Capituluꝫ.VI.

ep̄s reſpectu ſoliꝰ ſue dioceſis papa aūt reſpectutotius orbis vt ſentit Spe. pōt aut vel commutare vel abſoluere: alius citra ep̄m non pōt ꝗ nonhꝫ ep̄alem iuriſdictōem vt puto. Aut iuramentūreſpicit pͥncipal̓r cōmodum hoīs ⁊ tunc ſine cauſa papa remittere non pōt ſꝫ cū cā: vt notat archidia. in. c. aucͣte. xv. q. vi. Is etiā de cuius cōmodoagit̉ remittere pōt: vt in. c. i. de iureiurā. ⁊ d̓ ſpon.c. ij. Qd̓ ꝓcedit ēt ſi iuramentum ꝯcernat vtilitatem vtriuſqꝫ ꝯtrahentiū tm̄: vt qꝛ aliqui iurāt ſibi inuicem aliꝗd facere vt in. d. c. ij. de ſpon. Secus pͥuto vbi ꝗs ſimpl̓r iurat ad commodū: naꝫpoterit ſibi remittere .ſ. papa ſin̄ cā vt notat Spe.In licitis ēt licet ꝯtrauēire ꝓpͥa aucͣte ex iuſta cānon hīta auctoritate ſuperioris vrgente ncc̄itateſi non pōt hr̄i ſuperior a qͦ petatur abſolutio ẜmInno. Eirca diſpenſatōem iuramenti ſicut dicit. b. Lho. 2ª. 2ᵉ. q. lxxxix. Illud qd̓ cadit ſub iuramento ꝓmiſſorio aliqn̄ eſt pctm̄ manifeſte veeſt maioris boni īpeditiuū: ⁊ tale iuramentū diſſatōe non īdiget ſꝫ ꝓpͥa aucͣte dꝫ ⁊ pōt ꝯtraue:: aliqn̄ eſt dubiū vtrū ſit licitum vel illicituuū vel nociuū aūt ſimpl̓r aut ī aliquo caſuꝫoc pōt ꝗlꝫ ep̄s diſpenſare. Cum aūt ꝓmittitꝗd in iuramento qd̓ eſt manifeſte licitū ⁊ vtilein tali iuramento n̄ videt̉ hr̄e locum diſpenfatiovel cōmutatio niſi aliꝗd melius occurrat faciendū ad cōem vtilitatem: qd̓ maxime videt̉ ꝑtīeread ptātem pape qui hꝫ curā vninerſalem eccl̓ie.Sil̓r ⁊ iuramenti abſoluta relaxatio q̄ dr̄ diſpenſatioPōt ergo diſpenſari vel cōmutatio fieriī iuramentis ſicut ī votis: hec. b. Tho. Ni. ſy. dic̄Spe. in ti. de lega. dicit ꝙ inferior a papa pōtptari īuramentū qn̄ dubitat̉ de eius validitaāt in. c. venerabilē. de elec. videt̉ ꝯtrariumdici. Rn̄det dupl̓r iſtud hr̄e locū .ſ. ꝙ non poſſitinferior īterp̄tari. Uno mō cum ꝓcedit̉ ī arduonegocio ⁊ inter magnas ꝑſonas. Alio mō quando vult dare ln̄iam ꝯtraueniendi ſine aliqͣ commutatōe in aliud. Et hoc dictū Spe. ſequit̉ Anto. in. c. qͣꝫto. Idem Inno. qꝛ ſi pōt ẜm eū diſpēſare multo fortius īterp̄tari. ¶ Scd̓s caſus eſt qn̄iuramentū ſine diſpendio ſalutis eterne ſeruarinon pōt ⁊ tunc nulla competit abſolutio. Peccatū .n. fuit in iurando non ī ꝯtraueniendo vt in. c.qͣꝫto. e. ti. ⁊. xxij. q. iiij. per totū. Sꝫ iuramentū etiāqd̓ vergit in interitū ſalutis corporal̓ non videt̉ẜuandū. Quēadmodum .n. non vꝫ ſen obligat iuramentū qd̓ tendit ī mortem alteriꝰ. xxij. q. iiij. c.i. cū quatuor. c. ſe. Ita ⁊ fortius non dꝫ valere ſitendit ī mortem ꝓpͥam ar. ī. c. ſi non lꝫ. xxiij. q. v.telligitur tn̄ hec glo. ī. c. ſi vero de iureiurā. qn̄ directe vergit ī morteꝫ ſecus ſi occaſional̓r. Ponitexemplū de vltramontano qui iurat mora trahere rome de menſe auguſti: nā ſic iurans tenet̉ iuramentum ſeruare. q. d. Etiaꝫ ſi aliqn̄ accidat vltramontanis mors ex tali mora hoc tn̄ non ſemꝑaccidit: ⁊ ſic non directe tendit ad mortē ſꝫ occa-

