Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Titulus.X.

videt̉ grauius ꝑiuriū per deū qͣꝫ per alia: ītelligē ē ceteris ꝑibus .i. qn̄ iuratur ſolennitate eadem vtroqꝫ iuramento vel ſine ſolēnitate ſuꝑſil̓ia materia eodē ꝯtēptū. Al̓ iurare ſolennitate vt corā iudice ſuꝑ libro reliꝗis hiꝰ eſt maiꝰEt ꝑiuriū in hiꝰ eſt grauiꝰ pctm̄ qͣꝫ iurare deuꝫſimpl̓r .i. ſine ſolennitate: tum rōe maioris deliberationis: tum ratione ſcandali ſequentis: hec. b.§. III.Tho. Pe. Inno.Tertio propter periurium ꝓximꝰ dānificatur: qꝛ ī iudicio peierādo iniuriat̉ iudici cui obedit p̄cipit ſibi iuridicevt veritatem dicat ſuꝑ eo de quo interrogat̉ ſicēt ledit bonum cōe: vn̄ tenet̉ dicere veritatē ēt ſiin̄ ſequeret̉ ſibi mors ẜm. b. Tho. ſine dāno alicꝰꝑticularis ꝑſone. Danificat̉ ēt accuſatꝰ peieratqꝛ actor vel teſtis in ꝯͣrium efficit̉ infamis tanqͣꝫfalſus accuſator vel teſtis. Et in ꝯtractibꝰ ſil̓r cuiurat rem bonā quā nouit defectuoſā: vel reſtituiſſe pecuniā qua ſcit non reſtituiſſe. Nec excuſat̉ a mortali ꝑiurio loquendo ſophiſtice vt adſuum intellectū verboꝝ ſuoꝝ videat dicere verū ītēdat deciꝑe aliꝰ al̓r intelligat: vn̄ Iſi. Quacūqꝫ arte verboꝝ ꝗs iuret deꝰ ſic accipit ſicut illecui iurat̉ ītendit. xxij. q. v. qͣcūqꝫ.. c. ecce. Qd̓ intelligit. b. Tho. vbi.. qn̄ dolus ē ex ꝑte iurantistm̄. Tunc .n. īterp̄tandū ē ītelligendū ẜm ītellectum accipientis iuramentū. Sꝫ ſi dolū iuransnon adhibet: obligatꝰ eſt ẜm ſuā ītentionem obligādi. Un̄ ẜm Ho. ſi ꝗs iurat aliꝗd general̓r: cumgeneralitas obſcuritatem ꝑiat non videt cogitaſſe ſuper his ſuꝑ ꝗbus ſpal̓r non iuraſſet: ſic ẜꝫītentōem iurātis eſt interp̄tandū qn̄ ſine dolo iurat. Un̄ ſi caſus īopinatus eueniat de quo ſi cogitaſſet tc̄ ī iurando nullo iuraſſet: tenet̉ adillud. Idē Rai. Guil. Sicut fecit xp̄ianꝰ pecuniā ſibi mutuatā a iudeo aſſerebat reddidiſſeex quo vocatꝰ ad iudicium pecuniā illā ī bacl̓oꝯcauo dedit in manibus iudei ẜuandā duꝫ iuraret ſic iurauit reddidiſſe ītendens de pecunia ībaculo abſconſa quē poſtea repetijt. Sꝫ dīna vltio manifeſtauit ſuā fraudem per mortē ſuꝑuenientē vt hēt̉ in legenda. b. Nico. Et nota dr̄in Leuitico. v. c. Aīa audierit vocē iurātis quenouit falſū iurare ſi non indicauerit rea erit peccati Dicit Aug. xxij. q. v. ille qui. cuꝫ non dicacui debeat īdicare ītelligendum videt̉ debeathis magis pn̄t ꝓdeſſe qͣꝫ obeſſe ꝑiuro ſiue corripiendo ſiue eo orādo: hoc ſufficit dicit rai. ad hoc tenet. Sꝫ Bonauen. ī. iij. vbi. dicithoc ēt pōt intelligi qn̄ viam teſtimonij ille quiaudiuit ſcit falſum iuraſſe pōt per ſuū teſtimoniū ſubleuare īnocenteꝫ a dāno tꝑalis rei vl̓ corporis ī iudicio vel extra: qd̓ īlelligendū videturqn̄ hoc pōt ſine fui magno piculo vel ſine maiori ſcandalo in̄ ſequendo. Scādalizat ēt ꝑiurusꝓximos ſuo malo exemplo ꝑuocans ad ſil̓ia et

