Capituluꝫ.IX.
nobis: ⁊ dicemus: qꝛ dij eſtis. Et Salomon ī tertioReg. viij. Tu ſolus noſti corꝑa filioꝝ hoīum. Sanare etiam īfirmos ſine medicinis ⁊ remedijs naturalibꝰ eſt ꝓpͥum dei. Sꝫ ꝑ ſuꝑſtitōeꝫ ⁊ obſeruantiam augurioꝝ ⁊ diuinationum q̄runt hoīes ſcirefutura ⁊ occulta: ⁊ ꝑ īcantatōes ⁊ breuia q̄runt ſanitatem ſine medio naturali ⁊ ſine dei adiutorio:vn̄ ſeꝗtur ꝙ volunt ſibi vſurpare q̄ ſunt ꝓpͥa deo:qd̓ eit maxīe ſuꝑbie. Scd̓m .ſ. ꝙ irriat fidelitatē .i.ꝓmiſſionē quā fecit deo ī baptiſmo. pꝫ ex hoc qꝛ ībaptiſmo ꝓmiſit abrenūciare diabolo ⁊ pōpis eiusSed talibꝰ vti ⁊ facere eſt q̄rere auxiliū diaboli etſacere pactum cuꝫ eo ⁊ euꝫ venerari: vt ꝑͤ ea vanafalſa que facit ſibi cōferat qd̓ q̄rit ſanitatē vel noticiā alicuius rei occulte ⁊ hiꝰ. Un̄ Chryſo. de cananea īquit. Nō ꝑrexit ad diuinos: non vocauit magos: nō alligatura q̄ſiuit: nō īpoſtatrices mulleresadduxit .i. īcantantes: nō ad falſa p̄ſidia cōfugit: ſꝫrelīquit oēs diaboli falſitates: ⁊ venit ad dn̄ꝫ ieſūvbi on̄dit hec eſſe adiutoria diaboli. Et apl̓s dicitad Gal̓. iiij. Dies obſeruatis ⁊ tꝑa ⁊ mēſes ⁊ ānos:timeo ne forte ī vanū laborauerī in vobis .ſ. fidemvos ꝑdendo. Et Aug. dicit. xxvi. q. vij. Nō obẜuetis poſtqͣꝫ multa taliū particulariter poſuit ꝙ ꝗ iſtaſectāt̉: fidē negant ⁊ baptiſmū: ⁊ ſūt deteriores infidelibus: ⁊ ſi ſe nō correxerint: ad eternā dānatōeꝫtendūt. Tertiū pꝫ ex hoc qꝛ deus expreſſe prohibeiſta dicēs. Nō auguriabimini nec obſeruabitis ſōnia. Eccleſia ēt ꝓhibet iſta: vt pꝫ. xxvi. q. v. ꝑ totum⁊. q. vij. Et extra de ſortile. c. In tabulis. Un̄ ad deteſtatōem huiꝰ ſceleris ponit īter caſus reſeruatosep̄is. Fiūt ēt ī his maxīa ſacrilegia: qꝛ īmiſcēt̉ cumhis ſacramenta vel ſacramētalia ⁊ multa turpiſtima fiūt ⁊ comedunt̉ ⁊ dicuntur que turpe eēt dicere. Odiſti ergo ⁊c̄.¶ Capitulum nonum de Fortuna.OĘatus vir cuius ēnomen dn̄i ſpes eiꝰ ⁊ non reſpexit in vanitates ⁊ īſanias ſalſas. Beatitudinemꝗlibet naturaliter appetit: ſꝫ ad eā non ꝑuenit niſiſpes eius ſit ī noīe dn̄i i. ī virtute dei ⁊ auxilio eiusꝗ ī ſe non cōfidit: ſꝫ ī adiutorio gratie dei vl̓ ī noīedn̄i: qd̓ nomē ē ieſus: ꝗ īterp̄tatur ſaluator .i. ſalut.aīe ⁊ corꝑis ſperat cōſeꝗ a ieſu ſalutari: ⁊ nō reſpexit ad vanitates .i. ad tp̄alia ī ꝗbus cōfidat: ⁊ īſanias falſas .i. ſuperſtitiones varias. Circa hoc multierrāt aſpicientes ad talia ⁊ confidentes ī illis: quaſi per illa ſaluādi nō a deo. Eſt .n. īſania falſa fortunatōis. ¶ Eſt īſania falſa cōſtellatōis. Eſt īſania falſa fatatōis. Multi credūt ⁊ aſſerūt multas vanitates ⁊ īſanias .i. fatuitates falſas. Circaᶻ iſta aliqui īfortuna: aliꝗ de cōſtellationibꝰ: alij de fato. De fortuna varie ſūt hoīes opīati Aliꝗ ethnici ⁊ rudeshoīes opinati ſūt deā eē. Un̄ ⁊ rome ei fecerūt edē⁊ aram ⁊ ſimulacrū: ip̄amqꝫ vt deā colebāt: ⁊ ip̄m ſi
