſionē aūt pꝰ:ſed neutro iſtoꝝ modorū fuit: ergo nō a xp̄o inſtitute īmediate. Ꝙ nō fecit hoc xp̄s ante vl̓ pꝰaſcenſionē: oſtendit̉ ex hoc: qꝛ ſi feciſſet in euangelio haberet̉ exp̄ſſe vel implicite. Sꝫ nihil dehoc in eo habet: nec determinatio et diſtinctiohiꝰ ptātum: nec quantū ad caſus nec quantū adterritoria: nec quantum ad nomina .ſ. patriarcharū archiepiſcoporū ⁊ huiuſmodi ergo ⁊c̄. Probatur ⁊ alia ratione: quia ſi a xp̄o eſſet īmediateinſtitutus ordo: qui eſt inter papam patriarchasarchiep̄os ⁊ alios: nō poſſet īmediate inſtitui vl̓ꝯfirmari a papa. Et ratio eſt: qꝛ illud quod pertinet ad ius īmediate inſtitutum a deo: nō poteſtīmutari ab homine. Sed cum oppoſitū quotidie fiat de coī conſuetudine eccleſie: quia nō ſolum papa: īmediate cōfirmat ep̄os omiſſo archiepiſcopo: qui eſt medius: ſed etiā ſibi retinetꝓuiſionem de eo faciendam: ꝓut ſibi videtur.ergo nō a xp̄o immediate ſūt inſtitute huiuſmodi ptātes inferiores. Ꝙ nō ſint inſtitute ab vniuerſali eccleſia: vt a dante auctoritatē ipſi inſtitutioni: qd̓ ideo dico: qꝛ quandocūqꝫ in aliquo cōcilio aliqua ſtatuunt̉: tota auctoritas dans vigorem ſtatutis eſt in ſolo papa. Alij pn̄t facere addirectioneꝫ ꝯſulendo ⁊ orationibus iuuare: qd̓in dubijs a domino dirigantur. Probat̉ ergo ꝙnō ſit huiuſmodi īſtitutio ab eccleſia ſic: illa poteſtas que nō poteſt inſtitui niſi a xp̄o vel hn̄tepoteſtatē ab eo: nō poteſt inſtitui ab eo ꝗ nō eſtxp̄s: nec hn̄s auctoritate inſtituendi ab eo. Sedpoteſtas iuriſdictionis ſpūalis ꝑtinentis ad eccleſiam eſt talis .ſ. ꝙ nō poteſt inſtitui niſi a xp̄o vl̓hn̄te auctoritate in hoc ab eo. Et ratio e. qꝛ poteſtas ordinandi hoīem in deū ẜm dei acceptionem nō pōt inſtitui niſi a deo vel habente aucͣtoritatem ab eo: ergonullus alius poteſt inſtituere talem poteſtatē. Sed eccleſia vniuerſalis nōeſt deus nec xp̄s: nec ſuꝑ hoc habet auctoritatēab eo: quia collatio talis in ſacro canone nō habetur: tamē etiā qꝛ talis inſtitutio fieri nō poſſeta papa ſine cōmunitate xp̄iana: papa nō haberet