Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Capitulū. VII.

Me ẜm pe. de tharā. l. iij. Ergo ſi non adhibet diligentia non videt̉ excuſari a mortali. Et ml̓to magis peccaret mortal̓r ſi iuraret aſſerēdo ſic vſ̓non de quo ī mente ſua dubitat. Sꝫ im ꝓmiſſorio iuramento ſi omittit īplere qd̓ ꝓmiſit ꝑꝑ legitimū īpedimentuꝫ excuſat̉ a mortali ẜm pe. detꝑa. Idē Bonauen. ī. iij. xxxix. di. ergo a ꝯtrarionon excuſat̉ deeſt legitimū īpedimentuꝫ. Iurādo āt veꝝ ſine aliqͣ ncc̄itate vel vtilitate veniale eſt. Non .n. ibi vr̄ irreuerentia ꝯtēptꝰ dei:qꝛ non fit ex deliberatōe ſꝫ ex qͣdā ſurreptōe leitate ẜm Bonauē. ī. iij. vbi.. Eſt ergo illud p̄terceptū qꝛ deū non honorat: ſꝫ ꝯtra p̄ceptū: qꝛ ē notabil̓ irreuerētia: hoc niſi fieret ī contep vel ī inhoneſta locutōe qꝛ tunc mortale. vnd.Auratōi non aſſueſcat os tuū. Ml̓ti .n. ſunt ein illa. eccl̓. xxiij. Uir multū iurans replebit̉ iniꝗ.§. II.tate Eccl̓. e. c.Secundo oſtenditurpiuriū pctm̄ magnum: qꝛ oībꝰ legibꝰ ꝓhibetur. Prohibet̉ .ſ. Intrīſeca. Moſayca. EuagelicaCanonica. politica. Lex .n. ītrīſeca ſeu naturalſicut dictat hoī deuꝫ ſuū honore ſummo reuereat̉ rebꝰ vtat̉ ad qd̓ īſtitute ſunt a natura fidelis ſit ī ꝓmiſſis. Ita ꝓhibere ꝯtra dei irreuerē abuſū reꝝ .i. vſū ad id ad qd̓ non ſunt ordite īfidelitatē erga ꝓximū. Cum ergo ꝑiuriuꝫſit ꝯͣ reuerentiā dei honorē abuſus lingue qꝛcutio hoī ē data a natura ad manifeſtāduꝫ coptū cordis. Periurꝰ āt dicit ꝯtra id qd̓ hꝫ ī cor: aliqn̄ vt ī ꝓmiſſorijs iuramentis ẜuat fielitatē ſic agit ꝯtra legē nat̉alē ꝑiurꝰ. Un̄. b.ho. vbi.. dicit et iuras idola lꝫ peccet ī iundo tenet̉ tn̄ ẜuare iuramentū factum de re inlicito. Fidelitas .n. in ꝓmiſſis ē de iure naturaEt lꝫ non ſit licitū exigere ab īfideli vl̓ īducerean̄ iuramentū idola: tn̄ ad firmanduꝫ pacē velpactū eo de re licita non ē illicitū vti ea rōe .ſ.fidelitatis ad quā ille tenet̉. Et ſic Hachabei cifecerunt ligā romanis vſi ſunt iuramento eo vt credit idolā colebāt: vt dr̄. xxij. q. i. §. ſi.ēt. Un̄ ph̓s dicit ī methaph. Infidelis loquensde infidelibꝰ: qd̓ iuſiurandū apud eos honoratiſſimū erat. Un̄ Marcꝰ regulus ſi gentil̓ romanꝰ voluit potiꝰ ſuſtinere crudelē mortē a chartaginenſibꝰ qͣꝫ non ẜuare ꝓmiſſuꝫ fctm̄ ſub iurramento .ſ. ipſis ī redeūdo ad eos ſi poſſet obnere a ſenatu ꝑmutatōem chartaginenſiū plurimoꝝ captoꝝ a romanis in ip̄m Marcū poſteafuerat captꝰ a chartaginenſibꝰ cum tn̄ poſſet nonredire: qꝛ liber erat poſtqͣꝫ venit roma dimiſſusab illis ſuꝑ hoc vt ponit Aug. in. i. de ci. dei. narrat Ualeriꝰ Augelius. Cōtra legē moſaycā on̄dit̉ qͣꝫtum ad illā ꝑteꝫ moralis ē: vn̄ ſꝑ obligauit oēs: ſꝑ durat: pꝫ qꝛ in pͥma tabula decalogi ſcripta digito dei: ſcd̓ꝫ p̄ceptum ē illd̓. Non aſfumes nomen dei tui ī vanū Axo. xx. qd̓ idem en

