Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Capituluꝫ .I.

ꝗs ſodiēdo terrā īueniat theſaurū hiꝰ. vt inpaucioribꝰ eueniūt. Piꝰ ergo effectꝰ an̄qͣꝫ ſint ſcire ēꝓpͥuꝫ dei cui oīa ſūt pn̄tia quātūcūqꝫ diſtātia in ſiturū. Et ꝓcedētia ex actibꝰ hoīum caſus fortuitos velle p̄cognoſcere vl̓ p̄nūciare abſqꝫ dei reuelatōe ꝑtinet ad diuinatōem vbi īteruēit oꝑatio d̓mo. Querere āt cōſiliū vl̓ auxiliū a diabolo ē mortale ar. xxvi. q. ij. §. fi. Eſt āt triplex genꝰ diuinatōisUnū qd̓ ſit expreſſā demonis īuocatōeꝫ: dr̄ largenigromātia. Scd̓ꝫ qd̓ fit māifeſtā īuocatōeꝫſꝫ tacitū .i. ex conſideratōe motꝰ vl̓ diſpōis alicuiusrei p̄cognoſcere velle futura actuū hūanorū vl̓ fortuitoꝝ: dr̄ large auguriū. Tertiū ē ex conſideratione eorū eueniūt ex ꝗbuſdā fiunt ab hoībꝰ ſecūdario inꝗrit̉ ꝗd occultū vel futurū. dr̄ ſortes:hec Lho. 2ᵉ. q. xcv. de his. xxvi. q. ij.. q. iiij. to. Sicit. Uin. in ſpeculo hiſtori. allegans pluresdoc. pͥmꝰ īuentor artis magice mathematice fuit Zoroaſtres dr̄ fuiſſe Cham filius Nōe Hic ẜꝫAug. de ciui. dei ſolus riſit naſcēdo: hic cuꝫ eēt rexſuꝑatus eſt a Nino filio Beli edificauit Niniuevl̓ aplius ſub quo cepit regnū aſſyriorū tp̄e Abrahe. Hic Ninꝰ ob īordīatū amorē pr̄is fec̄ fieri imaginē patri mortuo: ad quā ꝗcūqꝫ ꝯfugiebant malefactores liberi erāt ab omni punitione debita: exhoc ceperūt homines adorare imagines in deos:ſic ab iſto cepit idolatria. Ip̄e āt Zoroaſtres eētītentꝰ conſideratōe aſtroꝝ tādeꝫ ſuccenſus eſt a dia.§. IIII.De nigromantia vbi:mones īuocant̉ ad maniſeſtandū futura. Notademones expreſſe inuocati aliqn̄ preſtigioſis apparitionibꝰ ſe ingerūt aſpectui vel auditui hominūnunciando futura: ſicut dabant reſponſa idola vel apparent diuerſis formis: dr̄ p̄ſtigium.Aliqn̄ exp̄ſſe īuocati per ſōnia futura p̄dicūt:diuinatio per ſōnia. Aliqn̄ expreſſe per ſuſcitationem mortuorū īuocati p̄nunciant futura vere ſuſcitent mortuos ſꝫ oꝑe demonū videntur aliqui ſuſcitati ex ꝗbus p̄nunciant: dicitur ſtricte nigromantia. Aliqn̄ īuocati p̄nūciant per arrepticios .i. per hoīes viuos vigilantes ab eis obſeſſos: dr̄ phitonia. Aliqn̄ īuocati p̄nunciāt futura ex figuris varijs aſpectui hoīuꝫ ſe īgerentibꝰ ī diuerſisrebus. Et hoc ſi fiat ī viſceribꝰ aīaliū imolatoruꝫauſpiciū. Si in corꝑe terreſtri: vt vngue ferro:lapide polito dr̄ geomantia. Si appareāt ī aqͣ talesfigure vel ſigna: vn̄ q̄ritur p̄cognitio futuroꝝ: dicit̉idromātia. Si ī aere aeromātia. Si ī igne piromātia. Tho. 2ᵉ. q. xcv. .xxvi. q. iiij. Igitur.. quōe. v.nec mirū.De inuocatione demo cōſilio auxilio. Nota nullo modo hocē licitum nec expreſſe nec tacite. Et hoc duplici rationē. Primo qꝛ ibi ſit pactum ipſo per ipſaꝫ inuocationem hoc aūt reprehenditur. Unde contra

