Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Capituluꝫ. I.

Deliā paſcente: cete Ionā continēte: vel ex demone vtit̉ operationibꝰ brutorū ad implacandū homines vanis opinionibus. Eadē videt̉ ommibꝰ alijs huiꝰ preter qͣꝫ de hominibꝰ: qꝛ v̓ba hūaan̄ accipiūtur non ſubdūt̉ diſpōi corpoꝝ celeſtiū ſꝫ diſponūtur ẜm diuinā ꝓuidētiam. Et qn̄qꝫẜm operatōem demonū. aūt Ioſeph dixit diſpenſatorem ſuū non eēt ſimilis ei in auguriādiīcia ẜm Aug. locutꝰ ē ioco ſerio. xxij. q. ij. Qd̓ ait.Et forte hoc referēs ad opinionē vulgi ſic credebat de eo. Tho. Auguria ꝓhibet̉. xxvi. q. iiij. totū ſpāliter .xxvi. q. v. i. c. Augurijs. de multis modisauguriorū hēs. xxvi. q. ij. c. i. Ad oēm ꝑtinet Gedeon obſeruauit recitatōem ſōnij expoſitōeꝫ: ſedqͣſi ordīata a diuīa ꝓuidentia. Et ſic Eliezer verbaRebecce obſeruauit accipiēs. Tho. vbi ſupraAug. xxvi. q. iiij. Sciendū on̄dit dmōes futuracōtigentiā cognoſcūt aliqn̄ cōiecturas. Et multipl̓r: ꝑtiꝫ ex ſubtilitate nature acumīe ītellectusptī ex lōga exꝑientia ē magr̄a reꝝ. Aliqn̄ etiaꝫ exꝓnūciatis aꝓphetis. Aliqn̄ p̄dicūt ip̄i ſūt facturiLogitatōnes et hoīuꝫ ex ſignis exteroribꝰ in crꝑealiqn̄ p̄uident..§. IX.De ſortibus quod ē tertium genus diuinationis: ſit cum aliquod ſerio ſit ab hoībus: vt eius euentu conſiderato indealiquid occultū īnoteſcat: vt vel ꝗd alicui exhiben: vt ī ſorte diuiſoria: vel ꝗd agendū: vt ī ſorteſultoria ſeu ꝗd futurū: dicitur ſors diuinatoria ſit multipliciter: qꝛ per ꝓtractōem̄ punctorū vl̓conſideratōem figurarū proueniūt ex plumbo liquefacto ī aqua proiecto vl̓ ex ꝗbuſdā cedul̓ ſcriptis ī occulto repoſitis cōſiderādo ꝗs quā accipiatvel ex feſtucis inequalibꝰ ꝗs quā accipiat minoreꝫvel maioreꝫ: vel ex ꝓiectione taxillorum ꝗs plurapūcta proijciat vel etiā conſiderādo ꝗd apiendo librū occurrat: hiꝰ. Euentꝰ aūt ſortiuꝫ pōt expectari a triplici qꝛ ex diſpenſatione corporum celeſtium vel ex fortuna vel ex ſpūali. Si aūt expectetur a diſpoſitione celeſtium: ita ea intentōe fiantquaſi actus humāi reꝗruntur ad ſortes ſecūdūdiſpoſitionem ſtellarum ſortiātur effectum eſt opinio falſa per cōſequens ſuggeſtione demonumſic eſt ſuperſtitio. Si autem expectetur euētus ſortium ex fortuna: quod videtur habere locum ī ſorte diuiſoria: non videt̉ habere viriū niſi forte vitiūvanitatis. Sicut ſi aliqui non valentes aliꝗd concorditer diuidere velint vti ſortibus ad diuiſioneꝫquaſi fortune exponentes quis quā partem accipiat. Si vero expectetur euentus a cauſa ſpūali: hoceſt dupliciter qꝛ vel a diabolo vel a deo. Si a diabolo ſuperſtitioſuꝫ ē illicitū he ſortes ſūt ꝓhibent̉ canones. Un̄ Leo papa. Sortes ꝗbus cuncta veſtris diſcriminatis ꝓuincijs quas patresnauerūt nil aliud qͣꝫ diuinatōes maleficia decenimꝰ. xxvi. q. v. Sortes. eſt mortale: qꝛ ꝓhibent̉ ī.d. c. ſub pena excōis. Et īſtitute ſūt ab apl̓is que

