Titulus. XII.

īcantatores ꝗ deberēt ex illa arte eē diuites aliqn̄carent pane: q̄ oīa vident̉ ꝓcedere ex eo ꝙ a caſucuncta proueniunt: ad qd̓ facit qd̓ ꝗaam ethnicushiſtoricus ait. Fortuna in oī re dn̄atur. Et ꝙ Empedocles dixit mūdum pluries diſtinctuꝫ ī partes⁊ in chaos qd̓dā redactum adueniente lite ⁊ adueniente amicitia. Nā adueniente lite dicebat ꝙ pͥus erat chaos .i. materiā confuſā diſtinctam in ptes: vt hoīem: equū canem: auē: piſcem: lapideꝫ: ⁊rum: argentū terram ⁊ hiꝰ: ⁊ tunc etiā caſualit̓ mēbra recipiebant talē ſitum ī corpore qualeꝫ habēt:vt qd̓ alias fuit caput: poſtea facta ſit manus ⁊ hiꝰEt iſte caſus dn̄atur in rebꝰ quouſqꝫ iterum veniat amicitia: ⁊ oīa redigat in vnuꝫ chaos. Et poſteaiterum adueniente diſcordia ſeu lite alius caſusdn̄abitur toti generi rerum. Et ſic ꝙ vnus habēsvxorem habeat filios: alius nō habeat: vnus ſit diues: alius pauper: vnus ſit ſanus: alius infirmusvnus in iuuentute moriatur: alter ī ſenectute velmedia etate vel pueritia: duobus cadentibus dealiquo loco vnus frangat ſibi pedem: alter nō: vnꝰſit bonus: alter malus: totum hoc dicūt eſſe a caſu⁊ fortuna ſine aliqua prouidētia alicuius. Sꝫ hoceſſe falſiſſimū oſtēdit xp̄s dicens Math. vi. Si fenum qd̓ hodie eſt: ⁊ cras in clibanū mittitur: deusſic veſtit floribus .i. ita viuacibus coloribꝰ: ꝙ necSalomō ī omni gloriā ſua potuit habere veſtimetum tā pulchri coloris: quanto magis vos puſillefidei .ſ. veſtiet ⁊ prouidebit? Et ſi volatilia que nonſerunt nec metunt paſcit: quanto magis hominibprouidet. Ipſi enim eſt cura de ominibus. Sapietie pͥmo. Creauit enim deus oīa vt eſſent: ⁊ ſanabiles fecit nationes hominum: vn̄ non a caſu per ſefacta ſunt. Sic determinauit. b. Tho. in tertio contra gentiles ⁊ prima parte. q. xxij. ꝑ totum: ꝙ oīa inferiora ſubſunt diuine prouidentie .ſ. mundus etcorporalia: motus ⁊ actus oīum inferioruꝫ: actushumani ⁊ generaliter oīs creatura. Un̄ SalomonEccleſiaſtes. iiij. Uerti me ad alia .i. de cōtradictione in cōtradictionem a profundo inferni: vn̄ ꝓceⁱſit falſiſſima opinio qua dicitur oīa euenire a caſu⁊ fortuna ad ſublimitatē diuine prouidentie qͣ cūcta gubernātur: in qua vidi ꝙ non eſt curſus velocium. Ueloces ſunt qui cū magno feruore d̓o ſeruire incipiunt vel ſine quacunqꝫ difficultate operibus dei īmorantur. Et iſta velocitas ſiue conuerſionis vt Pauli ⁊ Magdalene: ſiue operationis ſicut Pauli: non fuit Pauli ſed dei qui trahebat:Amos. ij. Uelox pedibus ſuis nō ſaluabitur. Necfortium bella. Fortes ſunt qui viriliter tentationibus reſiſtunt. Ut Antonius Benedictus Bernardus ⁊ ceteri. Sed iſta fortitudo ⁊ victoria non fuitipſorum principaliter ſed dei. p̄s. xxvij. Dominusfortitudo plebis ſue. Nec ſapientum panē. Sapiētes ſunt qui deū ſcire deſiderant: ⁊ in tali cognitione verſantur: quorum panis eſt verbū dei vt Augu. Hieronymus. Tho. ⁊ hiꝰ. Sed hunc panem nōhabent niſi cum actualiter dat ⁊ conſeruat deus.