quodam dicitur dixiſti percuſſimus fedus cummorte cum inferno fecimus pactum. Secundoqꝛ ſi diabolus aliquando in talibus reſpōſis vera prenunciat: tn̄ non intendit niſi perditionem hominum finaliter: vt .ſ. per illa vera que dicit inducat homines ad aſſue faciendum ſe vt credantaliquid falſum vel uociuum proponat. Et propterea chriſtus demones dicentes illam magnam veritatem. Qꝛ tu es chriſtus filius dei iuſſit ſilere: vtdoceret nos non inquirere veritateꝫ a diabolo necmultum curare quādo ipſam ex ſe enunciat: precipue cum habeamus teſtimonium ſcripturarū cuimagis credendū ē. A diabolo captiui tenent̉ relicto creatore diaboli auxilia querūt. xxvi. q. v. ep̄i.Sciēdū tn̄ aliud eſt īuocare demonem ad aliꝗdſciendū vel agendū ab eo qd̓ nūqͣꝫ lꝫ. Aliud ē a ip̄onon inuocato occurrente aliquid inquirere propter vtilitatem aliorum: maxīe quādo virtute diuina pōt cogi ad dicendū aliqua vera: ſicutⁱ aliqn̄fecerūt ſancti..§. V I.De aſtronomia ſeu mathematica que pertinet ad ſecundum genus diuinationis per quam quis ex conſideratione aſtroꝝprecognoſcit vel prenunciat futuros euētus. Sciendum ergo ex conſideratione corporum celeſtium ſeu conſtellationum pōt quis velle precognoſcere triplex effectuum genus. Primo naturalesqui ſubduntur diſpoſitioni ſtellarum cauſanturab eis: ſicut eclipſatio ſolis ſiccitates: pluuie huiꝰmodi. Et tales euentus precognoſcere vel prenunciare ex conſideratione aſtrorum non eſt ſuperſticioſuꝫ ſed pertinet ad ſcīam aſtrologie. Secundoeffectus fortuitos: vt aliquis fodiendo debeat īuenire theſaurum vel eundo debeat cadere lapisſuper eum: vel occidi morte violenta: huiuſmōi.Et tales euentus precognoſcere vel prenūciare exconſideratione conſtellationum eſt vanum ſuperſticioſum: qꝛ virtus corporum celeſtium cuꝫ ſit naturalis determinata ad vnum effectū producen natura vnū ītēdat. Illi aūt effectus poſſunteuenire euēire: vt ī paucioribus raro eueniūt Tertio effectus feu actus procedētes ex libero arbitrio hoīs: hos velle precognoſcere ex conſtellationibus eſt ſuperſticioſum falſum plerūqꝫ eſt: qꝛ liherū arbitrium facultas voluntatis etrōnis eſt. Ratio aūt voluntas non ſunt corpꝰ necactus ſeu potentie affixe organis corporeis: vn̄res corporea non poſſit impmere in īcorporeaꝫīpoſſibile eſt actus humani ſubdant̉ diſpoſitiōicorporū celeſtiū de neceſſitate: ita ſint cāe ip̄orūper ſe: ſed diſpoſitiue poſſunt inclinare influentiecorpoꝝ celeſtiū ad actus. Naꝫ ip̄a corpora celeſtiaimpͥmunt in corpus humanū: per cōſequēs ī potentias ſenſituas que ſūt affixe corporeis orgāisUires aūt ſenſitiue vbi ſurgūt paſſiones inclinantad actus rōnem: non tn̄ cogunt. Sed qꝛ apte nateſunt potentie ſenſitiue ſubijci imperio rōnis: ideo