Capitulū. VIL.
deo habet: ꝑ falſam aūt cognitionem ipſius nonappropinquatur ei: ſed magis ab eo elōgat̉. Etſic maius eſt pctm̄ infidelitatis omnibus alijs q̄ꝯtinent̉ in ꝑuerſitate moꝝ. Secus de his q̄ opponūtur alijs theologicꝭ v̓tutibus in odium dei: ⁊blaſfemia in ſpm̄ ſanctū. Un̄ ang. tractans illudqd̓ xp̄s ait Ioan. x. Si n̄ veniſſeꝫ ⁊cͣ. pctm̄ n̄ haberent. Magnum inꝗt quoddā pctm̄ ſub generalinoīe vult intelligi: hoc eſt pctm̄ infidelitatis quotenent̉ cuncta. Nec ob. qd̓ ait Aug. vi. q. i. c. q̄rodicens. Utꝝ catholicum peſſimis moribꝰ alicuiheretico in cuius vita p̄ter id qd̓ hereticus eſt n̄inueniunt hoīes qd̓ rephendant p̄ponere debeamus n̄ audeo p̄cipitare ſnīam: hec ille. Nā vt dicit. b. Tho. vbi ſupra ad hoc rn̄dendo. Nihil ꝓhibet aliqd̓ pctm̄ qd̓ eſt grauiꝰ ẜm genus ſuuꝫ eſſeminus graue ẜm alias circūſtatias. Et iō noluitAug. p̄cipitare ſnīam de heretico tali: et malo catholico. Quia pctm̄ heretici ⁊ſi ſit grauius ex genere ſuo: pōt tn̄ alleuiari ẜm alias circunſtātias ⁊ecōtra pctm̄ catholici ex aliqͣ circunſtātia aggrauari. Dicit etiā idem Tho. ꝙ infidelis ꝓ infidelitate grauiꝰ punit̉ qͣꝫ alius pctōr ꝓ quocunqꝫ aliopctō cōſiderato pctī genere. Sꝫ ꝓ alio pctō: putaadulterio homicidio ⁊ hiꝰ ſi cōmittat̉ a fideli ⁊ infideli: ceteris paribus grauius peccat fidelis qͣꝫinfidelis: tū ꝓpter noticiā veritatꝭ ex fide: tū ꝓpt̓ſacrā fidei ꝗbus eſt ībutus ꝗbus peccādo contumeliā facit: qd̓ tangit apl̓us ad Hebre. x. dicens.Beteriora mereri ſupplicia ꝗ filiū dei ꝯculcauerit ⁊cͣ. Et ẜm. b. Tho. 2ª. 2ᵉ. q. x. grauius pctm̄ eſt īfidelitas iudeoꝝ qͣꝫ paganoꝝ ⁊ grauiꝰ hereticoruꝫqͣꝫ iudeoꝝ. Qd̓ etiā on̄dit̉ ꝑ exēplū in vitis patrūvbi macharius inueniēs in deſerto caluariā hominis interrogauit ꝗs hō fuiſſet in vita. Qui dixit ſe fuiſſe paganū: vn̄ ⁊ danatū in ignē eternū.Et interrogatꝰ ab eo ſi ſub eo alij erāt. Rn̄ditiudei: ⁊ ſub iud̓is heretici: ⁊ mali xp̄iani ⁊cͣ. Prbat̉ etiā hoc aucͣte. ij. pe. ij. etiā dicentis. Meliuserat eis n̄ cognoſcere viā iuſticie qͣꝫ pꝰ cognitā retrorſū ꝯuerti. Qd̓ faciūt iudei ⁊ hē̓tici. Rōnemaſſignat. b. Tho. v̓bi ſupra dicēs ꝙ grauius peccat cōtra fidē ꝗ fidei ſuſcepte renitit qͣꝫ ꝗ renitit̉fidei quā nunqͣꝫ ſuſcepit: ſicut grauiꝰ peccat ꝗ nōimplet qd̓ ꝓmiſit qͣꝫ ſi non implet qd̓ nunqͣꝫ ꝓmiſit. Sꝫ heretici ꝓfitent̉ ſidem euangelij ⁊ ei renitūt̉ ea corrūpentes: iō grauiꝰ peccant qͣꝫ iudei. Etqꝛ iudei ſuſceperūt figurā eius in veteri teſtamēto quā male interp̄tantes corrūpunt iō grauiuspeccant qͣꝫ pagani ꝗ nullo mō fidē euāgelij ſuſceperūt. Et ſic ſimpl̓r loquēdo infidelitas hereticorū eſt peſſima: ⁊ iudeoꝝ peior. ⁊ paganoꝝ mala: qͣꝫuis pagani aliqn̄ in pluribꝰ errāt circa ea q̄ ſuntfidei. Secuto ergo veritatꝭ ꝓtegit deus eccl̓amꝯͣ infideles qd̓ ſcutū hꝫ qͣſi tres angulos .i. modos. Nā veritate rōnis naturalis in multis deſendit̉ fides eccl̓e ꝯͣ paganos. Ueritate ſcriptureꝓph̓al̓ .i. veteris teſtamēti ꝯtra iudeos. Ueritate
