Capitulū. VII.
Me ẜm pe. de tharā. l. iij. Ergo ſi non adhibet diligentia non videt̉ excuſari a mortali. Et ml̓to magis peccaret mortal̓r ſi iuraret aſſerēdo ſic eē vſ̓non eē de quo ī mente ſua dubitat. Sꝫ im ꝓmiſſorio iuramento ſi omittit īplere qd̓ ꝓmiſit ꝑꝑ legitimū īpedimentuꝫ excuſat̉ a mortali ẜm pe. detꝑa. Idē Bonauen. ī. iij. xxxix. di. ergo a ꝯtrarionon excuſat̉ cū deeſt legitimū īpedimentuꝫ. Iurādo āt veꝝ ſine aliqͣ ncc̄itate vel vtilitate veniale eſt. Non .n. ibi vr̄ eē irreuerentia ⁊ ꝯtēptꝰ dei:qꝛ non fit ex deliberatōe ſꝫ ex qͣdā ſurreptōe ⁊ leitate ẜm Bonauē. ī. iij. vbi. sͣ. Eſt ergo illud p̄terceptū qꝛ deū non honorat: ſꝫ n̄ ꝯtra p̄ceptū: qꝛn̄ ē notabil̓ irreuerētia: ⁊ hoc niſi fieret ī conteptū vel ī inhoneſta locutōe qꝛ tunc mortale. vnd.Auratōi non aſſueſcat os tuū. Ml̓ti .n. ſunt ein illa. eccl̓. xxiij. Uir multū iurans replebit̉ iniꝗ.§. II.tate Eccl̓. e. c.Secundo oſtenditurpiuriū eē pctm̄ ⁊ magnum: qꝛ oībꝰ legibꝰ ꝓhibetur. Prohibet̉ .ſ. Intrīſeca. Moſayca. EuagelicaCanonica. ⁊ politica. Lex .n. ītrīſeca ſeu naturalſicut dictat hoī ꝙ deuꝫ ſuū honore ſummo reuereat̉ ⁊ rebꝰ vtat̉ ad qd̓ īſtitute ſunt a natura ⁊ fidelis ſit ī ꝓmiſſis. Ita ꝓhibere ꝯtra dei irreuerē⁊ abuſū reꝝ .i. vſū ad id ad qd̓ non ſunt ordite ⁊ īfidelitatē erga ꝓximū. Cum ergo ꝑiuriuꝫſit ꝯͣ reuerentiā dei ⁊ honorē ⁊ abuſus lingue qꝛcutio hoī ē data a natura ad manifeſtāduꝫ coptū cordis. Periurꝰ āt dicit ꝯtra id qd̓ hꝫ ī cor: ⁊ aliqn̄ vt ī ꝓmiſſorijs iuramentis nō ẜuat fielitatē ⁊ ſic agit ꝯtra legē nat̉alē ꝑiurꝰ. Un̄ ⁊. b.ho. vbi. sͣ. dicit ꝙ et iuras ꝑ idola lꝫ peccet ī iundo tenet̉ tn̄ ẜuare iuramentū factum de re inlicito. Fidelitas .n. in ꝓmiſſis ē de iure naturaEt lꝫ non ſit licitū exigere ab īfideli vl̓ īducerean̄ iuramentū ꝑ idola: tn̄ ad firmanduꝫ pacē velpactū cū eo de re licita non ē illicitū vti ea rōe .ſ.fidelitatis ad quā ille tenet̉. Et ſic Hachabei cifecerunt ligā cū romanis vſi ſunt iuramento eorū vt credit ꝑ idolā q̄ colebāt: vt dr̄. xxij. q. i. §. ſi.ēt. Un̄ ⁊ ph̓s dicit ī methaph. Infidelis loquensde infidelibꝰ: qd̓ iuſiurandū apud eos honoratiſſimū erat. Un̄ ⁊ Marcꝰ regulus ⁊ ſi gentil̓ ⁊ romanꝰ voluit potiꝰ ſuſtinere crudelē mortē a chartaginenſibꝰ qͣꝫ non ẜuare ꝓmiſſuꝫ fctm̄ ſub iurramento .ſ. ipſis ī redeūdo ad eos ſi n̄ poſſet obnere a ſenatu ꝑmutatōem chartaginenſiū plurimoꝝ captoꝝ a romanis in ip̄m Marcū ꝗ poſteafuerat captꝰ a chartaginenſibꝰ cum tn̄ poſſet nonredire: qꝛ liber erat poſtqͣꝫ venit roma dimiſſusab illis ſuꝑ hoc vt ponit Aug. in. i. de ci. dei. ⁊ narrat Ualeriꝰ ⁊ Augelius. Cōtra legē moſaycā on̄dit̉ eē qͣꝫtum ad illā ꝑteꝫ q̄ moralis ē: vn̄ ⁊ ſꝑ obligauit oēs: ⁊ ſꝑ durat: pꝫ qꝛ in pͥma tabula decalogi ſcripta digito dei: ſcd̓ꝫ p̄ceptum ē illd̓. Non aſfumes nomen dei tui ī vanū Axo. xx. qd̓ idem en
