¶ Titu. XII.Capi. I.
rō ē: qꝛ obligatꝰ ad duo p̄cepta tenet̉ ābo īplere: ſedadīplere votū ē p̄ceptū gͦ ⁊c̄. In ẜo cāun̄ tenet̉ āboīplere ſꝫ vnū ſolū cuiꝰ rō ē: qꝛ ꝑ nullū votū obligaihō ad faciēdū ꝯͣ p̄ceptū dei: ſꝫ occidere ſeip̄ꝫ ad qd̓diſpōit grauis īfirmitas ꝯtinuata ē ꝯͣ illd̓ p̄ceptumNō occides: vt dic̄ Aug. ī pͥmo d̓ ciui. dei. Nō gͦ tenet̉ tal̓ niſi ad vnū illorū. Sed queritur ad qd̓ illorū magis teneatur? Reſpondetur ꝙ ſi talis fec̄ illaduo vota quodam ordine ſucceſſiuo tꝑis .ſ. vnuꝫante aliud: tenetur implere illud qd̓ prius fec̄ cuiꝰrō eſt ꝗa ſemꝑ obligatō prior tollit poſteriorē ſibi equalē ⁊ incōpoſſibilē. Exemplū pꝫ in matrimonio⁊ in alijs ꝓmiſſionibꝰ. Si aūt fecit ambo vota ſimul .i. ī eodē tꝑe: tenet̉ illud de duobꝰ adimple̓ qd̓ſibi placet: cuiꝰ rō ē qꝛ obligatus ad duo aliqͣ ꝓpt̓indifferētiā ne magꝭ ad vnū qͣꝫ ad aliud ſe obligauit: nō tenet̉ ergo plus īplē vnuꝫ qͣꝫ aliud ergo ⁊c̄.Conſulēdū tn̄ eēt tali ꝙ adīpleret illud de duobꝰqd̓ eēt meliꝰ ⁊ v̓tuoſius: vn̄ ſi vnū illoꝝ eēt maiorisdeuotōis: aliud maioris afflictiōis: cū deuotio mētis ſit p̄ferenda afflictiōi carnis ex eo ꝙ ē actus ꝑfectioris virtutꝭ .ſ. religionis ⁊ bona ꝑ ſe .ſ. deuotioAfflictio v̓o carnis boa ꝑ accidēs ⁊ actus mīorisvirtutis: qꝛ tꝑanee: vn̄ cōſulendū eſſet ꝙ illud eligeret in qͦ haberet maiorē deuotionē. Et talis .ſ. qē certus n̄ poſſe niſi alteꝝ duoꝝ īple̓: ꝓ illo alio qd̓dimittit nō tenet̉ aliud opus vtuoſū facere vel inalio die illud reſtaurare qd̓ ꝓbari pōt multiplicit̓Primo ꝗdē qꝛ idem iudiciū ē de īpoſſibilitate adīplēdi p̄ceptū ⁊ votū: ſꝫ ille de quo ē certū ꝙ n̄ pōtadīplere p̄ceptū d̓ ieiunio eccleſie vtpote qꝛ infirmus ad mortem nō tenet̉ tale ieiuniū ī alid̓ bonuꝫꝯmutare vl̓ ī aliū diē ꝓlongare gͦ ⁊c̄. Scd̓o pꝫ a ſil̓qꝛ ꝗ voluiſſꝫ ieiūare in ſexta feria in pane ⁊ aqua⁊ in aliqͣ dictarum feriaꝝ non poſſet quia infirmꝰad mortē non tenet̉ tale ieiunium cōmutare in aliud bonū aūt in aliū diem ꝓlongare: ergo idem inpoſito. Tertio ex vi voti nullꝰ tenet̉ niſi ad id qd̓uit: ſed talis vouit certuꝫ quid ⁊ certa die: ergoſi ex īpoſſibilitate non īplet votū ad aliud non tenetur. In tertio vero cāu qn̄ eſt dubiꝰ vtꝝ poſſit vl̓non poſſit dicendū ꝙ talis vouens illd̓ ieiuniū qd̓non poteſt implere tenet̉ ī aliū dieꝫ ꝓlongare auin aliud bonū commutare. Cuius rō eſt qꝛ exiſtēsin dubio an tranſgrediatur votum ⁊ ꝑ confequēspeccet mortaliter tenet̉ ſe ponere ī tuto: vt .ſ. votuꝫnon trāſgrediat̉: ſꝫ talis vouens ſi dubitat an poſſet ambo ieiunia adīplere: dubitet etiā conſequenter an alteꝝ non īplendo trāſgrediatur votū ⁊ peccet mortaliter quod peccatū vitat prolongatio autcommutando in aliud votum: non quidem aucͣteꝓpria ſed p̄lati ſui que requiritur ad oēm diſpenſationem vel commutationem voti: vt pꝫ ſecundaſecunde. q. lxxxviij. Commutās aūt votū .ſ. auctoritate ſuꝑioris non eſt trāſgreſſor voti. Tenet̉ ergoin tali dubio talis vouens ieiunium qd̓ non īplet:plongare in alium diem vel in aliud commutareauctoritate ſuperioris.
