Titulus.XII.

cium romane curie: vt in extrauagꝭ. Io. xxij. queincipit. Cū frater. De excōicatione cōtra inquiſitores ⁊ eoꝝ vicarios in certis caſibus habes iniiij. ꝑte ti. i. c. vij. ⁊. viij. De multis hereſibus determinatis ꝑ eccleſiam dānatis: habes. xxiiij. q. iij. cQuidam. ⁊ extra eo. excōicamus. ⁊ de ſum. tri. etfi. ca. c. i. li. vi. ⁊ eo. ti. ad nr̄m in cle.¶ Capi. ꝗntū de qͣdā remiſſione ⁊ materia hēſis.Ciendū quod circa ea que ſunt fidei vel etiaꝫ morunnoticia neceſſaria ē ad ſaluteꝫſta tria habet ſe ꝑ ordinē .ſ. temerariū: erroneū:⁊ hereticū. Nō .n. omne qd̓ ē temerariū eſt erroneū. Nec omne qd̓ eſt erroneū ē temerariū ⁊ hereticū. Sed ecōtra qd̓ eſt erroneū eſt temerariū.Et qd̓ eſt hereticū ē erroneū ⁊ temerariū. Temerariū ergo in hiꝰ eſt aſſerere tanqͣꝫ certū illud qt̓nō pōt rōne vel auctoritate ꝓbari efficaciter. Sicut aſſerere ꝙ mūdus terminet̉ poſt cētum velducentos ānos: qͣꝫuis enim hoc poſſit eſſe: tamēverū hoc aſſerere tanqͣꝫ certū eſt temerariū: quiaad hoc nec auctoritas nec ratio efficax habetur.Erroneū aūt addit ſuꝑ temerariū falſitatē: qꝛ eīrare ē recedere a via recta. Et qꝛ habere veritatem in talibus ꝑtinet ad viā ducentem ad beatitudinem: om̄is aūt falſa aſſertio recedit a rectitudine veritatis: iō falſa aſſertio ī talibus vocaturerror. Sicut erroneū eſt dicere ꝙ xp̄s fuerit hōin triduo ſepulture ſue: qd̓ tn̄ magiſter ſnīarumaſſerit in tertio ſnīaꝝ. Hereticū aūt addit ſuꝑ errorem ſimplicē ꝙ falſitas ſit notoria ⁊ ꝙ tali falſitati adhereat̉ ꝑtinaciter. Nō .n. oīs error ē hereſis. Alioqn n̄ diceret Aug. Errare potero heretcus nō ero. Non ſolū errauerūt ſꝫ ꝑtinaciter exroribus adheſerūt oēs illi de ꝗbus habet̉. xxiiijq. iij. c. pl̓t. Et iō oēs ꝓ hereticis habent̉. Ad cuiꝰeuidentiā eſt ſciendū ꝙ ad hoc ꝙ aliꝗs ſit ꝓpriehereticus ꝗnqꝫ requirunt̉. Primū ē vt ſit errorin rōne. Secūdū eſt ꝙ error ille ſit circa ea queſunt ᶠ idei vel ꝯͣ veritatē determinatiōis eccl̓e inhis q̄ ꝑtinēt ad fidē vel bonos mores: ⁊ neceſſaria ad ꝯſecutionē vite eterne. Tertiuꝫ eſt ꝙ errortalis ſit in illo ꝗ catholicā fidē ꝓfeſſus eſt: al̓s eētiudeus vel paganus n̄ hereticus. Quartuꝫ eſt ꝙtalis error in eo qui fidē ſuſcepit ſit taliter ꝙ aliquā veritatē de xp̄o ꝯfiteat̉ ꝑtinentē ad hūanitatem vel diuinitate: al̓ ſi totū diſcrederꝫ apoſtataeſſet. Quintū eſt vt talē erroreꝫ ꝑtinaci volūtate⁊ obſtinata eligat ⁊ ſequatur.Quantum ad primumſ. ꝙ requirit̉ error in rōne ad hoc vt ꝗs ſit hereticus: pꝫ ex hoc: qꝛ dicit Aug. Hereticus ē ꝗ falſas opiniones gignit vel ſequit̉. Et rō hꝰ ē: qꝛ hereſis eſt ſpecies īfidelitatꝭ. Sꝫ īfidelitas eſt in in-

