Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Capituluꝫ.III.

diſputatione ſunt duo conſideranda. Unum exparte diſputantis: quia ſi diſputat tanqͣꝫ de fidedubius volens experiri rationem veritateꝫtunc peccat ꝓculdubio tanqͣꝫ infidelis. Si autēdiſputat ad ꝯfutandū errores vel cauſa exercitiſlaudabile eſt. Aliud eſt ꝯſiderandū ex parte audientiū: quia aut ſunt inſtructi in fide firmi: tūcnulluꝫ periculū eſt diſputare coram eis. Aut ſūtſimplices in fide titubantes: tunc diſtinguendum eſt quia ſi ſolicitātur ab infidelibus nitentibus in eis fidem corrūpere tunc neceſſe eſt publice diſputare: dūmodo inueniātur aliqui adidonei: hoc enim ſimplices in fide firmabūtur. tolletur infidelibus decipiēdi facultas. Si v̓onon ſint ſolicitati: tunc ꝑiculoſum eſt corā eis diſputare de fide: quoꝝ fides ſcilicet ſimpliciuꝫ exhoc redditur firmior nihil aduerſū audierūtEt ideo non expedit eis vt audiant verba infideliū diſputantium ꝯtra fidem hoc Tho. Et ſic intelligendū eſt illud Gelaſij. xxiiij. q. iij. Cum quibus in fine vbi dicitur. Canonuꝫ magiſtris atqꝫcuſtodibus noſtris nullū fas eſt inire certamen hominibus conditionis aliene. Ubi glo. cumhereticis non eſt diſputandū nec cum aliquofide. C. de ſum. tri. l. nemo. Sed ad hoc pōt diſputari eis: vt ꝯuincantur: non vt in dubiū reuocent fidem noſtram. Prohibentur aūt om̄es laci diſputare de fide occulte vel publice: extra dehereti. Quicunqꝫ. li. vi..§. III.De cōuerſatione fidelium cum infidelibus qūo ſit ꝓhibitum. Notaprimo cum hereticis ꝓhibita eſt etiā locutiofidelibus hoc quia excōicati ſunt: extra de hereti. Excōicamus. xi. q. iij. Cum excōicato.Sed alijs infidelibus vt iudeis ſarracenisnon eſt ꝓhibita locutio: ſed nimia familiaritasꝯuerſatio. Unde. xxviij. q. i. dicitur. Om̄es deinceps clerici ſiue laici iudeoꝝ cōuiuia vitent: neceos quiſquā ad conuiuium excipiat: qꝛ apudxp̄ianos cōibus cibis non vtantur indignū atqꝫſacrilegum eſt eoꝝ cibos a xp̄ianis ſumi: ac ſi inferiores incipiant eſſe xp̄iani qͣꝫ iudei ſi vtamurcibis eoꝝ: ipſi noſtros ꝯdēnant. Et dicit ibi glo. idem eſt de gentilibus vt ſarracenis: quia eipſi hodie iam cibos diſcernūt: licet enim contineātur verbis edicti: vt. xi. q. iij. Ad menſā. continentur tn̄ in alijs: vt. ff. de peti. here. l. Item veni. Ita ſic. ij. q. i. Multi. aſſignat ibi glo. rationequare non eſt ꝓhibitū loqui cum eis eſt prohbitū comedere eis: qꝛ ſcilicet maior familiaritas eſt in cibo ſumēdo qͣꝫ in colloquēdo. faciliꝰquis decipitur inter epulas. xxij. q. iiij. c. Unuſꝗſqꝫ. Tho. autem. 2ᵉ. q. x. dicit. illi qui ſunt firmi in fide ita ex ꝯuerſatione infidelibustimetur de eoꝝ ſubuerſione: ſed ſperari poteſt exhoc infideliū conuerſio: non ſunt ꝓhibendi cumillis cōicare. Sed infirmi de quibus timeri pōt