ſcripture euāgelical̓ ꝯtra hereticos: ⁊ hoꝝ veritatibꝰ ꝯfundūtur: ⁊ eccleſia defendit̉. Un̄ Cantꝭiiij. dr̄. Mille ſcuti pendent ex ea. Oīs armatura.§. III.fortium. Et hoc patebit infra.Quantum ad tertium.Iudei erga xp̄m.Et heretici circa animum noſtrum.Circa deū errauerūt aliꝗ qͣꝫtum ad eius eēntiaꝫaliꝗ qͣꝫtū ad eius efficiētiā: alij qͣꝫtū ad eiꝰ ꝓuidētiā: ſꝫ ꝓtecta defēſa ⁊ liberata ē eccl̓a ſcuto veritatis ab oī errore īfidelitatis. Quātū ad diuināeſſentiā errauerūt peſſime antiꝗ̇ gentiles dicētibus aliꝗbus n̄ ēſſe deū: alijs aſſerētibus plureseſſe deos: alijs eſſe aīam mūdi: Sꝫ oīa hec ſuntfalſiſſima. Dicere aūt vel credere deū nō eſſe: ſtultum eē oſtēdit: p̄s. lij. dicēs. Dixit inſipiēs in corde ſuo: n̄ eſt deus. Uere talis inſipiēs ē: qꝛ negatqd̓ philoſophi rōne naturali: ⁊ theologi ſcriptura diuinali demōſtrant. Et cuꝫ pluribus modisrōne hoc poſſit demōſtrari ꝓ nunc tm̄ vna ratioaſſignabit: quā ponit ꝓlxe. b. Tho. Primo contra gētiles. q. cxiij. ⁊ ē talis. Om̄e qd̓ mouet̉: abalio monet̉: patet aūt ſenſu aliꝗd moueri: puta ſolem: ergo alio mouēte eū ipſe mouet̉: aut ergo illud mouens mouet̉: aut nō mouet̉. Si n̄ moueīhabetur ꝓpoſitū .ſ. ꝙ neceſſe eſt ponere aliquodmouēs īmobile ⁊ hoc dicimus deū. Si aūt illudmouēs mouet̉ ergo ab alio mouēte mouet̉: autergo eſt ꝓcedere in infinitum: aut ē deuenire adaliqd̓ mouēs īmobile. Sꝫ nō eſt ꝓcedere in infinitu: ergo neceſſe ē ponere aliqd̓ primū mouēsīmobile: qd̓ dicimus deū. In hac aūt ꝓbationedue ſunt ꝓpoſitiones vbande. Prima .ſ. ꝙ omnemotū ab alio mouet̉. Secūda ꝙ in motis ⁊ mouentibus nō eſt ꝓcedere in infinitū. Et primamꝓbat ph̓us pluribus modis ſꝫ tm̄ vnus hic ponitur: videlicet ſic. Nihil eſt idē ſimul actu ⁊ potentia reſpectu eiuſdē: ſꝫ omne qd̓ mouet̉ in qͣꝫtumhiꝰ eſt in potentia: qꝛ motus eſt actus exiſtentisin potētia ẜm ꝙ hiꝰ. Et omne qd̓ mouet ē in actuin qͣꝫtum huiuſmōi: qꝛ nihil agit niſi ẜm quod ēin actu: ergo nihil ē reſpectu eiuſdē motꝰ mouēs⁊ motū: ⁊ ſic nihil mouet ſeip̄m. Sciendū tamenꝙ Plato ꝗ poſuit omne mouens moueri cōiusaccepit nomē motus qͣꝫ Ariſtꝭ. Nominauit eniꝫPlato oēm oꝑationem motū Arꝭ. aūt accepit vprie motū ẜm ꝙ eſt actus exiſtētis in potētia ẜmꝙ hiꝰ. Qualis nō eſt niſi diuiſibiliū ⁊ corporū ꝓbatur in .vi. phyſicorum. ¶ Secundum autemPlatōnem mouens ſeipſum non eſt corpuo.Accipiebat .n. motū ꝓ qͣlibꝫ oꝑatiōe ita ꝙ ītellige̓⁊ oꝑari ſit quoddā moueri: quē ēt modū loq̄ndi tāgit Arꝭ. in. iij. de aīa. Scd̓m hͦ dicebat primūmouēs moue̓ ſeip̄m eo ꝙ ītelligit ſe ⁊ vl̓t l̓ amatſe. Qd̓ in aliqͦ n̄ repugnat rōibꝰ Arꝭ. Nihil enim