Capitulū. V.
ſimoniacus n̄ eſt hereticus ꝓprie: ſed large dicit̉hereticus ꝓpter quandā ſimilitudinē: qꝛ exquovendit ⁊ emit ſacra: ita agit ac ſi eſtimaret donugr̄e pecunia poſſe poſſideri ẜm Tho. Sꝫ nō hoceſtimādo ſicut cōiter accidit nō eſt hereticus: qnon hoc credit .ſ. donū gr̄e poſſe pecunia poſſideri: ſed bn̄ verum eēt ſi hoc crederet. Item nonob. qd̓ dicitur de hereticis ꝗcunqꝫ. ⁊. c. Accuſatli. vi. vbi dicit̉ ꝙ adorans hereticuꝫ ē hereticus.Sed grauius peccat ꝗ adorat demonē qͣꝫ ꝗ adorat hereticū: ergo ⁊cͣ. ¶Nā adorans hereticuē tunc hereticus ſi adoret ip̄m credēs eē adordū. Si aūt adoret ip̄m ꝓpter aliqd̓ cōmodū tꝑale ſine aliquo errore fidei in intellectu n̄ eſt ꝓpriehereticus ſꝫ iuris fictione vel p̄ſumptione ſeu ſimilitudinariē: qꝛ agit ſicut ſi male ſentiret de fid̓ſicut ille quē adorat. Itē ſi arguat̉ in contrariuꝫ:ſic. Qui iudicādus eſt vt hē̓ticus videtur eſſe hereticus: qꝛ iudiciū debet ſequi rei veritateꝫ. Sꝫtalis iudicādus eſt vt hereticus. Nā eccl̓a n̄ pōtiudicare niſi de his que patent. Occultorū enimcognitorē deus ⁊ iudex: di. xxxij. Erubeſcāt. Sꝫea que ſunt in intellectu nō pn̄t patere niſi ex factis extrinſecis viſis vel ꝓbatis. ergo talis faciēstalia facta eſt iudicandus hereticus. Pretereaimpoſſibile videtur ꝙ aliꝗs faciat talia .ſ. conculcādo corpus xp̄i ⁊ hiꝰ: niſi male ſentiat de corꝑechriſti. ꝓbatur hec: qꝛ impoſſibile ē malitiā eē involūtate ꝗn ſit error in intellectū. Nā ẜm ph̓momnis malus ē ignorās ſeu errans. Cū ergo talia facientes hēant malitiā in volūtate: ergo hn̄t⁊ errorē in intellectu. Rn̄det̉ ad iſta. Ad primū.Duplex ē iudiciū dei ꝗ vidit interiora hoīm ꝗ nōpn̄t iudicare de īterioribus niſi ꝑ exteriora. Mōille ꝗ iudicat̉ vt hēticus iudicio dei ē vere hereticus ex natura rei. Deus .n. nullū iudicat hereticū niſi hn̄tem errorē fidei in intellectu. Sed illeꝗ iudicat̉ he̓ticus iudicio hoīum nō oꝫ ꝙ ſit hereticus ex natura rei: ſꝫ ꝙ fecerit tale factū ꝑ qd̓appareat male ſentire de fide ⁊ ꝑ ꝯn̄s iurꝭ p̄ſūptione hereticꝰ reputat̉. Et ſi querat̉ ſi eccl̓a hꝫ ſtatīiudicare tales ꝗ ſic adorāt demōes vel baptizātimagīes hereticos ⁊ punire ſicut hereticos? Rn̄deo. Iſtud magis ꝑtinet ad canō iſtas qͣꝫ ad theologos. Tn̄ pͥmo iudicio ſub correctiōe ſedis apl̓ice dicendū ꝙ n̄ qͣꝫtum ē ex natura rei quicꝗd ſitiuris p̄ſūptione. Et rō pōt eē iſta: qꝛ qͥncunqꝫ aliꝗs effectus depēdere pōt ex duplici cā: nunqͣꝫ exnatura rei ex illo effectu pōt iudicare p̄ciſe altera cā. Cū igitur iſte effectus ꝗ ē adorare demonēvel baptizare imaginē pōt ꝓcedere ex duplici cāſ. vel credo demonē adorandū ⁊ imaginē capacē ſacr̄lis effectus: vel qꝛ aliqͦ pacto facto cum demone tacito vel exp̄ſſo hͦ facio vt faciliꝰ obtineaꝫqd̓ volo a demone in his q̄ n̄ ſunt ſupra facultate ſūā nō debeo ſtatī iudicare ex tali effectu p̄ciſealterā cām .ſ. ꝙ hͦ faciat male ſentiēs de fide. Etiō qn̄ ꝯſtat de hiꝰ effectu: vlteriꝰ inquirēdū eſt de
