Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Capitulū. VIL.

deo habet: falſam aūt cognitionem ipſius nonappropinquatur ei: ſed magis ab eo elōgat̉. Etſic maius eſt pctm̄ infidelitatis omnibus alijsꝯtinent̉ in ꝑuerſitate moꝝ. Secus de his opponūtur alijs theologicꝭ v̓tutibus in odium dei:blaſfemia in ſpm̄ ſanctū. Un̄ ang. tractans illudqd̓ xp̄s ait Ioan. x. Si veniſſeꝫ ⁊cͣ. pctm̄ haberent. Magnum inꝗt quoddā pctm̄ ſub generalinoīe vult intelligi: hoc eſt pctm̄ infidelitatis quotenent̉ cuncta. Nec ob. qd̓ ait Aug. vi. q. i. c. q̄rodicens. Utꝝ catholicum peſſimis moribꝰ alicuiheretico in cuius vita p̄ter id qd̓ hereticus eſtinueniunt hoīes qd̓ rephendant p̄ponere debeamus audeo p̄cipitare ſnīam: hec ille. vt dicit. b. Tho. vbi ſupra ad hoc rn̄dendo. Nihil ꝓhibet aliqd̓ pctm̄ qd̓ eſt grauiꝰ ẜm genus ſuuꝫ eſſeminus graue ẜm alias circūſtatias. Et noluitAug. p̄cipitare ſnīam de heretico tali: et malo catholico. Quia pctm̄ heretici ⁊ſi ſit grauius ex genere ſuo: pōt tn̄ alleuiari ẜm alias circunſtātiasecōtra pctm̄ catholici ex aliqͣ circunſtātia aggrauari. Dicit etiā idem Tho. infidelis infidelitate grauiꝰ punit̉ qͣꝫ alius pctōr quocunqꝫ aliopctō cōſiderato pctī genere. Sꝫ alio pctō: putaadulterio homicidio hiꝰ ſi cōmittat̉ a fideli infideli: ceteris paribus grauius peccat fidelis qͣꝫinfidelis: ꝓpter noticiā veritatꝭ ex fide: ꝓpt̓ſacrā fidei ꝗbus eſt ībutus ꝗbus peccādo contumeliā facit: qd̓ tangit apl̓us ad Hebre. x. dicens.Beteriora mereri ſupplicia filiū dei ꝯculcauerit ⁊cͣ. Et ẜm. b. Tho.. 2ᵉ. q. x. grauius pctm̄ eſt īfidelitas iudeoꝝ qͣꝫ paganoꝝ grauiꝰ hereticoruꝫqͣꝫ iudeoꝝ. Qd̓ etiā on̄dit̉ exēplū in vitis patrūvbi macharius inueniēs in deſerto caluariā hominis interrogauit ꝗs fuiſſet in vita. Qui dixit ſe fuiſſe paganū: vn̄ danatū in ignē eternū.Et interrogatꝰ ab eo ſi ſub eo alij erāt. Rn̄ditiudei: ſub iud̓is heretici: mali xp̄iani ⁊cͣ. Prbat̉ etiā hoc aucͣte. ij. pe. ij. etiā dicentis. Meliuserat eis cognoſcere viā iuſticie qͣꝫ pꝰ cognitā retrorſū ꝯuerti. Qd̓ faciūt iudei hē̓tici. Rōnemaſſignat. b. Tho. v̓bi ſupra dicēs grauius peccat cōtra fidē fidei ſuſcepte renitit qͣꝫ renitit̉fidei quā nunqͣꝫ ſuſcepit: ſicut grauiꝰ peccatimplet qd̓ ꝓmiſit qͣꝫ ſi non implet qd̓ nunqͣꝫ ꝓmiſit. Sꝫ heretici ꝓfitent̉ ſidem euangelij ei renitūt̉ ea corrūpentes: grauiꝰ peccant qͣꝫ iudei. Etqꝛ iudei ſuſceperūt figurā eius in veteri teſtamēto quā male interp̄tantes corrūpunt grauiuspeccant qͣꝫ pagani nullo fidē euāgelij ſuſceperūt. Et ſic ſimpl̓r loquēdo infidelitas heretico eſt peſſima: iudeoꝝ peior. paganoꝝ mala: qͣꝫuis pagani aliqn̄ in pluribꝰ errāt circa ea ſuntfidei. Secuto ergo veritatꝭ ꝓtegit deus eccl̓amꝯͣ infideles qd̓ ſcutū hꝫ qͣſi tres angulos .i. modos. veritate rōnis naturalis in multis deſendit̉ fides eccl̓e ꝯͣ paganos. Ueritate ſcriptureꝓph̓al̓ .i. veteris teſtamēti ꝯtra iudeos. Ueritate