qd̓ dr̄ Leui. xix. ꝑiurabis ī noīe meo. Et exhoc probāt ꝗdam magnitudinē huiꝰ pctī: grauius ē homicidio qd̓ horribiliſſimū eſt. peccata ſunt directe ꝯtra deū ſunt ẜm ſe grauioraqͣꝫ ea ſunt ꝯtra vximū: qꝛ deꝰ ſine cōꝑatōe eſſemaior proximo. Sꝫ trāſgreſſiones p̄ceptoꝝ pͥmetabule ſūt directe ꝯͣ deuꝫ: vt pꝫ ex ſe quoꝝ ſcd̓ꝫ ēprohibitio ꝑiurij. Tranſgreſſiones p̄ceptoꝝ ſcd̓etabule ſunt ſeptē ſunt directe ꝯtra proximū qͦꝝẜm ē prohibitio hōicidij. Ergo ex ordīe ipſoꝝ p̄ceptoꝝ pꝫ grauiꝰ ꝑiuriū qͣꝫ homīcidiū ẜm. b. tho.in quolꝫ. Firmat hanc ſn̄iam per hāc rōeꝫ. Apl̓sdicens ad Heb. vi. Hoīes maiores ſui iuran oīs ꝯtrouerſie eoꝝ finis eſt iuramētū. Fruſtraāt in homicidij ꝯtrouerſie finis eēt iuramētuꝫſi homicidiuꝫ eēt grauiꝰ ꝑiurio. Preſumeret̉ .n. maiorē culpā .ſ. homicidij curauit cōmittere veret̉ minoreꝫ incurrere .ſ. ꝑiurij: vn̄ ex hocipſo in cuiuſlꝫ pctī defert̉ iuramentū manifeſte on̄dit̉ ꝑiurium maximo pctō dꝫ hr̄i necīmerito: qꝛ ꝑiurare nomē dei vr̄ q̄dam dīni noīsabnegatio: vn̄ ẜm locū tꝫ ꝑiurium poſt idolatriā:vt pꝫ ex ordine p̄ceptoꝝ Bonauē. ī. iij. di. xxxix.placet iſta opinio niſi ī ꝑiurio qd̓ ꝓcedit ex odiodei: al̓s dicit maiꝰ homicidiū. Et lꝫ pͥmaꝫ rōeꝫvideat̉ deſtruere non tn̄ deſtruit nec ponit rōem.b. Tho. efficax multū vr̄. Sꝫ o miſerimi hoīescum ita horreant homicidiū qd̓ horrendū eſt:iuriū qd̓ ē grauiꝰ nihilo quotidie īcurrūt veꝫē tn̄ ꝯſiderando grauitatem pctī ẜm nocumen qd̓ inde ſeꝗtur cōiter homicidiuꝫ grauiꝰ ē: qꝛgrauiꝰ nocumentū ꝓximis inſert̉. Et ī iudiciohumano grauiꝰ hoīcidiū qͣꝫ ꝑiuriū punit̉. Cōtralegē euangelicaꝫ eſt. dicit xp̄s Math. v. Nolite iurare oīno ⁊cͣ. qd̓ tn̄ ſane ītelligendū ē. Non.n. vult xp̄s dicēre ī nullo caſu debeat ꝗs iurare ī caſu ncc̄itatis magne vtilitatis rōnabpoſſit iurare d̓ebeat: vn̄ ſctōs hoīes lemꝰ iuraſſe Pauid Abrahā Paulū ī epl̓is ſuishoc al̓s ꝑtineret ad hereſim credēdo ꝑtinacit̉nunqͣꝫ liceret iurare. Sꝫ ꝓhibꝫ xp̄s ex illo modoloquēdi iuratōem leuē indiſcretā. ẜm Bonauen. in. iij. vbi.. Negatio p̄poſita ſigno vl̓i ecpollet ꝑticulari negatiue. ſic ergo cum oīno ſit ſignum vniuerſale .i. omni: ī nolite includat̉negatio ſenſus ē. Non iuretis omni: qꝛ nonſine nccͣitate: ſi aliquo. i. cum debitꝭ circunſtantijs. Contra legem canonicā ciuilem ē.Utraqꝫ periurium prohibet vt. xxij. q. iiij. per totum. extra de iureiurā. ſi chriſtus.. ff. de iureiuran. l. inſiurandum. Et dicit Chryſoſto. quiperiurare paratus eſt anteqͣꝫ iuret periurus eſſevidetur: quia deus iudicat non ſolum ex operibus ſed ex corde. xxij. q. v. qui periurare. Et qͣꝫto cum maiori ſolennitate iuratur tanto grauiꝰeſt periurium. autem dicit Chryſoſto. iurare per deum eſt inanis qͣꝫ iurare per euangelia vl̓alia ſacramenta. xxij. q. i. Si aliqua per ꝯſeq̄ns