¶ Titu. X. Cap. .I.
qꝛ filius Tarꝗni ꝯmīatus eſt ei niſi ſibi aſſentiretꝙ eam occideret ⁊ iuxta eam famulū ſuū ⁊ diuulgaret ꝙ ꝓpterea eam occidiſſet: qꝛ inuenerat ī aculterio aſſenſit. ⁊ peſſime fecit vt refert Aug. in primo de ciui. dei..§. III.Ad tertiuꝫ timoreꝫ quoqius ita timet mortē corꝑis vel afflictōnes corꝑisꝙ deū offendit vt euitet hiꝰ ē vtiqꝫ graue pctm̄: vn̄Math. x. Nolite timere eos ꝗ occidūt corpꝰ: aīamaūt non pn̄t occidere ⁊ poſtea non habet ampliꝰ ꝗdſaciāt ⁊c̄. Aug. xi. q. iij. Zimendo mortē carnis tuedabis mortem aīe tue. Exēplū in petro ꝗ negauitchriſtum propter timorem mortis.¶ Decimus titulus de Mendacio ⁊ Periurio.Capitulum pͥmum de mendacio: ⁊ ibi de multiplici mendacio: ⁊ punitione eius.Erdes oēs quiloquūtur mēdaciū p̄s. v. Caueteaūt fratres mēdaciū inꝗt Ambrꝫqꝛ oēs ꝗ loquūtur mendaciū fiYlij ſt̓ diaboli. xxij. q. v. Cauete. Gicuntur aūt mēdaces filij diaboli ꝑ imitationē. Nēcuiꝰ oꝑa quiſqꝫ facit eius filiꝰ cōprobat̉ vt dic̄ Gratianꝰ de peni. di. ij. ꝓpter qd̓ xp̄s dixit iudeis Ioan.viij. Uos ex ꝑte diaboli eſtis: ⁊ quaſi declarās qūoerant diaboli: ſubdit: et deſideria patris veſtritis facere .ſ. ip̄ius oꝑa imitando: ſꝫ diabolꝰ men⁊ pr̄ eiꝰ .ſ. mēdacij. Ip̄e pͥmus mēdaciū īuēitrpentē mulieri pͥme dixit. Gen̄. iij. Nequaqͣꝫlemini ⁊c̄. Ex quo ſeꝗtur ꝙ mendaces ſūt filijoli ꝑ imitatōeꝫ. Filijs āt debet̉ hereditas pr̄isditas aūt diaboli ē cruciatꝰ ignis ⁊ ſulphuris.vn̄ dicit Ioā. Apoc. xxi. ꝙ mendacibus ꝑs eoꝝ ī ſtanis ⁊ ſulphuris. Qd̓ ēt notat p̄s. ī p̄dictꝭ v̓bisles oēs ⁊c̄. vbi tria pn̄t notari.rimum quidditas ipſius criminis ex notationeibi mendacium.Secundum multiciplicitas eius operis in ſui dilſſione: ibi oēs qui loquuntur.Tertium ſeueritas numinis in huius punitōe: ibiPerdes.uantum ad primumquid ſit illud crimen h̓ pꝫ in ip̄o noīe. Dicit̉ .n. mendaciū dicere ꝯͣ mentē. vn̄ Magiſter ī. iij. ſnīaꝝ diſ.xxviij. diffiniens ip̄m dicit: ꝙ mendacium ē falſaocis ſignificatio cū intentōe fallendi. In qua nopreſſio: ⁊ intentio fallendi. Ultimū aūt vt formale īmendacio .ſ. loqui vel aliter ſignificare aliꝗd cōtraid qd̓ hꝫ in mente: ⁊ ideo ibi ſemꝑ ē pctm̄: et ſi dicatverū: puta cū ꝗs dicat interrogatus. Petrū eſſe indomo ip̄m credēs ibi non eſſe cū tn̄ ibi ſit vtiqꝫ percat ꝯtra mentē loquens. Un̄ p̄s. xi. loquens d̓ pec
