Titulus.
Dicit autē ipſe vmbertus ꝙ ī ſacris ſcripturis reperiunt̉ quedā q̄ hn̄t modū ⁊ intentionem precepti: vt illud hoc eſt preceptum meum vt diligatis inuicem. Ioānis. 15. c. quedaꝫ alia que habetp̄ceptum in intentiōe lꝫ nō in mō vt illd̓. Nō furtū facies. exo. 23. Quedā alia que hn̄t modū p̄cepti ſꝫ non ītentionē vt illd̓ de ſanatiōe ſurdi. mar.7. p̄cepit eis ne cui dicerēt. Nō .n. dicendū eſt ꝙītenderet dn̄s eos ligare ad mortale: illud miraculū p̄dicando. Et tale eſt hoc qd̓ dr̄ hic ī regl̓a.Nō .n. videt̉ ꝓbabile: ꝙ vir tam ſapiens ⁊ ſi permoduꝫ p̄cipiendi loquat̉: intenderit oīa ponereſub precepto: ⁊ tantam materiam dānatiōis accedentibus ad regulā ſuā pro ſalute miniſtrare. Etlicet nō intendat oīa ponere ſub precepto: qꝛ tn̄ſue intentionis eſt: ꝙ multū vult oīa ẜuari: iō vtit̉verbo p̄ceptorio non ad generandū ſcrupulos: ſꝫad expͥmēdū ſuā intentionē: ⁊ ne ex tenuo modoloquēdi daretur pigricie humane occaſio minuscurandi de mandatis regule. Quāuis āt nullū p̄ceptū ſit in regula ex virtute illius ꝟbi p̄cipimustn̄ multa ſūt in intentione: ⁊ ſi nō ẜm exp̄ſſionemin mō loquēdi: ſicut in diuina ſcriptura: cū loꝗturnobis eodem mō. Quedā reputantur exhortatōnes: vt illud mat. 5. ⁊ lu. 6. c. Siquis te ꝑcuſſerit īdexteram maxillā ⁊c̄. Quedam p̄cepta: vt illud.Mutuū date: nihil in̄ ſperātes: lu. 6. c. Et ſi queratur quō pn̄t diſtingui ⁊ cognoſci. Reſ. ꝑ rōeꝫ bene diſpoſitā ⁊ maxime ꝑ vnctōnē pōt de facili iudicari ꝙ intēdit obligare ad ea que pertinent adobedīam caſtitatē vnitatē ⁊ hiꝰ: non aūt ad ea q̄ꝑtinent ad vltimā domationē carnis vel cauēdūoēm nobilitatem in ōi motu ⁊ geſtu: ſicut in ſcripturis diuinis docemur per rōnem ⁊ doctrinam ſaientū: que ſint ibi p̄cepta ⁊ q̄ ꝯſilia: hec vmbertꝰ.De regula beati auguſtini quō obliget ſic dicit dn̄s Io. do. ꝙ ī regulaq̄dam ſupponūtur vt ſb̓alia: vt oīa p̄cepta dei ⁊ eccl̓ie ⁊ tria vota principalia: ⁊ iſta obligāt ad mortale tranſgrediendo. Quedā apponunt̉ in regulavt media ⁊ declaratoria: ⁊ illa ſunt q̄ determinātprincipaliter qͣliter p̄ſuppoſita debet ẜuari: vt derixis nō hn̄dis ⁊ iniurijs nō faciendis aūt qͣꝫcelerrime finiendis ꝓ p̄cepto charitatis ſeruādo: ꝙ p̄poſito .i. pͥori vl̓ p̄ſoro .i. ep̄o obediat̉: declarat modū obedientie. Ꝙ feīas appetere ꝟl̓ appeti vellecrimīoſuꝫ eſt: exornat votū caſtitatis. Sꝫ videt̉textꝰ r̄gl̓e īſtare circa ꝑfectiſſimā expropriatiōeꝫin particulari: vt ꝙ hēant victū ſb̓ vno cellararioveſtitum ſub vno veſtiario libros ſub vuo librario. Et ꝙ nullus accipiat occulte lr̄as vel qd̓libemunus. Et iſta ſil̓r vidētur cadere ſub precepto:nec licere alicui inferiori regulā ſine cā ineuitabili diſpēſare. Alia vero in regula apponūt̉ vt iuuatoria ad ornatū religionis. Et iſta non obligāt niſi ſicut conſilia: vt illud carnē vr̄am domate ⁊c̄.Et illud codices ſingulis diebꝰ petant̉ ⁊ hiꝰ. hecille. Sub regula beati benedicti militāt ml̓ti or