qd̓ dr̄ Leui. xix. Nō ꝑiurabis ī noīe meo. Et exhoc probāt ꝗdam magnitudinē huiꝰ pctī: ⁊ ꝙ grauius ē homicidio qd̓ horribiliſſimū eſt. Nā peccata q̄ ſunt directe ꝯtra deū ſunt ẜm ſe grauioraqͣꝫ ea q̄ ſunt ꝯtra vximū: qꝛ deꝰ ſine cōꝑatōe eſſemaior proximo. Sꝫ trāſgreſſiones p̄ceptoꝝ pͥmetabule ſūt directe ꝯͣ deuꝫ: vt pꝫ ex ſe quoꝝ ſcd̓ꝫ ēprohibitio ꝑiurij. Tranſgreſſiones p̄ceptoꝝ ſcd̓etabule q̄ ſunt ſeptē ſunt directe ꝯtra proximū qͦꝝẜm ē prohibitio hōicidij. Ergo ex ordīe ipſoꝝ p̄ceptoꝝ pꝫ eē grauiꝰ ꝑiuriū qͣꝫ homīcidiū ẜm. b. tho.in quolꝫ. Firmat hanc ſn̄iam per hāc rōeꝫ. Apl̓sdicens ad Heb. vi. Hoīes ꝑ maiores ſui iuran⁊ oīs ꝯtrouerſie eoꝝ finis eſt iuramētū. Fruſtraāt in cā homicidij ꝯtrouerſie finis eēt iuramētuꝫſi homicidiuꝫ eēt grauiꝰ ꝑiurio. Preſumeret̉ .n.ꝙ ꝗ maiorē culpā .ſ. homicidij n̄ curauit cōmittere n̄ veret̉ minoreꝫ incurrere .ſ. ꝑiurij: vn̄ ex hocipſo ꝙ in cā cuiuſlꝫ pctī defert̉ iuramentū manifeſte on̄dit̉ ꝙ ꝑiurium ꝓ maximo pctō dꝫ hr̄i necīmerito: qꝛ ꝑiurare nomē dei vr̄ q̄dam dīni noīsabnegatio: vn̄ ẜm locū tꝫ ꝑiurium poſt idolatriā:vt pꝫ ex ordine p̄ceptoꝝ Bonauē. ī. iij. di. xxxix. n̄placet iſta opinio niſi ī ꝑiurio qd̓ ꝓcedit ex odiodei: al̓s dicit maiꝰ eē homicidiū. Et lꝫ pͥmaꝫ rōeꝫvideat̉ deſtruere non tn̄ deſtruit nec ponit rōem.b. Tho. qͦ efficax multū vr̄. Sꝫ o miſerimi hoīescum ita horreant homicidiū qd̓ horrendū eſt: ꝑiuriū qd̓ ē grauiꝰ ꝓ nihilo quotidie īcurrūt veꝫē tn̄ ꝙ ꝯſiderando grauitatem pctī ẜm nocumentū qd̓ inde ſeꝗtur cōiter homicidiuꝫ grauiꝰ ē: qꝛgrauiꝰ nocumentū ꝓximis inſert̉. Et iō ī iudiciohumano grauiꝰ hoīcidiū qͣꝫ ꝑiuriū punit̉. Cōtralegē euangelicaꝫ eſt. Nā dicit xp̄s Math. v. Nolite iurare oīno ⁊cͣ. qd̓ tn̄ ſane ītelligendū ē. Non.n. vult xp̄s dicēre ꝙ ī nullo caſu debeat ꝗs iurare cū ī caſu ncc̄itatis ⁊ magne vtilitatis rōnabpoſſit hō iurare ⁊ d̓ebeat: vn̄ ⁊ ſctōs hoīes lemꝰ iuraſſe Pauid ⁊ Abrahā ⁊ Paulū ī epl̓is ſuishoc al̓s ꝑtineret ad hereſim credēdo ꝑtinacit̉ ꝙnunqͣꝫ liceret iurare. Sꝫ ꝓhibꝫ xp̄s ex illo modoloquēdi iuratōem leuē ⁊ indiſcretā. Nā ẜm Bonauen. in. iij. vbi. sͣ. Negatio p̄poſita ſigno vl̓i ecpollet ꝑticulari negatiue. ſic ergo cum oīno ſit ſignum vniuerſale .i. omni mō: ⁊ ī nolite includat̉negatio ſenſus ē. Non iuretis omni mō: qꝛ nonſine cā ⁊ nccͣitate: ⁊ ſi aliquo mō. i. cum debitꝭ circunſtantijs. Contra legem canonicā ⁊ ciuilem ē.Utraqꝫ periurium prohibet vt. xxij. q. iiij. per totum. extra de iureiurā. ⁊ ſi chriſtus. ⁊. ff. de iureiuran. l. inſiurandum. Et dicit Chryſoſto. ꝙ quiperiurare paratus eſt anteqͣꝫ iuret periurus eſſevidetur: quia deus iudicat non ſolum ex operibus ſed ex corde. xxij. q. v. qui periurare. Et qͣꝫto cum maiori ſolennitate iuratur tanto grauiꝰeſt periurium. Ꝙ autem dicit Chryſoſto. ꝙ iurare per deum eſt inanis qͣꝫ iurare per euangelia vl̓alia ſacramenta. xxij. q. i. Si aliqua ⁊ per ꝯſeq̄ns