Capitulum .I.

dolore ſenſus afficiēs. ¶ Tertiū ē motus ⁊ vſusmēbrorū ꝗ impedit̉ ꝑ ligatōem vel incarcerationem vel qͣꝫcunqꝫ violentā detentōem. Et iō incarcerare aliquē eſt illicitum: vel qual̓rcūqꝫ detincre niſi fiat ẜm ordinem iuſticie: aut in penam autin cautelam alicuius mali vitandi ⁊ hoc lꝫ tantuꝫiudici. Uerum detinere aliquē ad horā ad impeendum eū ab aliquo malo ꝑpetrando cuilꝫ lit: ſicut retine̓ hoīem ne ſe p̄cipitet exͣhere eū demoruitura ꝑ vim ⁊ hiꝰ: vel ne ſe vel alium ꝑcutiat detinere. Sed ſimpl̓r alium intrudere vedetinere ad eū ꝑtinet qui hꝫ vl̓iter de actibus homīs exterioribus diſponere ⁊ vita alterius. hecLho. vnde hiꝰ faciens morte punitur ẜm legemC. de pͥua. carce. l. vita. ex quo pꝫ eē mortale peccatum. Et ſil̓r verberare adultum ei ꝗ non hꝫ cuam eius vt ſunt parentes magr̄i ⁊ hiꝰ: pertīet adiam vn̄ ⁊ mortale eſt parentibus tn̄ maritisris: qͣꝫuis ſit ꝑmiſſa moderata caſtigatio: nōn̄ vſqꝫ ad mutilatōem membri: qꝛ tunc eēt morale. Item qͣꝫtum ad mutilatōem. Sciendū ꝙ cūotius hoīs vita non ordinetur ad aliꝗd ꝓpriumſius hoīs ſed ad ipſam potius oīa que ſt̓ hoīs⁊dinantur. Ideo priuare aliquē vita ī nullo caiptinet ad aliquem niſi ad publicam ptāteꝫ cuititur ꝓcuratio boni cōis. Sed p̄ciſio memtordinari ad ꝓpͥam ſalutem vnius hoīs: ⁊ō in aliquo caſu pōt ad eū ꝑtinere puta ſi memprū ſit putridum: ꝓ ꝯͣẜuatione vite licite ipſe īfirmus vel ꝗ hꝫ curam eiꝰ cōmittit medico p̄cidenū: ⁊ hoc qn̄ al̓r ſaluti corporis ꝓuideri non pōtEt qꝛ ſaluti aīe in tentatione ꝯcupīe al̓r ꝓuideriion pōt qͣꝫ ꝑ p̄ciſionem: qꝛ pctm̄ ſubiacet volunati. Iō nec propter ꝯſeruandam caſticatē ſeu vīcendas tentatōes carnis lꝫ virilia abſcidere: ꝗaortale peccatum ē.Octauus titulus de Inuidia. Capl̓m pͥmū deInuidia: ⁊ de nocumentis eius.ꝑ vnuꝫNuidiā eſſe ex ceptem capitalibꝰ vicijs ponit grego. in. xxxi. moral̓. Et be. Tho.2º. 2ᵉ. q. xxxvi. ar. iiij. Iſido. aūtlli deiuſitm cqtᵏ ᵏ de ſuᵐbono ⁊ Caſſianuslobioꝝ: non ponunt īuidiā īter capitalia qd̓ forte ideo fecerunt ꝓpter hoc ꝙ inuidia manifeſte naſcitur ex inani gloria. Sed vt dicit. b. Tho. non ē ꝯtra rōem vicij capitalis ꝙ ip̄moriat̉ ex altero: qꝛ vt dicit Greg. xxxi. mora. Capitalia vicia tanta ſibi ꝯiunctōe coniūgunt̉ vt n̄ niſi vnū de altero ꝓferatur. Sꝫ hoc ē ꝯtra rōem vicij capitalis ꝙ non hēat aliquā rōem ꝓducendiex ſe multa genera pctōrum: qd̓ non hꝫ inuidia:ſed multa ex ea vicia peocedunt vt infra patebit.Diffinitur aūt inuidia ẜm Ioannē da. ij. lib. ꝙ eſtriſticia de alienis bonis. ¶ Pro cuius declarati