mū lacrū fortune locutū eſt pluries ꝙ matrone rite eam dedicauerāt. Sed Aug. ī quarto de ciui. d̓i.c. xviij. ⁊. xix. vbi iſta refert: on̄dit hoc eē fallaciaꝫ ⁊errorē. Nā plato ⁊ alij philoſophi ⁊ ſapiētes oēs d̓os vtriuſqꝫ ſexus: ſi tn̄ ſexū hū̄t: cū nec ſexū habeant: nec plures ſint ẜm veritatē dixerūt eos eē bonos: ſed fortuna aliqn̄ ē bona aliqn̄ mala. An forte cū mala ē in malignū demonē ꝯuertit̉ ⁊ dea nōeſt. Sed cū ſint multi hoīes fortunati: tot erūt deeiſte quot ſūt hoīes bone fortune. Et cum ſint plurimi male fortunati erit fortua ſi vna eſt ⁊ bona ⁊ mala. Bonā eſſe dicūt q̄ bonis et malis venit ī hoc differens a felicitate quā etiā dicebāt ⁊ colebāt vt deam: qꝛ felicitas illa eſt quā boni habēt p̄cedentibꝰmeritis. Fortuna vero q̄ bona dr̄ ſine vllo examine meritorū accidit hoībꝰ bonis ⁊ malis vn̄ fortūanoīatur. Sꝫ qūo eſt bona ſi ſine vllo iudicio venitad bonos ⁊ ad malos. Ut ꝗd colit̉ q̄ ita ceca ē paſſim ī qͦſlibet īcurrens vt ſuos cultores plerūqꝫ p̄terea ſuis cōtētoribꝰ hereat. Aut ſi aliꝗd ꝓficiūt cultores eiꝰ vt ab illa videātur ⁊ amētur: iā merita ſeꝗtur nō fortuitu venit. Ubi ē ergo illa diffinitio fortune: vbi eſt qd̓ a fortunis nomē accepit nihil .n. ꝓdeſt eā tollere ſi fortūa eſt. Si ſuos cultores diſcernit fortuna non eſt. Qd̓ ſi Iupiter ip̄am qͦ volueritmittit ip̄e ſolus colat̉: nō illa q̄ reſiſtere nō pōt ei iubenti. Falſiſſimū ergo ē fortunā deā eſſe: ⁊ verſutia d̓monū factū ē vt loq̄retur fortune ſimulacrūAd ꝗd .n. aliud locuta eſt niſi vt hoīes recte viuerenō curarent cōciliata ſibi fortuna q̄ illos ſine vlliſmeritis bonis faceret fortunatos. Et Lactātius dicit libro tertio: ꝙ hoc ſimulacrū cū copia ⁊ gubernaculo fingunt tanqͣꝫ fortuna ⁊ opes tribuat ⁊ hūanarū rerū regimē obtineat. Sed vt dr̄. Iſa. lxv. Etvos ꝗ ponitis fortune mēſā .i. arā tanqͣꝫ dee. Et ſubditur. Dinumerabo vos ī gladio .ſ. iudicij et eternedānatōis. Alij dixerūt fortunā eē accidentiū rerūſubitū ⁊ īopinatū euentū abſqꝫ oī cāʳ ſuꝑiori vel īferiori. Un̄ aliꝗ opinati ſūt vt refert dn̄s Ioā. dn̄iciſuper. Eccleſiaſtes ꝙ oīa eueniebant ī mūdo a cāu⁊ fortuna ſine diuina ꝓuidentia vel celorū īfluētia⁊ ſine cuiuſcūqꝫ rōnal̓ creature ordinatōe primaUn̄ ⁊ Aug. de ciui. dei. li. v. dicit ꝙ caſualia dicunt̉que vel nullas hn̄t cauſas vel nō aliqͦ rōnabili ordine procedūt. Exēplū. Refert Ualerius in. i. li. ꝙdū remiges ꝗdā haurirent aquā de ſentina fluctꝰmaris quēdā e naui eiecit ī mare ⁊ mox alius fluctus cōtrarius illū eiectū naui reſtituit. A caſu etfortuna fuit vtrūqꝫ: qꝛ ſine aliqua cā rationabili etꝓuidentia cuiuſcūqꝫ hoc euenit. Sic igit̉ aliꝗ ph̓icaſum ⁊ fortunā poſuerūt ī oībus. In quoꝝ perſona inquit. Salomon. Eccleſiaſtes. iiij. Uerti me adalia: vidiqꝫ ſub ſole nec velociū eē curſum nec ſortium bellū nec ſapientum panē nec doctorū diuitias nec artificū gr̄am ſed tp̄s caſūqꝫ ī oībꝰ .i. aliqn̄velociores a curſu īpediūtur ita ꝙ tardiores p̄cedunt ⁊ corꝑaliter ⁊ ſpūalit̓: ⁊ fortiores ī bello aliqn̄vincuntur a minus fortibus ⁊ ſapientes .i. magi ⁊