Lren̄. iiij. Paruuli petierunt panem et non erat ꝙfrangeret eis. Nec doctorū diuitias. Doctores ſūtpredicatores: diuitie ſunt merita que acquirunt̉ īcōuertendis animabus. Sed iſte non ſūt a ſe ſꝫ adeo. Luce. v. In verbo tuo laxabo rethe. Et tūc cōprehenderunt piſcium multitudinē copioſam vbiprius per ſe nihil ceperant. Nec artificum gratiaArtifices ſunt qui operibus miſericordie inſiſtūt⁊ practicis exercitijs. Et iſti a ſe non pn̄t illa exercitia: ſed deus facit in eis: ⁊ ipſi ſunt ſicut inſtrumētaſicut etiam malleus facit cū tellum vt inſtrumētūa ſabro ductum aliter non. Oīa ergo iſta ſubiacenttempori ⁊ caſui .i. defectui quo ad hominem ſednon quo ad deum. Nam ſalomon qui fuit veloxad ſciendum ſeu recipiendum ſapientiā infuſā cecidit tempore malo ſibi. Samſon fortiſſimus cecidit tempore malo ſibi. Dauid ſapientiſſimus cecdit in Berſabee. Iudas doctor .i. predicator. Petrꝰartifex in cura populi. Qualiter autem iſti caſū ſuſtinuerunt ⁊ capti ſunt oſtendit in eo ꝙ ſubditur ſicut piſces hamo ⁊c̄. Eſca fuit amor mulieruꝫ quoad Salomonē vel curioſitas ſciendi: hamus fuiterror qui cepit. Eſca quo ad Dauid fuit aſpectusoculoꝝ: hamus fuit delectatio carnis ⁊ ſic de alijs.Et ideo bene ſubditur qꝛ neſcit homo finem ſuuꝫqꝛ ignorat ſi deus velit cooperari ſecum vſqꝫ in fineꝫ vel non. Subiacent tn̄ omnia diuine prouidētie ⁊ multa ſub illa etiam arbitrio ⁊ prudentie hominum: vt oſtendit per exemplum de ciuitate obſeſſa liberata per ſapientiaꝫ vnius: vt ibi ſubditurAlij vero dixerunt fortunam eſſe inopinatuꝫ euētum alicui circa bona exteriora vel mala non a ſeſed a cauſa ſuperiori prouenientem. vel ſic. Fortunam eſſe cauſam per accidens in his que ſunt ſecundum propoſitum propter finem in minori parte. Iſta eſt diffinitio fortune quā ponit philoſophꝰ ī.ij. phyſicorū in qua tanguntur tria. Primuꝫ eſtqd̓ fortuna eſt cauſa per accidens. Nam effectusper accidens qui coniungitur cauſe per ſe ⁊ eſt preter rationem cauſe per ſe ⁊ preter intentioneꝫ agētis ⁊ eſt effectus fortuitus ⁊ a fortuna: verbi gratialapidem deſcendere eſt ⁊ hominem ire ad forum:ſi hoc propoſuit contingit eſſe per ſe: ſed tunc cumvadit ad forum contingit lapideꝫ deſcendere: ⁊ frāgere ſibi caput eſt per accidens. Iſta ꝙ iſte effectus ſcꝫ fractio capitis oritur ex concurſu duarumcauſarum ſcꝫ ex deſcenſu lapidis: ⁊ ex ire ad ſoruꝫquarum cauſarum licet quelibet ſit per ſe: tamenearum concurſus ad talem effectum efficiendumqui eſt fractio capitis dicitur eſſe per accidens et afortuna ergo fortuna non eſt aliud qͣꝫ inopinatuseuentus ⁊ per accidens cauſaruꝫ concurſus. Hoceſt exemplum Agidij ſuper libro de bona fortunaSecundum quod ſpectat ad rationem fortune eſtꝙ fortuna eſt cauſa eoruꝫ que fiunt in minori parte. hoc patet per exemplum. Ꝙ enim aliquis vadat ad ſorum propter aliquid aliud ⁊ inde deportat pecuniam quam non intendebat: tūc d̓portatō