ſcripture euāgelical̓ ꝯtra hereticos: hoꝝ veritatibꝰ ꝯfundūtur: eccleſia defendit̉. Un̄ Cantꝭiiij. dr̄. Mille ſcuti pendent ex ea. Oīs armatura.§. III.fortium. Et hoc patebit infra.Quantum ad tertium.Iudei erga xp̄m.Et heretici circa animum noſtrum.Circa deū errauerūt aliꝗ qͣꝫtum ad eius eēntiaꝫaliꝗ qͣꝫtū ad eius efficiētiā: alij qͣꝫtū ad eiꝰ ꝓuidētiā: ſꝫ ꝓtecta defēſa liberata ē eccl̓a ſcuto veritatis ab errore īfidelitatis. Quātū ad diuināeſſentiā errauerūt peſſime antiꝗ̇ gentiles dicētibus aliꝗbus ēſſe deū: alijs aſſerētibus plureseſſe deos: alijs eſſe aīam mūdi: Sꝫ oīa hec ſuntfalſiſſima. Dicere aūt vel credere deū eſſe: ſtultum oſtēdit: p̄s. lij. dicēs. Dixit inſipiēs in corde ſuo: eſt deus. Uere talis inſipiēs ē: qꝛ negatqd̓ philoſophi rōne naturali: theologi ſcriptura diuinali demōſtrant. Et cuꝫ pluribus modisrōne hoc poſſit demōſtrari nunc tm̄ vna ratioaſſignabit: quā ponit ꝓlxe. b. Tho. Primo contra gētiles. q. cxiij. ē talis. Om̄e qd̓ mouet̉: abalio monet̉: patet aūt ſenſu aliꝗd moueri: puta ſolem: ergo alio mouēte ipſe mouet̉: aut ergo illud mouens mouet̉: aut mouet̉. Si moueīhabetur ꝓpoſitū .ſ. neceſſe eſt ponere aliquodmouēs īmobile hoc dicimus deū. Si aūt illudmouēs mouet̉ ergo ab alio mouēte mouet̉: autergo eſt ꝓcedere in infinitum: aut ē deuenire adaliqd̓ mouēs īmobile. Sꝫ eſt ꝓcedere in infinitu: ergo neceſſe ē ponere aliqd̓ primū mouēsīmobile: qd̓ dicimus deū. In hac aūt ꝓbationedue ſunt ꝓpoſitiones vbande. Prima .ſ. omnemotū ab alio mouet̉. Secūda in motis mouentibus eſt ꝓcedere in infinitū. Et primamꝓbat ph̓us pluribus modis ſꝫ tm̄ vnus hic ponitur: videlicet ſic. Nihil eſt idē ſimul actu potentia reſpectu eiuſdē: ſꝫ omne qd̓ mouet̉ in qͣꝫtumhiꝰ eſt in potentia: qꝛ motus eſt actus exiſtentisin potētia ẜm hiꝰ. Et omne qd̓ mouet ē in actuin qͣꝫtum huiuſmōi: qꝛ nihil agit niſi ẜm quod ēin actu: ergo nihil ē reſpectu eiuſdē motꝰ mouēs motū: ſic nihil mouet ſeip̄m. Sciendū tamen Plato poſuit omne mouens moueri cōiusaccepit nomē motus qͣꝫ Ariſtꝭ. Nominauit eniꝫPlato oēm oꝑationem motū Arꝭ. aūt accepit vprie motū ẜm eſt actus exiſtētis in potētia ẜm hiꝰ. Qualis eſt niſi diuiſibiliū corporūbatur in .vi. phyſicorum. Secundum autemPlatōnem mouens ſeipſum non eſt corpuo.Accipiebat .n. motū qͣlibꝫ oꝑatiōe ita ītellige̓ oꝑari ſit quoddā moueri: quē ēt modū loq̄ndi tāgit Arꝭ. in. iij. de aīa. Scd̓m dicebat primūmouēs moue̓ ſeip̄m eo ītelligit ſe vl̓t amatſe. Qd̓ in aliqͦ repugnat rōibꝰ Arꝭ. Nihil enim