ad odia hiꝰ. Sꝫ ꝗd dicendū eſt de exigente iuramentū vtrū peccet? Et videt̉ ſic: qꝛ occaſionedat illi peierādi. Ad qd̓ dicit. b. Tho. 2ᵉ. q. lxx.ix. exigēs iuramētū aut eſt publica ꝑſōa putofficialis aut pͥuata. Si publica tūc exigendo inramentū ẜm exigit ordo iuris ī nullo peccatue ſciat illū falſū iurare ſiue verū: qꝛ vr̄ illucexigere ſꝫ ipſe ad cuiꝰ inſtātiā iurat. Si pͥuata pſona exigit hoc faciens: qꝛ dubitat de veritate loquentis: vt ſit magis certꝰ exigat peccat ſꝫhumana tentatio ē. Si āt ſcit vel credit ꝓbabil̓rillū falſū iuratuꝝ peccat mortal̓r: qꝛ dat illi occaſiōeꝫ ruīe ī hoc caſu non āt ī alijs: vn̄ Aug. ī ẜmone dicit hunc homicidā duaꝝ aīaꝝ .ſ. ſue ꝓximiquē īducit ad hoc. xxij. q. v. ille hec Tho. Silille aliꝗd qd̓ ſcit vel credit alicui ꝑſone ſibi poſitū ſecretū aliqd̓ ſub iuramento vel ꝯſilij cōitatꝭ vl̓ a ꝑſona ꝑticulari ſtimulat perſuaſiō amicitia ad ſibi reuelandū mortal̓r peccatoccaſioneꝫ efficaceꝫ dat illi peccādi mortal̓r ēex tali reuelatōe non oriat̉ ſcādalū. dāncetur ꝓximꝰ multipl̓r ꝑiuriū mirū ē quō miſeri hoīes ita frequentant: cetera pctā ob qͣꝫreuerentiā ſacra fugiāt. Faciens .n. fornicatiocauet ſibi a locꝭ ſacrꝭ: cōmittēs furta ſi pōt ꝑcitbꝰ eccl̓aſticis. Sꝫ ſcelerati ꝑiuri īgerunt ſe audact̉ ad ſacra .ſ. nomē dn̄i corpꝰ dn̄i reliꝗas altris hiꝰ. Et merent̉ a nullo ſacro iuuari ſꝫ abſoberi. Sicqꝫ īhonorāt deū ſctōs eiuſdē. §. III.Quantum ad quartupuniūt̉ vtīqꝫ multipl̓r ꝑiuri. Et pͥmo ꝗdem effunt̉ īfames. vi. q. i. Infames. Et conuicti ad temoniū ī iudicio: admittūt̉: etiā ſi egervj. q. i. Infames. extra deteſti. c. Teſtimofuerīt abſoluti a dicta īfamia pͥncipē. Punquoqꝫ īforo eccl̓ie pnīa ſeptēni ẜꝫ ātiquos cnes. xxij. q. i. Predicādū. Et lꝫ ꝯfeſſor teneiniugere talem pn̄iam: tn̄ ꝑpendi pōt ex hoc magnitudo pctī. In foro ciuili ꝑiuriū ī iudicio punicorꝑal̓r varie. Sꝫ deꝰ iudicia ſua terribilion̄dit horrorē huiꝰ vitij. Naꝫ vt hēt̉. ij. Reg.ſuꝑuenit ſterilitas t̓re ſeu fames tēpore Da ꝑſeuerauit tribꝰ ānis: Dauid a dn̄o q̄ſiſſicaꝫ huiꝰ flagelli vt remediū adhiberꝫ. Reſpōddn̄s euenerat ꝓpt̓ ꝑiuriū Saul. qꝛ .ſ. fregitmiſſionē firmatā iuramēto factā gabaonitꝭ aſue et ſenioribꝰ iſrl̓. ſuꝑ reſeruatione eoꝝ inIpſe aūt ſaul. qͣi zelās filijs iſrl̓: qꝛ gabaodeceꝑāt eos fingētes ī remotꝭ habitare eisrere pacē: occidi fecit multos ex eis: dictūqꝫuid fames illa non ceſſaret quouſqꝫ ſatiſſacret īiurie gabaonitaꝝ. Miſit eis q̄ſiuit quvellent ſibi fieri. Qui petierūt oēs deſcendenteex Saul mares ſibi dari crucifigi: qd̓ ſcūm īexcepto Moſiboſeth filio Iōate cui peꝑcit vuaret ipſe ſuū iuramentū ſe aſtrinxerat Ionſe eꝰ genaratōnē ſeu filios ẜuatuꝝ. Similit̓ vr