Titulus. XI.

.§. VIIIhec Tho. 2ª 2ᵉ.De cōmutatione votiNota primo ꝙ auctoritate iuris in votum religionis oīa cōmutatur ēt ſine diſpenſatōe: qꝛ tāqͣꝫ perfectuꝫ alia īcludit. vn̄ ſi ꝗs ex voto emiſſo ad artiorēreligionē intrandū non eēt obligatus ad profitēdūnec ad remanēdū ſed ſolū ad intrādū ⁊ exꝑiendūſicut frequēter cōtingit: liceret tali vouere ⁊ ad vouendū inducere laxiore religionē ad ꝓfitendum ⁊remanendū: qꝛ pͥmū votū tanqͣꝫ tp̄ale includitur īẜo tanqͣꝫ in ꝑpetuo. Et plus ē exꝑiri ⁊ profiteri laxorem qͣꝫ ſolū tm̄ exꝑiri artiorē. Un̄ decretalis q̄ dic̄īponendā pn̄iam profitenti laxiore poſt vorū artioris: de reg. iuris. Qui poſt votū li. ſexto intelligit̉ deillo qui vouit aīo remanendi: ꝗ tenetur remanerevn̄ talis vſqꝫ ad profeſſionem in religione laxioriſi eam intraret: eſt in mora votū implendi: cum ⁊iure ⁊ de facto poſſit ⁊ debeat redire ad artiorē:profeſſione aūt abſoluitur n̄ qꝛ plus fecerit qͣꝫ vouerat: ſꝫ qꝛ votū ſolēne de re minoriᶠ derogat votoſimplici de re etiā maiori. Noͣ ẜo ꝙ lꝫ vota ꝑſonalia cōmutentur in religionem: qꝛ verbo cōmutādivtitur decre. de vo. c. Scripture. vel ſoluātur ꝑ ꝓfeſſionem ⁊ et realia quo ad ꝑſonam: n̄ tn̄ qͦ ad monaſteriū ſicut nec d̓bita qͣꝫdiu aliꝗs eſt nouitius excuſatur a voto ꝑſonali: puta ieiuioꝝ ⁊ hiꝰ n̄ āt a reali: puta de dando el̓yam: īmo per ſe dꝫ ſoluere īta. Sꝫ ꝓfeſſionem q̄ bonis cedit ⁊ mundo moriturvota perſonalia extinguūtur: ſed ⁊ realia debita inmonaſterio trāſferunt ꝙ obligatur ſicut heres .ſ.non vltra valorem bonoꝝ ꝙ recepit monaſteriumde illo ſi fecit inuentarium vel ſi nō fecit ex ignorātia iuris ſicut nec ꝗcūqꝫ alius hēs. Itē nota tertioꝙ qn̄ votum eſt reale ſpāle: puta ꝙ aliquis vouitequū ſuū determinatū deo tūc ip̄e ꝗdē n̄ pōt ꝯmutare auctoritate ꝓpͥa ſꝫ auctoritate eiꝰ ꝗ equū iā traditū cū nō ſit res ſacra poſſet aliēare: an̄ traditōempōt ꝯmutare. ¶ Noͣ qͣrto ꝙ ꝗ filiū ſuū determīatūvouit religioni ad ꝑſuaſione alicuiꝰ: nō pōt vnū ꝓalio ꝯmutare nec auctoritate propͥa nec et illiꝰ cōſſu ꝗ īduxit ad vouendū. Sꝫ ſi vouit ſimpl̓r tenet̉ſtatim puerū cū in religione pōt educari offerre ētinuitū: ſicut etiā inuitu ad ſcholas pōt ponere ⁊ adartificiū: ſed puberem īuitū ponere nō pōt. Sed ſivouit ſub ꝯditione .ſ. ſi puero placeret ingredi: tūcnon tenet̉ offerre an̄qͣꝫ ille habeat vſum rōnis ⁊ cōſentiat. Item nota quinto ꝙ ſi vouit pater filiū vefiliam ablactatos poteſt ⁊ debet matre inſcīa vel ētinuita offerre monaſterio. Sed ſi vouit pater filiūin vtero exiſtenteꝫ vel qͣꝫdiu ſub lacte eſt: quia partus eſt pars viſcerum: ⁊ cum eſt ſub lacte eſt magisſub cura matris non poteſt voueri cum effectu aſolo patre quin ⁊ mater poſſit votum irritare. Pe.§. VIIII.De diſpenſatione votorum. Nota pͦ ꝙ quāuis ius diuinū ⁊ naturale pa