ſortes ꝗbꝰ aliꝗ vtūt̉ falſū eft: qꝛ a diabolo īuenteſūt: vt dr̄. xxvi. q. i. c. i. Si āt expectet̉ eaꝝ euētꝰ a d̓o tūc ẜꝫ ſe ē malū vti hiꝰ. Et de his ītelligitur illud Aug. xxvi. q. i. Sors non eſt aliquid mali ſed īre dubia diuinam indicās voluntatem. Et talesfuerūt fortes quibus vti fuerunt patres: vt Ioſuein dep̄henſione Achor de furto Ioſue. vij. Sauin dep̄henſione Ionathe ſuper eſu primo Reguꝫxiiij. Et Ionas Zacharias ſorte exijt vt incenſuꝫponeret Lucꝭ. i. Mathias ſorte electus Actu. i.Pōt tn̄ in ſortibus huius pctm̄ quadrupliciter reperiri. Primo ſi abſqꝫ vila neceſſitate ad ſortes recurratur: hoc .n. videtur pertinere ad temptatōeꝫdei. Secūdo ſi in neceſſitate ſed abſqꝫ reuerentiavnde dicit Beda. apl̓i p̄miſerunt orationem inelectione Mathie per ſortem. Tertio ſi diuīa oracula .ſ. ſortium ad ſecularia negocia vanitatē huius vite conuertantur ẜm Aug. xxvi. q. ij. Hi. qui.Quarto ſi ī electiōibus eccl̓iaſticis que fieri d̓bētex inſpiratione ſpūs ſancti aliqui ſortibus vtāturSecus āt eſt in ſecularibus dignitatibus que adterrena diſponendo ordinātur: in quarum electione plures vtuntur ſortibus ſicut in temporaliūrerum diuiſione vulgariter dicuntur ſcrutinia.Alias īminente neceſſitate licitum eſt diuinuꝫ iudicium implorare ſortibus cum reuerētia. Et ponit Aug. exemplum: tp̄e ꝑſecutionis eēt diſceptatio int̓ miniſtros dei debebāt fugere ne omneoccidantur: ſic eccleſia deſerat̉: remanerent adconſolationem aliorum ſi non poteſt alio determinari dicit in huiuſmōi poſſe vti ſortibꝰ. Tho.per totū ſcd̓a ſcd̓e. q. lxxxv. Ad ſortem etiam pertinet vulgaris purgato .ſ. per iudicium ferri candētis vel aque bulientis: vnde prohibetur. ij. q. iiij.Conſuluiſti. Tho. Gratianus. xxvi. q. i. §. His ita.Dicit in veteri teſtamento fuiſie permiſſas ſortesſed tempore gratie tanqͣꝫ perfectioris ſtatus ꝓhibitas: ne ſub hac ſpecie diuinationis homines adalium cultum idolatrie tranſirent. De ſorte Mathie dicit Diony. quod fuit quidam radius celitus immiſſus ſuper Mathiam ad ipſius electioDe obſeruantia que eſtaliud genus ſuperſtitionis: primo de arte notoriain qua fiunt quedam ieiunia et orationes cumbuſdam obſeruantijs vanis ad acquirendum ſcientiam: de qua dicitur Tho. 2ᵉ. q. lxxxxvi. eſtillicita efficax. ratio quare eſt illicita eſt qꝛ vtiturquibuſdam ad ſcientiam acquirendam que nonhn̄t ſecundum ſe virtutem cauſandi ſcientiam: ſicut inſpectione quarundam figurarum: et prolatione quorundam ignotorum verborū alijs hiꝰEt ideo huiuſmōi ars non vtit̉ his vt cauſis: ſꝫ vtſignis: non autem vt ſignis diuinitus inſtitutis: ſic̄ſunt ſacramenta ſigna: vnde relinquitur ſint ſuperuacua ſigna: per cōſeq̄ns pertinētia ad pactacum demōibus: que vt alie nugatorie artes noxie