.XII.Titulus

differt deuenire ad aliqd̓ primū qd̓ moueat ſeipſū ẜm Platōnē: ⁊ deuenire ad primū qd̓ oīno ſiīmobile ẜm Arꝭ. Quod aūt qͣꝫtum ad ſecundamꝯcluſionē .ſ. in mouentibꝰ ⁊ motis n̄ ſit ꝓcedere īinfinitū ſic ꝓbat Arꝭ. In mouētibus ⁊ motis ordinatis: quoꝝ .ſ. vnū ꝑ ordinē ab alio mouet̉: hͦ īncc̄e inueniri ꝙ remoto pͥmo mouēte vel ceſſante a motione: nullū alioꝝ mouebit neqꝫ mouebit̉qꝛ pͥmū ē cā mouēdi oībus alijs. Sꝫ ſi ſint mouētia ⁊ mota ꝑ ordinē in infinitū non erit aliqd̓ primū mouēs ſꝫ oīa erūt quaſi media mouentia:nullū alioꝝ poterit moueri: ⁊ ſic nihil mouebit̉mūdo. Et ex his pꝫ ex naturali rōne deū eē. Un̄⁊ apl̓s. Inuiſibilia dei .i. ꝑfectiōes dei ꝑ ea q̄ fctāſūt a creatura mūdi ītellecta ꝯſpiciunt ſempiterna quoqꝫ v̓tus eius ac diuinitas. Ro. i. id ē eternitas eius ⁊ eſſentia eiꝰ. Quātū ad ſcd̓m .ſ. nō eēplures deos vt gētiles credebāt̉ ſꝫ tm̄ vnū deuꝫoſtendit̉ nō ſolū ſcriptura dicēte Deutro. vi. audiiſrl̓ dn̄s deus tuꝰ vnus ē. Et apl̓s. Et ſi alijs ſintdij multi ⁊ dn̄i multi nobis nō eſt niſi vnus deꝰSꝫ rōe naturali ẜm. b. Tho. pͥmo ꝯͣ gētiles. c. xlij.Primo ſic impoſſibile ē eſſe duo ſume bona qꝛqd̓ ꝑ ſuꝑabūdātiā dicit̉ in vno ſolū inuenit̉: deaūt eſt ſūmum bonū tam ẜm doctrinas ph̓oꝝſacras ſcripturas. Un̄ dixit Moiſi Exodi. xxxEgo on̄dam tibi om̄e bonū .i. meip̄m. Scd̓m rōnem etiā claꝝ eſt ꝙ maximū in vnoquoqꝫ genereeſt cā illoꝝ q̄ ſūt in illo genere. Cā .n. potior eſt eſfectu ſuo. A dn̄o aūt deo oīa hn̄t eſſe ⁊ rōem bōigͦ ipſe eſt ſūmū bonum: ⁊ ꝑ ꝯn̄s vnus: ſecūdo ſic.Deū eſſe ꝗd ꝑfectuꝫ oīo cui nulla ꝑfectio deſit d̓cere oportet: cū deꝰ ſit q̄ meliꝰ excogitari n̄ poteſt.Si ergo eēt plures dij oporteret eſſe pl̓a hiꝰ ꝑfecta: hoc aūt eſt īpoſſibile. Nā ſi nulli eoꝝ deeſt aliqͣ ꝑfectio nec aliqͣ īꝑfectio admiſcet̉: qd̓ reꝗͥriturad h̓ ꝙ aliꝗd ſit ſimpl̓r ꝑfectū n̄ erit in qͦ ad inuicem diſtinguant̉ ſꝫ vnū ⁊ ideꝫ erit. Si aūt vnushabeat aliqueꝫ defectū quem aliꝰ n̄ hꝫ n̄ erit illedeus ergo īpoſſibile eſt eſſe plures. Ꝙ ergo gentiles coluerūt plures vt deos: aut aliqͥs homīesIouē Hercuriuꝫ Uenerē ⁊ hiꝰ: aut corꝑa celeſtia: vt ſolē ⁊ lunā: aut elem̄ta vel moti ex aliquav̓tute ſuꝑeminēti vel ſpecioſitate quā īuenerūt īillis neſcientes ocl̓os erige̓ ad eū ꝗ dedit eis illāv̓tutem ⁊ pulcritudinē .ſ. dn̄m deū. Et iō ſtulti facti ſūt opinātes illa deos q̄ creature erāt: ⁊ aliqn̄diabolꝰ in illis adoꝑabat̉ mira. Un̄ p̄s. lxxxxv.Om̄es dij gentiū d̓emonia: dn̄s āt ꝗ vnus eſt colos fecit. Errauerūt alij dicētes deū vnū eſſe: ſedhūc deū eſſe aīam mūdi motu .ſ. ⁊ rōne munduꝫgubernantē qd̓ tenuit Uarro ſicut narrat Aug.vij. de ci. dei. ⁊. b. Tho. 2ª. 2ᵉ. q. lxxxxiiij. arti. i. Eꝫh̓ eſſe falſum on̄ditur ex hoc: qꝛ aīa ei cuius eſtaīa ꝯiungit̉ ⁊ ꝯponit̉ cū eo vt forma ſubſtātialisip̄ius rei: vt hō ꝗ ꝯponit ex aīa ⁊ corꝑe: deus aūtn̄ cōponit̉ cū aliqͣ materia vl̓ forma. Quāuis .n.deus vbiqꝫ ſit ꝑ eſſentiaꝫ pn̄tiam ⁊ potentiā: n̄ tn̄