pa nō poſſit tollere vel mutare: tn̄ qꝛ iuris diuininaturalis determinatio ꝑtinet ad ius poſitiuū: iōſicut in penis pōt hō diſpenſare quāuis ius naturale diciet delicta puniri: q̄ naturalis equitas dictat etiā aliqn̄ maleficia non puniri ꝓpter bonū republice ⁊ ẜm arbitrium eius iuſtuꝫ qui reipublicipreeſt: vn̄ qn̄qꝫ eſt melius non puniri: tunc in hoccaſu non eſt cōtra ius naturale diſpenſare. Similiter de iure naturali ⁊ diuino eſt reddere votū propter honorem dei. Sed ſi aliud magꝭ cedat ad honorem dei pōt diſpenſari qͣꝫuis iſta diſpenſatio ſitmagis iuris declaratoria qͣꝫ relaxatio. Nota ẜo deforma diſpenſandi. qꝛ reꝗͥrit̉ ꝙ ſit expreſſa vel ſaltem ītenta: vn̄ ſiue in votis ſiue ī alijs nūqͣꝫ factū ſuperioris diſpēſat niſi hoc ip̄e exprimat vel ſaltē diſpenſare ītendat: ⁊ in ep̄o ꝗdem ⁊ alio īferiori a papavidetur canoniſtis qꝛ ſubſunt iuri ꝙ non ſuffic̄ ꝙintendat diſpenſare niſi exprimāt ſicut dr̄ de ꝯceſpreben. c. litteras. Sicut etiā ep̄s non ſine v̓bo abſoluit a ſn̄ia excōicatōis quātūcūqꝫ ītendat. Sꝫ depapa qui preeſt iuri cū facit aliquid aīo diſpenſardi: ⁊ lꝫ nō exprimat eo ip̄o ſufficienter diſpenſat: ſic̄ēt ſimplici ſalutatione abſoluit excōicatū: ſi hoc excerta ſcīa facit ⁊ per hoc facere intendit videt̉ tn̄ vrius ꝙ prelati ſimulando etiam diſpenſent ꝙ ē ſine verbo: ꝙ multo magis in oībus ī quibus nō eſteis taxatus modus cū formula diſpenſandi ꝙ eoip̄o diſpenſant ꝙ faciunt effectum diſpenſandi velſciunt ⁊ non contradicunt qn̄ facile ⁊ libere cōtradicere pn̄t. ¶ Nota tertio de cā diſpenſatōis. Eꝗdēī poſitiuis. Sic volo ſic iubeo ſit pro rōne volūtasqꝛ qd̓ principi placuit legis hꝫ vigoreꝫ quāuis Iſidorus ꝯͣ. qꝛ lex ē qd̓ rōne conſtiterit: diſ. i. Sed ī hiſq̄ ſūt iuris diuini ſecus: extra de vo. c. non ē. Et debēt conſiderari tria: vt in. c. magne ꝗd .ſ. lꝫ. ꝗd d̓cerꝗd expedit. Debet aūt eſſe talis cā ꝙ meliꝰ ſit recdere a iure cōi qͣꝫ tenere: non ſufficit ꝙ eque bonūaliter erit diſſipatio: ⁊ peccat vtriqꝫ .ſ. diſpenſās etia papa: ⁊ is cū quo diſpēſat̉ ſi ſciat: vn̄ Hoſti. Peccat papa ſi ſine cā in votis diſpēſat. Nec ē ei obediēdū ſi manifeſte liq̄at ꝙ ſit cōtra dn̄i volūtatē: aliain dubio obediendum eſt: vn̄ ſi diſpenſat ſine iuſtacā in ſolēni voto continētie viri ⁊ mulieris ꝗ ſi crederet iuſtā cāꝫ excuſaret̉: nō aūt ille ꝗ ſciret iniuſtāeſſet tn̄ verū matrimoniū quātū ad vtrūqꝫ qꝛ claudicare non pōt. Sed ſciens nō poſſet petere ſꝫ reddere .ſ. debitum. ¶ Nota qͣrto de miniſterio diſpēſationis ꝙ ep̄s poteſt diſpenſare ī oī voto continentie tꝑali: puta ſi quis vouerit per ānū continere.Item in oī voto per petuo niſi continentie ⁊ religionis. Item in oī voto tꝑali. Pe. de pal̓. Hinc tn̄ oꝑꝫexcipere illa tria de quibus dictū eſt ſupra .ſ. terreſancte: ⁊ Iacobi: ⁊ apl̓oꝝ Pe. ⁊ Pau. papa .n. ſibi reſeruat ẜm morē curie. De voto aūt religionis tꝑalputa cum quisⁱ vouet intrare religionem ītentiōeprobandi ſi ſibi placebit vel etiā vouet̉ ſimpliciterītrare n̄ ſpālit̓ cogitās vel ītendēs d̓ remanēdo vl̓ n̄remanēdo talis .n. ⁊ ſi tenet̉ intrare. non tn̄ tenet̉ re