prohibendi ſunt extra caſum neceſſitatis ne cuꝫillis ꝯuerſent̉. Tho. ſꝫ firmi et caute debēt illd̓age̓ ne infirmos ſcādalizēt. xij. q. i. Nolo. §. IIIIPueri iudeoruꝫ et aliorum infideliū non ſunt baptizandi inuitis parētibus ẜm. b. Tho.. 2ᵉ. q. x. arti. vlt. quod ꝓbaturtriplici rōne. Prima eſt ꝓpter periculū fidei. Sienim pueri nondū vſum rationis habentes fidēſuſciperent: cum poſtmodū ad ꝑfectam etatē peruenirent poſſent de facili a parentibus induci vtrelinquerent qd̓ ignorantes ſuſceperant: quodvergeret in fidei detrimētum. Secūda eſtqꝛ hoc repugnat iuſticie naturali: filius enim naturaliter ē aliquid pr̄is primo quidem a parētibus diſtinguitur ẜm corpus qͣꝫdiu in vteromatris ꝯtinetur: poſtqͣꝫ vero ex vtero mr̄is egreditur anteqͣꝫ vſum liberi arbitrij habeat cōtinet̉ſub cura parentum ſicut ſub quodam vtero ſpirituali. Quādiu .n. puer habet vſum rōnisdiffert ab aīali irrationali. Un̄ ſicut bos equus huiuſmodi eſt alicuius vt vtatur eo cum volūerit ẜm ius ciuile ſicut ꝓprio inſtrumento: ita deiure naturali eſt filius anteqͣꝫ habeat vſumnis ſit ſub cura patris. Unde ꝯtra iuſticiā naturalem eſſet ſi puer anteqͣꝫ habeat vſum rōnis a cura parentū ſubtrahatur: vel eis inuitis de eo aliquid ordinetur. Sed poſtqͣꝫ incipit habere vſiliberi arbitrij iam etiaꝫ incipit eſſe ſuus: poqͣꝫtum ad ea que ſunt iuris naturalis vel diuiniſibipſi ꝓuidere. Et tunc pōt induci ad fidem noncoactione ſed ꝑſuaſione: pōt inuitis parētibusbaptizari. Tertia ratio eſt ꝯſuetudo eccl̓e quehꝫ maximā aucͣtem: vn̄ ſemꝑ emulanda .i. imitanda inducta eſſe credēda eſt ex p̄dictis rōnibus aſſignatis: Tāta .n. eſt auctoritas eccl̓e: vt abipſa doctrina doctoꝝ habeat aucͣtem. Un̄ magisſtandū eſt auctoritati eccleſie qͣꝫ doctrine cuiuſcūqꝫ doc. Greg. Aug. Heiro. alioꝝ. Uſus autē eccleſie ad aucͣtem eius ꝑtinet hoc nunqͣꝫ habuit filij iudeoꝝ inuitis parētibus bapti: arent̉: qͣꝫuis fuerint retroactis tꝑibus multi principes catholici potentiſſimi vt Conſtātinus Theodoſius quibus familiares fuerūt ſanctiſſimi ep̄i: vtSilueſter Cōſtantino. Ambroſius Theodoſio:nullo p̄termiſiſſēt hoc ab eis impetrare ſi vidiſſent hoc eſſe ꝯſonū rōni. Et ꝑiculoſum videt̉ ꝯtra hanc aſſertionē de nouo introducere ꝯͣꝯſuetudinē in eccleſia hactenus obſeruatā iudeoꝝ pueri inuitis parentibus baptizētur. Et qꝛ ſunt faciēda mala vt eueniāt bona ẜm apl̓mad Ro. iij. Facere aūt iniuriā alteri ē malum: fitaūt iniuria parētibus vt eis inuitis eoꝝ pueriſunt ſub eoꝝ cura baptizent̉: debet hoc fierietiā ꝓpter bonū ſequendū vt liberent̉ a pericl̓omortis eterne. rūpit .n. ordo iuris naturalis. Sꝫnec p̄dicatoribus vel p̄latis cōmittit̉ cura taliuꝫ:ſed parētibus ſuis habent eis ꝓuidere de ſaR 2