¶ Litulus duodecimus de Infidelitate. Capitulūpͥmū de ſuperſtitionibus. ⁊ ibi d̓ multis generibusdiuinationum: ⁊ ſortibus: ſōnijs: breuibus: ⁊ incātionibus.Ęmum de infidelitate agendum. Sed qꝛ viciuꝫ ſuperſtitōnis qd̓ eſt quaſi quedam proteſtatio infidelitatis ē cōmunius quod reperitur ēt īfidelibus: ideo prius de eo agendum poſtea de infidelitate ipſa.Superſtitio eſt viciumꝯͣrium virtuti religionis. Sicut .n. irreligioſitas q̄cōſiſtit ī irreuerentia dei ⁊ rerū ſacraꝝ opponit̉ religioni ẜm defectū. Ita ſuperſtitio que īportat ſuifluū .i. īdebitū modū cultus diuini opponitur ei ẜꝫexceſſū. Exceditur aūt modus debitꝰ cultus diuini nō ſolū cū exhibet̉ vero deo ſed non vt dꝫ: ſicutſi ꝗs ſeruaret legalia in honorē dei vt faciūt iudei:ſed ēt ⁊ ꝑmaxime cū exhibetur ei cui nō ē exhibedus: vt creature. Cultus aūt diuinus ordīatur adtria. Primo ad reuerentiā deo exhibendā. Secundo ad hoc vt hō inſtruatur a deo quē colit: puta deſciendis ſeu credendis ⁊ agendis. Tertio ad directōem humanorū actuū ẜm inſtitutū dei quem colit: puta vt ieiunia: ſacrificia: feſta: remedia ꝯͣ īfirmitates: ⁊ hiꝰ faciat ẜm ordinatōem dei ⁊ eccleſie. Secūdū hoc ponit̉ triplex genus ſuperſtitōis. Et perpͥmū quod dicitur idolatria nō exhibetur reuerētia deo ſed creature. Per 2ᵐ quod dicitur diuinatio non q̄rit̉ īſtructio a deo ſed a diabolo: per conſultationes ⁊ pacta expreſſa vel tacita. Per tertiuꝫquod dr̄ obſeruātia non dirigit homo actus ſuosẜm inſtitutū dei: ſed diaboli dū obſeruat dies ⁊ incantationes: ⁊ hiꝰ. Et de his tribus generibus dic̄Aug. Superſtitioſum eſt quicꝗd inſtitutum eſt abhoībus ad facienda ⁊ colenda idola ⁊ creaturamquo ad pͥmū: vel ad conſultationes ⁊ pacta quedācū demōibus quo ad ſecūdū: ⁊ paulo poſt. Ad hocgenus pertinent oēs ligature ⁊ remedia que medicorū diſciplina condēnat ī ꝗbuſcūqꝫ rebus ſuſpendendis vel īcātationibꝰ ⁊c̄. xxvi. q. ij. illos De ſingulis agēdū ē. Nō ē āt ſuperſtitio ip̄a īfidelitas ſed ꝓteſtatio infidelitatis. Sicut religio contraria ſuꝑſtitioni non eſt fidei virtus: ſed virtus per quaꝫ ſitproteſtatio fidei per actus exteriores in deuꝫ ordiatos. b. Tho..§. II.Idolatria eſt cum cultus diuinus exhibetur creature repreſentate ꝑ aliquā ſēſibilē formā ſeu figurā que dr̄ idolū ẜꝫ Tho2ª 2ᵉ. q. xciiij Diuerſimode aūt cultus diuinus idolis exhibebatur. Quidam enim ipſius imaginibꝰexhibebāt cultū diuinū. Nā per artē quādam nephariā fabricabāt quaſdaꝫ imagines que virtute