dines: vt monachi nigri de quibus ī cle. de ſtatumo. c. ne in agro. Qui cū eſſent relaxati: reformati ſū ī ſpeciali ꝯgregatiōe: q̄ dr̄ ſancte iuſtīe: hn̄tesip̄ales ꝯſtitutiones ⁊ exēptiones ꝑ euge. quartūconfirmatas. Eiſterfien̄. multipliciter priuilegiati quos beatus ber. mirabiliter dilatauit. Camal̓dulen̄. inſtituti ꝑ beatū rōualdum ordinis vallisūbroſe: qͦs īſtituit beatus Io. gualbertꝰ ordīs humiliatoꝝ ordo clumacen̄. Celeſtini quos īſtituitbeatus Petrus de murrone ꝗ fuit papa celeſtinꝰ:ſed renūciauit papatui: ordo mōtis oliuaꝝ: ordomontis fani ſeu ſilueſtrini: oēs hi ſub regl̓a beatibn̄dicti differūt in ꝯſtitutionibꝰ ⁊ aliqui ī habitu: ⁊ oēs ſunt exempti niſi ſilueſtrini. Et de regl̓abeati benedicti quam ꝓfitent̉ oēs monaci exceptis carthuſienſibꝰ: ſi querat̉ vtrū oīa contenta inea ſint in precepto: ita ꝙ ex tranſgreſſiōe alicuiꝰx contentis in regl̓a peccet monachꝰ mortal̓r?Reſ. do. Io. de turricrimata cardinalis ſancti ſixti ordinis p̄dicatorum eximius doctor ī expoſitiōe: quam fecit ſuper regula beati benedicti circa principiū ꝙ non: ſꝫ quedam ſunt ibi vt precepta obligantia ad mortale quedā vt monitionesnon obligantes de ſe tranſgreſſores ad mortaleſed veniale. Ea aūt que obligant ad mortale queſunt ibi p̄cepta: ſunt illa que ſe habent: vt finis regule vel eſſentialiter facientia ad finē regule. ⁊ ſine quibus finis religionis haberi non poteſt: hiꝰſunt omnes actus īteriores virtutum: de quibusagitur in regula: vt de charitate dei ⁊ proximi depatientiaⁱ humilitate manſuetudine iuſticia ⁊ hiꝰſeruandis. Nam non ſolū religioſi ſed etiā laicitenētur ad iſta: non tamen perfecto modo habēda ſed taliter ꝙ ſaluetur virtus in eis. Non eniꝫtenetur mōachus de neceſſitate ſalutis ad om̄esillos. xij. gradus humilitatis: qui ponuntur in regula ſed ad ea ſine quibus humilitas haberi nōpoteſt: ⁊ ſic de alijs virtutibus. Similiter etiaꝫ q̄ſunt ſubſtantialia religionis ſine quibus religioconſtare non poteſt: vt voluntaria paupertas caſtitas obedientia .ſ. quo ad precepta regule vel p̄lati. adde qꝛ etiam tenetur deferre habitum ſuereligionis ab extra ſeu patenter: cum prodit̉ ī publicum cum eſt proteſtatiuum ſue profeſſionis:alias peccaret mortaliter vt īfra dicetur. §. ſequēti. Alia vero que ſunt in regula poſita: que nō ſūtſubſtantialia religionis vt obſeruātie de ieiunijſcertꝭ tꝑibꝰ taxatis ī regl̓a: de abſtinentia ab eſucarniū: de camiſeis līeis n̄ hn̄dis: de culcitrꝭ n̄ tenēdis: de ſilētio certis locis ⁊ tꝑibus ſeruando:⁊ hiꝰ non ſunt precepta nec obligant tranſgreſſorem deſe ad mortale. Signanter dictum eſt deſe: quia per accidens poſſet eſſe mortale rationecontemptus: quando ſcilicet quis illa tranſgrederetur ex contemptu: hoc autem probat prefatusdoctor multipliciter. ¶ Primo ex dictisⁱ beatiThome ſecunda ſecunde queſtione. 186. articulonono. idem̄ Thomas in quodlibet pͥma. q. 9. ar.4 Dicit ꝙ ſtultum eſt dicere ꝙ monachꝰ frāgēs