vnitur rebus ſicut aīa corꝑis: vt ſit .ſ. forma ſubſtātialis reꝝ vt aīa corꝑis. Nō enī ſubſtantia ſuaīmiſcet̉ rebus: cū ſimpliciſſimꝰ ſit. Un̄ Aug. eumibi reprobat. Sciendū ē aūt ꝙ in vita pn̄ti d̓ deoſcire n̄poſſumꝰ ꝗd eſt ſꝫ tm̄ ꝗ eſt. Un̄ Iob. xxxvi.Acce deus magnꝰ vincens ſcīam nr̄am. Et Iſa.xlv. Uere tu es deus abſcōditus. Secūdus ēror paganorū fuit circa efficientiā ſeu opꝰ dei:delicet creationis. Circa creationē mūdi antiquiph̓i oēs errauerūt: quoꝝ triplex fuit fecta magisnoīatoꝝ .ſ. epicuroꝝ platonicoꝝ ⁊ ariſtotelicorumvt declarat. b. Tho. in libro de articul̓ fidei. Fuitergo primus error epicuroꝝ ꝗ dixerunt nec īdi materiā nec compoſitionē mūdi adeo eſſeip̄m mundū fuiſſe factū a caſu ex concurſu corporū indiuiſibiliū ad inuicem .i. atomoꝝ. Edicebat verū. Sed hoc falſū on̄dit p̄s. dicēs.ho dn̄i celi firmati ſūt .i. rōne eterna que eſt ī mēte diuina nō a caſu. Et Sap̄. i. Creauit d̓vt eſſent ⁊cͣ. Probat aūt creationē eſſe a deo pertale exemplū. Si quis intraret domū alicuius⁊ in ipſo introitu ſentiret magnū calorem: ⁊ qͣꝫtovlterius ꝓcederet tanto ſentiret maiorem calorem. Iſte ſine dubio crederet ibi eſſe aliquemignē cām illius caloris: qͣꝫuis nō videret ip̄m. Effectꝰ .n. naturaliter māifeſtat ſuā cām. Caliditasaūt ē effectus ignis. Sic in ꝓpoſito ꝯſiderandomūdi diſpoſitionē videmus oēs res eē diſpoſtas ẜm varios ⁊ diuerſos gradus nobilitatis epulchritudinis. Et qͣꝫto aliqua ſūt deo ꝓpinquira tāto ſūt nobiliora. Un̄ vid̓mus corꝑa celeſtipulchriora eē ⁊ nobiliora terrenis ⁊ ſpūs nobiliores corꝑibus. Cum ergo ſint nec a ſe eē poſſintqꝛ ex nihilo nihil fit. Creatura ergo q̄ ex nihileē ſeip̄am facere n̄ pōt. Oſtendūt enim iſta creatvnum eē actorem omniū a quo cūcta facta ſur⁊ ipſe a nullo factus ⁊ ſic veritas fidei fatetur inſymbolo dicens. Credo in deum ⁊cͣ. creatorēli ⁊ terre ⁊cͣ. Fuit ſecundus error Platonicoridicentiuꝫ deum eē creatorem mundi: ſed feciſſecuncta ex materia preiacenti quēadmoduꝫ figlis facit diuerſa vaſa ex materia terre ſibi preſupoſita. Quod falſum eſſe tenet fidei veritas ⁊tſtatur ſcriptura. ij. Macha. vij. Inquit ſācta illamulier filio. Reſpice in celum ⁊ in terram et inomnia que in eis ſūt: ⁊ vide quia ex nihilo fecea deus ⁊ hominū genus. Rō erroris illoꝝ ſuqꝛ voluerūt mēſurare virtutē dei ⁊ oꝑationemad ſimilitudineꝫ virtutis ⁊ oꝑationem creature.Nā cū vnūqd̓qꝫ agat ꝑ formā ſuā: ⁊ creatura ſiforma ꝑticularis ⁊ v̓tutis finite ⁊ determinate: n̄pōt agere niſi ad certā formā cuius eſt cā. Materiā autē ꝓducere nō pōt: ſꝫ inducit formā in materia ſibi p̄ſuppoſita ab alio agēte: ſicut faber introducit forma cultelli ī ferro ſibi p̄ſuppoſita tanihilo p̄ſuppoſito. Un̄ ſicut pōt illuminare cecu: