Titulus. XII.
ſiccus inflāmatur: tunc ꝯtinuatīo ſit cū luīe flāmecōmoto ab īferiori aere: vbi ſtat vapor eiuſdē nature ⁊ ita diffuſo illo qd̓ cōtinuat̉ ei: ſit oblongū: ⁊ l̓eſt comētes. Et ſi q̄ras cū dicat̉ comētes ſe haberead bellū vel mortē alicuiꝰ: an ſit hoc ſignū cā vl̓ eſfectus? Dico ꝙ ꝓpͥe ē ſignū: qꝛ ſic̄ dicit Ariſtotileslib. de ſōno ⁊ vigilia. Talia ſūt ſic̄ cōſiliarij: cuiꝰ cōfiliū melioribꝰ īuentis mutari pōt. Ita dū martꝭ bella ⁊ mortē cōtinētiū ⁊ regentiū turbas ſignificat ſcut plurimū īclinās ad hoc ꝑ irā ⁊ calore ⁊ ſiccitatē: ex ꝗbus ꝓuenit aīoſitas ⁊ cōcitatio ppl̓orū ad īuicē. Et iō ſignatū comete pͥus ē ſuꝑ martē ꝗ eſt cābelli ⁊ deſtructionis ppl̓orū: cā dico inclinās nō neceſſaria ⁊ ideo illa ſignificare dr̄ comētes cū tn̄ eiꝰſignificatio ꝓxīa non ſit ſuꝑ illa. Et ſcias ꝙ vt dicitPtholomētus. Uir ſapiens dn̄abit̉ aſtris: qꝛ ꝑ ſapientiā ſuā pōt vitare ea ad que aſtra diſponūt. Inmorte. b. Thome de aquino vt dr̄ in legenda eiꝰ apparuit. cometes ſuꝑ monaſterium. Foſſe noue vbiiacebat infirmus ⁊ hoc per triduū ante mortē eiuſ⁊ ipſo mortuo non fuit viſa ampliꝰ vn̄ credit̉ ſignficaſſe morte eius. Anno dn̄i. m. cccc. apparuit comētes per longū tp̄s hn̄s comas nigras ⁊ dicit̉ ſignificaſſe mortē ducis magni Mediolanēſis qutūc mortuus eſt. In pͥncipio papatus Eugenij qrti apparuit cometes cū crinibꝰ qͣſi argenteis ⁊ indeſecuta ſūt multa mala bellorū ⁊ mutatōes. Non gcomete habent īducere ad malum vel bonū ſed fgnificare tribulatōes que etiā poſſūt deo operātehoībus penitentibꝰ auferri. Nō ergo reſpicit adanitates ⁊ inſanias falſas iuſtus homo ſed addeum.Secundo ſunt ſtelle exratice: ⁊ dicūt̉ ſeptē planete: qͦꝝ ꝗlibet hꝫ ſuū celuꝫꝑ qd̓ facit curſū ſuū. Et pͥmꝰ planeta ē Luna. Secūdus Mercuriꝰ. Tertiꝰ Uenꝰ. Quartꝰ Sol. QuītMars. Sextꝰ Iupiter. Septimꝰ Saturnus. Poſthos ē octaua ſpera ſeu celū: vbi ſūt oīa ſidera fixaEt dixit Aug. ī libro de natura demonū: ꝙ aſtrologi dicti ſūt ꝗdā eo ꝙ ī aſtris auguriāt̉: Gemetralic appellati ſūt ꝓpter natalitioꝝ ꝯſideratōem dierūGeneſes .n. hoīuꝫ ꝑ duodecī ſigna celi deſcribuntſiderūqꝫ curſus: naſcentiū mores: actꝰ ⁊ euētꝰ p̄dicere conāt̉ .i. ꝗs qͣli ſigno fuerit natꝰ: aut quē effectūhabeat vite ꝗ naſcit īterpretāt̉: hi ſunt ꝗ vulgo mathematici dicūt̉. Cuius ſuꝑſtitionis genꝰ cōſtellatōnes latini vocant .i. notationes ſiderū qūo ſe habeant: cū ꝗſqꝫ naſcit̉. Primi aūt ſtellarum īterpretesmagi nuncupant̉: ſicut de his legit̉ ꝗ in euangelioxp̄m natū ānunciauerūt: poſtea hoc nomine ſolimathematici dicti ſūt: cuiꝰ artis ſcīa vſqꝫ ad xp̄ꝫ fufuit cōceſſa: vt chriſto edito nemo natiuitatem alicuius de celo īterpretet̉. Hn̄tur hec. xxvi. q. iiij. Itur genus. Sciendū igit̉ ꝙ ſtelle ſeu corpora celeſtia hn̄t vtiqꝫ īfluentiā ſuꝑ corpora hūana ſicut ſuper alia corꝑa ſed non ſuꝑ aīas hoīum: vt cogāturhoīes ad aliquid faciendū boni vel mali ex cōſtel