catoribꝰ. Labia doloſa in corde ⁊ corde locuti ſuntGlo. ibi dic̄. Ubi ē duplex cor ita ꝙ alid̓ dr̄ ⁊ alid̓ ītēdit̉: ibi eſt mendaciū. Ubi n̄ geminatio cordis ibinon eſt mendaciū. Geminatio cordis eſt cū vnū intendit dicere ꝙ credatur: aliud credit eſſe d̓ illa reUn̄ Aug. in enchiridion. Ille mentit̉ qui dic̄ verūquod putat falſū eſſe. Quantū .n. ad aīum eius attinet qꝛ non qd̓ ſentit hoc dicit: non verū dicit qͣꝫuis verū inueniat̉ eſſe qd̓ dicit. vn̄ nullo modo liber eſt a mendacio ꝗ ore neſciens verū loꝗtur. xxi.q. ij. Is aūt. Primū qd̓ ꝯcurrit in mendacio eſt falſitas in locutione qd̓ eſt quaſi materiale. Opponitaūt mendaciū veritati. Sic̄ .n. tunc aliꝗs dicit veꝝcū affirmat id eſſe qd̓ eſt ⁊ negat id eſſe qd̓ non eſt.Ita ⁊ falſū dicit cū affirmat id eſſe qd̓ non ē: vl̓ negat id eſſe qd̓ eſt ꝯtra qd̓ loꝗtur apl̓s. ij. Cor. i. Nōeſt ī ſermone meo eſt: ⁊ non .i. mendaciū vt affirmēverū pro falſo vel econtra: vel non ē ī me eſt ⁊ non.i. non aliud egi qͣꝫ ſciui eſſe agendū: ꝓpter qd̓ excluditur mendaciū oꝑis. Sciendum tn̄ ꝙ cū ꝗs dicit falſū credens illud eſſe verū non ꝓpͥe mendacium dicit niſi materialiter: vn̄ Aug. Nemo mentiens iudicādus eſt ꝗ dicit falſum qd̓ putat eē veruꝫqꝛ qͣꝫtum in ip̄o eſt non fallit ip̄e ſed fallitur. Nonitaqꝫ mendacij ſꝫ temeritatis arguendus eſt ꝗ falſa incautus credit aut pro veris hꝫ. xxlj. q. ij. Is āt.Ex ꝗbus patet ꝙ talis non peccat niſi ex ſua īcautela cū non debitam adhibet diligentiā ī ꝯſiderando ſi eſt verū qd̓ dicit ⁊ precipue in rebꝰ alicuius īportantie vel vbi dānū vel ſcandalum ſeꝗ poteſt.Scd̓m eſt expreſſio eiꝰ quod dicit ꝯtra illud qd̓ hꝫī mente ſiue intendat in mente audientis generarefalſam opinionē ſiue non: vt cū dicit ꝙ audientesſciūt non eſſe verū. Sūt aūt īter oīa ſigna ordinata ad manifeſtandū ꝯceptum aī ſeu cogitationis p̄cipue voces ſeu verba. Un̄ ph̓s. Que ſūt ī voce note ſūt .i. ſigna earū que ſūt ī aīo paſſionū: ⁊ propterea dr̄ in diffinitōe vocis ſignificatiue qͣꝫuis ēt nutus ⁊ geſtus ⁊ oꝑa etiā ſignificent diſpoſitionē ⁊ cōceptū aī. Nam ⁊ ī oꝑibus ſimulatis pōt eē mendaciū vn̄ noīe vocis cōprehēditur oē ſignū ẜm Tho.2ª 2ᵉ. q. iio. Ad quod facit quod dicit Amb. in ẜmone. Non ſolū in falſis verbis ſꝫ etiā in ſimulatꝭ oꝑibus mendaciū eſt. Mendaciū nāqꝫ eſt chriſtianuꝫſe dicere ⁊ chriſti opera nō facere. Mendacium eſtep̄m vel ſacerdoteꝫ ſe ꝓfiteri ⁊ ꝯtraria huic ordinioꝑari. xxij. q. v. Cauete. Large tn̄ hoc dicitur mendacium nō ꝓpͥe cū .ſ. non intēdebat deciꝑe. Tertiuꝫqd̓ concurrit ī mendacio ẜꝫ Tho. ⁊ Bonauē. in. iij.eſt quedā accidental̓ ꝑfectio .i. cōplementū non tn̄eſt de eius eēntia: ⁊ hͦ eſt ītentio generandi falſā opinionem in audiēte: cū hac .n. ītentōe mendaciū fortius eſt ⁊ tn̄ poſſet eſſe mendaciū ſine iſta vt cuꝫ ꝗsſcienter narrat aliquid quod etiā audiētes ſciūt eēfalſū quod tn̄ cā ludi ⁊ faciendi ſolaciū ſocijs faciiSciendū inſuꝑ ꝙ qꝛ verba non ſunt ordinata adaliud niſi ad expͥmendum mentis ꝯceptum: operaaūt etſi hoc ſignificent ſunt ordinata etiā ad aliud