tellectu ſubiectīe: ſicut ⁊ ſides ſibi ꝯͣria. Un̄ factiſine errore nūqͣꝫ facit hoīem hē̓ticū: vtputa ſi qͣsfornicat̉ aut mechat̉ lꝫ agat ꝯtra veritatē q̄ dicitNō mechaberis ex hoc n̄eſt he̓ticus niſi credavel opinet̉ fornicari eſſe licitū. Et rō eſt qꝛ qn̄ciqꝫ aliqͣ reꝗrunt̉ ad ꝯſtitutionē neceſſario deficute altero eoꝝ īpoſſibile eſt illd̓ eſſe: qꝛ dato oppoſito ꝙ ſine illo poſſit eſſe iā n̄ neceſſario reqͥreread ꝯſtitutionē illius: ſicut qꝛ ad ꝯſtitutioneꝫ domus neceſſario reꝗrit̉ fundamentū paries ⁊ toctū: iō altero deficiēte n̄ pōt eſſe domi. Sic gͦ achereſim ꝯſtituēdā reꝗrit error in ītellectu nccͣionullū factū abſolute ſine errore in ītellectu facihereticū. Et ꝓpter hoc dico ꝙ baptizare imagīesadorare demōēs eis thurificare: ꝯculcare corixp̄i in luto ⁊ oīa hiꝰ q̄ ſunt valde horrenda pctaniſi ſit error in intellectu n̄ faciūt hoīeꝫ hereti cū.Et iō ſi ꝗs facit iſta: vtputa baptizare imaginē nōmale ſentiens de ſacr̄o baptiſmi nec de eiꝰ effectunec credens iſtū baptiſmū eſſe aliquem nec hr̄eeffectū ex vi ſua: ſꝫ facit hoc ꝓpter alique finemfaciliꝰ aſſeq̄ndū a demone cui q̄rit ꝓpt̓ hoc cōplacere: ita ꝙ aliquo ꝯacto īplicito vel exp̄ſſo illucagat vt demon ſibi vel alicubi faciat qd̓ petit: ẜmꝙ characteribus ⁊ figuris ẜm artes magicas alhoībus demones pacto exp̄ſſo vel tacito inuoctur ad d̓ſideria eoꝝ expleda: dūmō n̄ petāt a demone aliꝗd qd̓ ſit ſupra facultatē eius nec qͣꝫtiad potentiā nec qͣꝫtum ad cognitionē ſic .ſ. ꝙmale ſentiat de ptāte aut cognitione demōis.cut eſſent illi ꝗ crederent vel ꝙ demō poſſit neceſſitare libeꝝ arbitriū hoīs vel mulieris: vel illiꝗ crederent ꝙ demō oīo ex tali pacto ⁊ in omneuentū qͣꝫtūcunqꝫ a deo n̄ ꝑmiſſus poſſet facerqd̓ petunt: vel ꝗ crederent ꝙ poſſꝫ ſcire determnate alterā ꝑtem futuri ꝯtingentis: vel effectumaliquē facere ꝗ eſt ꝓprius ſoli deo. Tales .n. noneſt dubiū ꝙ haberent errorē in intellectu: ⁊ male de ptāte demonis ſentirent: ⁊ ꝑ ꝯn̄s ſuppoſitisalijs conditionibus que requirūtur ad hereſimeēt heretici. Sed ſi ex cauſis p̄dictis facerēt nōmale ſentiētes d̓ baptiſmo ⁊ alijs p̄dictis ⁊ ſi peccarent grauiſſime non tn̄ eſſent heretici. Et ratieſt quia non male ſentiunt de ſacramēto: licet emale ⁊ ſacrilege vtantur. Un̄ ſunt magis ſortilegiqͣꝫ heretici. Et eodem modo de adorantibus demonem ⁊ ſacrificantibus ei: quia ſi hoc faciunſcredentes diuinitatem eſſe in demone vel credites ꝙ cultus latrie ſit ei exhibendus vel ꝙ oīnoex exhibitione talis cultus aſſequātur quod requirunt a diabolo: non obſtante dei ꝓhibitionetales eſſent heretici. Sed ſi hoc faciunt nō iſta ſtientes de demone: ſed vt aliquo pacto cū demone per iſta facilius exequātur ab ip̄o quod intēdunt: tales non ſunt heretici ex natura rei lꝫ giuiter peccent. Non obſtat ꝙ ẜm iura ſimoniadicitur hereticus: vt i. q. i. Quiſquis ꝑ pecuniet tamen non habet errorem in intellectu. Nam