one dicit. b. Tho. 2ª. 2ᵉ. q. xxxvi. ar. ij. ꝙ triſticia d̓alienis bonis pōt ꝯtingere. iiij. modis. ¶ Primomō inqͣꝫtum ꝗs dolet de bono alterius inqͣꝫtū exeo timet̉ nocumentum vel ſibiipſi vl̓ alijs bonis⁊ talis triſticia non eſt inuidia: ⁊ pōt eē ſine peccato .ſ. cū moderata eſt: nec ex hoc facit aliqd̓ inconueniens. vn̄ grego. xxij. mora. ait. Euenire plerūqꝫ ſolet vt n̄ amiſſa charitate: ⁊ inimici nos ruinaletificet. Et rurſus. Eiꝰ gloriā ſine inuidie culpaꝯtriſtet: cū ⁊ ruente eo quoſdaꝫ bn̄ erigi credimꝰ⁊ ꝓficiente illo pleroſqꝫ iniuſte oppͥmi formidamus: hec ille. Sicut ex ſubmerſione Pharaōiscum exercitu ſuo in mari rubro ppl̓s iſrl̓ multigauiſus eſt ⁊ feſtinauit cantans canticū Cātemꝰdn̄o: ⁊ pulſans tympanū cum Maria eo ꝙ mortuus eſt inimicus ꝗ volebat eos in ẜuitutem reducere: exo. xv. Et econtra Mathatias cuꝫ ſuiscontriſtatꝰ eſt valde d̓ exaltatione ⁊ ꝓſperitate regis antiochi: qꝛ querebat ppl̓m iudeorum tranſferre ad ritus gentiliū deo v̓o relicto .i. macha. ij.¶ Scd̓o modo pōt aliquis contriſtari de bonoalterius non ex eo ꝙ ille hēat illud bonum: ſꝫ qꝛſibi deeſt illud bonum ⁊ hic proprie eſt zelus ẜmph̓m. ij. rhetori. Dicitur ēt emulatio. Et ſi iſte zelꝰſit circa bona honeſta laudabilis eſt ẜm illud i. corin. xiiij. Emulamī ſpiritualia. Sic faciebat apoſtolus cum dicebat. ij. ad Corī. xi. Emulor .n. vosdei emulatione. q. d. Inuideo quibuſdam ex vobis: ſed inuidia que eſt ẜm deum. Conſiderabat īaliꝗbus eoꝝ eſſe aliquas ꝑfectas ꝯditiones quen̄ ita forte apparēter erāt in eo: vel ex humilitateī ſe non reputabat eſſe lꝫ ſimpl̓r eſſet ꝑfectior ill̓:⁊ in illis emulabatur cupiens ꝓficere: iſta ergo n̄eſt ꝓprie inuidia niſi large dicta. Et ſic intelligit̉dictum Hiero. ad Allethā de inſtructione filie.Habeat ſocias cum quibus diſcat: quibꝰ inuideat: quaꝝ laudibus mordeat̉. Sumit̉ hic inuidiaꝓ zelo ſeu emulatione quo ꝗs dꝫ incitari ad ꝑficiendum cū melioribus. Si autem de tꝑalibꝰ ſittriſticia talis pōt eſſe ſine peccato: vt ſi ẜm pͥmuꝫmotuꝫ triſtatur ꝙ non hꝫ ſibi neceſſaria que alius hꝫ cum peccato: vn̄ qn̄ per talem defectum incidit in impatientiam vel murmuratōem vel nimis mente deijcitur ⁊ ꝑtinebit ad accidiā. ¶ Tertio modo triſtatur quis de bono alterius inqͣꝫtūille cui accidit illud bonū eſt eo indignus: que ꝗdem triſticia non pōt oriri ex bonis honeſtis exēbus aliquis iuſtus efficitur: niſi forte cōtriſtaret̉ꝗs vidēdo magnos peccatores a deo viſitari magnis donis ⁊ virtutibus quaſi iudicando eos indignos: ſicut ꝯtriſtatus ⁊ indignatus ē frater ſuꝰmaior de ſuſceptiōe fratrꝭ prodigi magnifica. lu.xv. Sed hoc eēt ꝯtriſtari ꝯtra deum ⁊ iniuſtū reputare vel īuidentia fraterne gr̄e q̄ eſt blaſphēiain ſp̄m ſanctum. Sed ꝯtriſtari de diuitijs ⁊ alijsbonis temporalibus que poſſunt bonis ⁊ mal̓ ꝓuenire: hanc triſticiam vocat ph̓s. ij. rhetoricoruꝫneemeſim: ⁊ dicit ipſam ad bonos mores ꝑtīere