latione. Et hoc probatur triplici via ſcꝫ rōe auctoritate ⁊ exemplo. Ratione ꝗdem ſic. Diuīa ꝓuidētia ẜꝫ Dionyſiū diſpoſuit ordinē vniuerſi: vt īferiora regantur ꝑ ſuperiora: ⁊ minus nobilia per nobiliora ⁊ non ecōuerſo. In hoīe aūt ſūt duo aīa ⁊ corpus. Et corpus quidē: qꝛ nunc mortale eſt ⁊ paſſibile: ē inferius ⁊ ignobiliꝰ corꝑe celeſti. vnd̓ recipitinfluentiam: diſpoſitionem ⁊ motum ⁊ variationēa corporibꝰ celeſtibus. Sed aīa humana eſt nobilior quolibet corpore celeſti. Et ratio eſt ẜm Tho. ꝯͣgētiles: qꝛ effectus aliquis tanto eſt nobilior qͣꝫtomagis ſue cāe aſſimilatur. Deꝰ aūt eſt pͥma cā omnium rerū. Un̄ qͣꝫto aliqua creatura ei magis aſſimilatur: tāto eſt nobilior. Et qꝛ deus ſpūs ē. Ioā. iiij.iō aīa nr̄a q̄ ſpūs eſt magis aſſimilat̉ deo qͣꝫ ſol lūaſtelle celi: que oīa corporalia ſunt. Cum ergo ſit nobilior quolibet corꝑe celeſti: nullū corpus celeſtepōt directe in ip̄am agere vel influere. Sed angelus qui eſt ſuꝑior aīa: agit in ipſam .ſ. in ꝑtem ītellectiuam ip̄am illuminando ⁊ multo magis deꝰ glorioſus qui oībus eſt ſuꝑior agit in ip̄am ītellectuꝫilluminando ⁊ voluntatem mouēdo. Nō ergo directe conſtellationes pn̄t per ſe mouere voluntatē vel intellectū directe: ſed ex ip̄is conſtellationibus ſub ꝗbus naſcimur recipimus qualitatē: diſpoſitionem: ⁊ cōplexionem corporū: partī etiam excōditione parentū generantium. Un̄ Damaſus dcit: ꝙ alij ⁊ alij planēte diuerſas cōplexiones ⁊ diſpoſitiones ⁊ habitꝰ conſtituūt. Nā ẜm qualitate cōplexionum excitant̉ in potentijs ſenſitiuis q̄ ſuntaffixe organis corꝑis diuerſi motus paſſionū ⁊ inclinationes ad diuerſa vicia: ⁊ ſic pōt dici ꝙ ex cōſtellationibus hꝫ quis inclinationes ad diuerſa vttia. Sed inſuper multotiens hꝫ malas inclinationes ad vicia ex alijs cāis: qꝛ vel ex mala ſui cuſtodia vel ex praua conſuetudine que vertitur ī naturā vel ex diabolica ſuggeſtione. Uerūtn̄ qͣꝫtūcurqꝫ ꝗs habeat motus ⁊ ſentiat ī ſe īclinationes ad vicia ⁊ quacūqꝫ ex ca̓: qꝛ peccatū mortale non conſiſtit ī ſenſualitate ſed in rōne ⁊ voluntate: que ſemper manent libere ad aſſentiendū vel diſſentiēdūpeccato ⁊ ideo nunqͣꝫ aliꝗs ex neceſſitate cogiturad aliꝗd bene vel male faciendū ex conſtellationibus celorū vel alijs occaſionibus. Un̄ ⁊ Ptholomeus maximus aſtrologus dicit ī cētiloꝗo: ꝙ virſapiens dn̄abitur aſtris .i. inclinatiōibꝰ ad vicia qͣshaberet a planetis. Hīc etiā legit̉ de diſcipul̓ Platonis vel Socratis: ꝙ cū ſemel on̄diſſent facie ſuimagiſtri pictā cuidam magno magr̄o in ꝓhyſonomia ꝗ ex effigie vultus iudicabat de conditōibushoīuꝫ: ⁊ īterrogarent eū cuiꝰ conditōnis eēt ille hōrepn̄tatꝰ ꝑ illā figurā. Rn̄dit. Luxurioſus ē ⁊ corruptor pueroꝝ Qd̓ illi irriſerūt ſcientes caſtitateꝫmaximā ſui magiſtri. Nā ſi Plato fuit: ille virgo ꝑmāſit. Retulerūtqꝫ ip̄i diſcipuli hoc magiſtro ſuoQuibus ille. Inclinationes vtiqꝫ ad hec vicia hūtſed ſapientia ⁊ virtute me continui. Probat̉ hocidē .ſ. ꝙ ex ꝯſtellationibꝰ non cogit̉ homo ad male