cā: ⁊ ſi ex errore ⁊ ꝑuerſitate fidei hoc faciat iudicādus ē hereticus. Si ex alia cā: iudicādus ſortilegus ⁊ viliſſimꝰ pctōr. Sꝫ dices qūo eccl̓a iudicabit aliquē hereticū ſi ex facto ſtatī n̄ pōt iudicare cū interiora videre n̄ poſſit. Rn̄deo. Hereticꝰcognoſcit̉ ꝑ actus ⁊ diſtinctos hītus ꝑ diſtinctosactus. Sicut hītus fidei cognoſcit̉ ꝑ actuꝫ fideiꝗ ē credere ⁊ cōfiteri ea q̄ ſūt fidei: ⁊ hītus caſtitatis ꝑ caſte viuere. Sic eccl̓a pōt iudicare aliqueꝫhereticū īquirēdo ſi hꝫ actū diſcredēdi ſeu maleſentiendi de aliqͦ articulo fidei. Itē ⁊ ſi aliquē inſtruxit publice vel occulte de oppoſito articuloꝝfidei ⁊ alijs modis p̄ciſe famē ex cā adorationisdemonis iudicare nō pōt ex natura rei eē hereticū aliquē niſi pͥus inueſtigata cā adorationis etinuēto ꝙ hͦ fecerit credēs aliqd̓ diuinū eē in eo:al̓ ſi hoc feciſſet n̄ ꝓpter hoc ſꝫ vt pacto illo factocū demone aliꝗd ab eo cōſeq̄ret ⁊ indicaret̉ hereticꝰ cū tn̄ ſit ſortilegus: n̄ diſtīgueret̉ ſorrilegiūab hereſi cū tn̄ ſint diuerſe ſpēs pctōꝝ. Nō ergoex natura rei talis iudicādus ē hereticus. ⁊ ſi iuris p̄ſūptione ẜm gloſatores iuris indiceretur.Poſſet tn̄ eccl̓a ſtatuere valde rōnabiliter ꝙ talia faciētes .ſ. adorātes demōes vel imagines baptizantes: ⁊ hiꝰ: ⁊ ſi n̄ haberēt errorē fidei in ītellectu vt heretici punirent̉: vtꝝ aūt hoc ſit ſtatutūꝑ aliqua iura nouerūt canōiſte. ¶ Ad 2ᵐ rn̄deoꝙ n̄ eſt impoſſibile ꝙ aliꝗs cōculcet corpus xp̄iabſqꝫ hoc ꝙ male ſentiat vel ꝑuerſitatē fidei habeat de corꝑe xp̄i: qꝛ pōt hoc facere ſciēs ſe peccare ⁊ credes firmiter ibi eē corpus xp̄i: ⁊ ꝓpterhoc vt placeāt demoni: ⁊ faciliꝰ obtineat qd̓ vultab eo. Et lꝫ oīs malus erret: nō tn̄ errore intellectus ꝗ ē hereſis. Sꝫ errās male ſentiēs de his q̄ſunt fidei. Secundū qd̓ requirit̉ ad hereſim eſtꝙ error ſit circa ea q̄ ſunt fidei vel cōtra veritatēdeterminatōnis eccleſie in his que ꝑtinent ad fidē ⁊ bonos mores ⁊ neceſſaria ad cōſecutioneꝫvite eterne. Si .n. error ſit de his q̄ nō ꝑtinent adfidē: puta ꝙ credat ꝗs ſolem n̄ eē maiorem terra⁊ hiꝰ non eſt periculoſus error. Error contra ſacrā ſcriptura: contra articulos fidei: cōtra determinationē eccleſie in his que ꝑtinent ad fidemvel bonos mores ē hereſis: ar. xxiiij. q. i. Hec eſtfides. Itē determinatio dubioꝝ circa fidē ꝑtinetpͥncipaliter ad eccl̓am ⁊ p̄cipue ad pontificem ſūmū xp̄i vicariū. Petri ſucceſſoreꝫ vt expreſſe dr̄xxiiij. q. i. Quotiēs. Et cōtra auctoritate eccleſienullus doctor vel ſanctus ſuam ſnīam defenditẜm Tho. nec Hieronymus nec Auguſtinus necalius. Sicut ergo aſſerēs ꝑtinaciter cōtra fideꝫeſt hereticus: Ita ⁊ contra determinationē eccleſie in his que ꝑtinēt ad fidē ⁊ neceſſaria ad ſalutē ꝑtinaciter aſſerēs eſt he̓ticus. Ipſa .n. eccleſianunqͣꝫ erraſſe in fide ꝓbat̉: vt dicit. xxiiij. q. i. c. Arrecta. ⁊ alijs. c. Signanter aūt dicitur: qꝛ aſſerescōtra determinationem eccl̓e nō ſimpliciter ſedin his duntaxat que pertinent ad fidem ⁊ ſalutē