ſional̓r. Sed Io. an. dicit dictum glo. verum vbiex īminenti infirmitate vel ex complexione iudicatur ſic iurās moriturꝰ ex tali mora. Et per hocdicere ꝙ ſi a peritis medicis diceret̉ chartuſien̄ſem mortē non poſſe euadere al̓r niſi per eſumcarniū ꝙ non obſtante voto ſeu regula deberetcarnes comedere. Sicut .n. iuramentū non ligatvbi eſt ꝑicl̓m mortis ita nec votuꝫ: cū ꝑibus paſſibus ambulent iuramentū ⁊ votū: vt notat̉ ī. c.magne. de voto. Concludit ergo glo. ſic q̄ habet̉ ī.d. c. ſi vero. Iuramentū non eſt ſeruādū qn̄ ſineinteritu ſalutis corporalis ſeruari non pōt. Ni.ſy. Idem dicit ꝙ iuramentum de redeundo adcarcerem vel de non fugiēdo carcerē obligat niſi detentio eēt iniurioſa vt .ſ. qꝛ bellum captiuātis erat īiuſtum ⁊ cuꝫ timeret̉ de ꝑiculo perſonexxij. q. ij. §. fi. ¶ Tertius caſus ē qn̄ ꝑ totum iuramentum ẜuari pōt ſine diſpendio ſalutis eterneſꝫ eſt ꝯtra bonos mores tūc ēt nulla requiriturabſolutio vt ī regula. Non eſt obligatoriuꝫ de regu. iu. li. vi. ⁊ intellige de bōis moribus naturalbus: nāde ciuilibus infra dicetur. Ad hoc facitqd̓ dr̄. xxij. q. iiij. Si aliꝗd. fortaſſe incautiꝰ iurare ꝯtigerit qd̓ obſeruatuꝫ peiorē vergat in exitūlibere illud ſalubriori ꝯſilio mutādū nouerimꝰ.Ubi noͣt Archi. pꝰ Guil. ꝙ iuramentū v̓git ī peiorē exitū ſex modis. ¶ Primus ē ꝗ dictꝰ ē ī. ij. cū .ſ.iurat̉ qd̓ eſt mortale. 2ꝰ qn̄ iurat̉ qd̓ ē veniale: vtlurando comedere vel bibere pluſqͣꝫ deberet. Etqͣꝫuis non debeat illud ſeruare non tn̄ peccaretmortal̓r ſi ſeruaret ꝓut dixit Hug. ſed tm̄ venialiter ẜm Guil. ¶ Tertius modus ē qn̄ iurat̉ aliquid qd̓ eſt ex ſe īdifferens tn̄ ex circunſtantia efficitur veniale. Ponit exemplū Archi. de eo quiurat non negociari vel non acciꝑe mutuū ⁊ hiſi talis venit ad caſuꝫ in quo non pōt aliter viuere niſi negociet̉ vel mutuum accipiat niſi veniatꝯtra iuramentum fuiſſet temerarium: ⁊ iō ꝓpͥaauctoritate frangendū Archi. tn̄ dicit hic querēdam abſolutione a iuramento illo: qd̓ p̄cipue videtur dicendum cū poſſet viuere ſine huiꝰ ſꝫ nōcommode. ¶ Quartus modꝰ eſt qn̄ iuramentuꝫexcludit opus ncc̄itatis vt cū iurat ꝙ non dabitīdigenti. Non .n. eſt v̓iſil̓e ꝙ deus acceptet taliaiuramenta cum ipſe p̄cipiat oꝑa charitatis exerceri ⁊ non dꝫ iuramentum eē vinculū iniquitatꝭxxij. q. iiij. inter cetera. ¶ Quintus modus ē cuꝫexcludit opus de genere bonoꝝ vt cum ꝗs iuratꝙ nunqͣꝫ erit clericus vel monachꝰ vel ep̄s. Contrariū tn̄ ſentit glo. xxij. q. iiij. c. innocens. ⁊ Hu. etGr̄a. vident̉ hoc ſentire. §. fi. xxij. q. iiij. Sed Archidi. poſt. b. Iho. 2ª. 2ᵉ. qͥ lxxxix. ſentit ꝯtrarium.ſ. ꝙ ꝓpͥa aucͣte pōt ꝯtraueuire. Nec obſtat tex. c.archidiaconum. vel ẜm aliam lr̄aꝫ incipit Florētinum di. lxxxv. vbi ꝓpter tale iuramentum ꝗsꝓhibet̉ ꝓmoueri ad ep̄atuꝫ: qꝛ illud non fuit exeo ꝙ eēt obligatorium: ſed qꝛ temerariū mortaliter peccādo ī iurando Primum placꝫqn̄ vult