Citulus. X.

ꝯtrauenire ꝓpter bonum publicuꝫ. Scd̓m quādo vult venire ꝯtra ꝓpter bonū pͥuatuꝫ. ¶ Seytus modus eſt qn̄ excludit opus īdiflerens pia ītentione ꝓ deo aūt ꝓximo faciēdū: vt ſi ꝗs iuratꝙ non loqͥtur alicui vel ꝙ non intrabit domumeius vel ꝗd ſil̓e. Non .n. tenet̉ talis ad obſeruantiam talis iuramenti ſi vult ꝯtrarium facere piaītentione ꝓpter deum vel ꝓpter ꝓximū. Ex hisdecidit̉ q̄o q̄ ſit cū ꝗs iurat de n̄ fideiubendo vtꝝvaleat. Et Lau. tenuit ꝙ ſic: qꝛ ſicut ꝗs pōt iurare pro vtilitate proximi: ita ⁊ pro ſua vt recitat archi. in. c. non ē. xxij. q. i. Sꝫ Io. an. dicit ꝙ vbi ſalꝰproximi periclitaret̉ niſi fide iuberet̉ nō teneturad obſeruantiam eius: qꝛ iuramentum non extendit̉ ad hunc caſum inexcogitatū. Sꝫ ⁊ ſi excogitauit tūc hunc caſum iuramentū fuit temerarium ⁊ per ꝯn̄s non ẜuandum. Ego pro īdubitatohēo hoc dictum. Et plus ſentio ꝙ ēt vbi ſalus ꝓximi non ꝑiclitaret̉ ſi v̓e proximꝰ indiget nō oblgatur ad obſeruātiā eius: qꝛ ex p̄cepto tenemurdiligere ꝓximos ſicut noſipſos. Et qͣꝫuis cum ꝓximus non ita īdigeat tali ſideiuſſione ꝙ ꝑiclitaretur ex hoc ſalus ſua: ⁊ ꝑ ꝯn̄s qui ſic iurauit r̄teneat̉ ex p̄cepto fideiubere ſicut nec dar̄ elemoſynam ẜm. b. Tho. 2ª. 2ᵉ. q. xxxij. tn̄ eſt de conſilio⁊ ideo ſeruatum illud iuramentum peioreꝫ vergit ī exitum vn̄ non obligat̉. Et idem per oīa pito qn̄ quis iurauit non mutuare pecuniam eadērōne. Ex his pn̄t decidi multe ſimiles qōnes.Quartus caſus eſt qn̄ iuramentum ꝓceſſit excā iracūdie: poſſet tn̄ ſeruari ſine diſpendio aīeEt remittit pro declaratōe huiꝰ ad notata per eiin. c. ſicut ex lr̄is. ibi ſic dicit Io. an. dicit ꝙ iuramentum de quo agitur ī illo. c. ſicut. vꝫ ꝙ quidāmonachus ex iracundia iurauit cum fuiſſet abſolutus a pͥore ꝙ nunqͣꝫ rediret ad clauſtrū nonobligat illū: ēt ſi non fuiſſet ꝓfeſſus ex quo ſic temerarie iurat ⁊ calore iracundie. Secꝰ ſi ex cā: ⁊cum deliberatōe. Dn̄s An. putat ꝙ ſi calor iracūdie fuit tantus ꝙ illud deliberate non iuraſſꝫ tale iuramentū non ē obligatorium: qꝛ hiꝰ volūtasnon ē diſcreta: vel ſi eſt de facili per ep̄m ē cōmutanda. Et remittit ad ſummā Ray. in. c. de iura.mento. Sed Io. an. in. c. dudū. de conuer. ꝯiuga.dicit glo. ſuꝑ. d. c. tenentem. ꝙ votū emiſſum calore iracundie non obligat hr̄e v̓itateꝫ: qn̄ eſt talis⁊ tanta turbatio ꝙ ſapit qͣꝫdam mentis alienationem ex multo furore: al̓s votum ex iracūdia olligat: qꝛ ea q̄ ī ſe ſunt bona non īdigent deliberaton: ⁊ ſic idē erit dicēdū de iuramentis. Qd̓ tn̄ d̓cit Io. an. ꝙ non reꝗritur deliberatio intelligendum videt̉ multa ſicut ī dubijs fit hec ſubita fieri pōt. ⁊ hec ſaltem requirit̉ ⁊ ſufficit. Nam ſcd̓ꝫTho. 2ª. 2ᵉ. q. lxxxviij. d̓liberatio requiritur d̓ neceſſitate ī voto: vt pꝫ in eius diffinitōe ⁊ ſic creditIo. an. intellexiſſe vt alibi dicit. Concludit ꝙ iuramentum ex abrupto factū non obligat qꝛ nonhꝫ in ſe ꝯſenſum tn̄ poterit peti abſolutio ad cau

telam q̄ de facili ē indulgenda: hec Nico. ſy. qd̓ īcipue fiendum eſt cū dubitatur ſi hūerit ꝯſenſuſeu deliberatōem. Item nota ꝙ cum ꝗs iurat tenere hoſtagia ſeu hoſpitia ī certo loco nechꝫ ibiqd̓ comedat vel vn̄ ſoluat vtrū ne teneatur īplere. Dicit ad hoc Ho. ꝙ ſi tꝑe obligationis erat nōſoluendo tenet̉ ẜuare iuramentum: qꝛ ad hoc vdetur ſe obligaſſe ⁊ victuꝫ q̄rat manibus ſuis vl̓mendicando. Sꝫ ſi laborare non poſſet ⁊ mendicando non ſufficienter. īueniret non tenet̉.poſſe: de re. iu. c. nemo. li. vi. Sed ſi tꝑe oblinis erat ſoluendo ⁊ poſtea deuenit ad pauꝑtem: tunc diſtinguendū qꝛ ſi eſt talis ꝙ poſſit mēdicare ſine verecundia: dico idem quod prius:ar. xciij. di. c. diaconi. Et rō pōt eſſe: qꝛ videturtendiſſe ſe obligare ad hoc. Sꝫ ſi eſt nobilis ⁊ indignitate: tunc ſubueniendū eſt ei iuris bn̄ficio:extra de iureiurā. c. q̄relam. Et qͣꝫuis non faciatad propoſitum materie huiꝰ. §. niſi cum fieret iuramentum hoc in iracundia ⁊ tunc ẜm predictadecidendum: tn̄ verum eſt. ¶ Quintus caſusqn̄ iuramentum eſt dolo aduerſarij extortuntunc conſideranduꝫ ſi contractus ſuꝑ quo p̄ſtaeſt al̓s reprobatus fauore ipſius iurātis ⁊ tunctale iuramentū non ē obligatorium: caſus ē ī. c.cum contingat. e. ti. a contrario lr̄e. Nam ibi dicitur ꝙ mulier que conſentit alienationi rei dolis ⁊ iurauit non cōtrauenire: vbi non ſuꝑurit dolus nec metus: non eſt audienda .ſ. quo adrelaxationem iuramenti vel ānulationis contractus. Ergo ſi īteruenit dolus: ſecꝰ. Nam tex excipit dolum: ⁊ ſic etiam in. c. ij. de pac. li. vi. ⁊. c. lꝫ. e.ti. ⁊ li. in aucͣ. Sacramēta pubeꝝ. C. ſi aduer. vēEt idem dicendum cum interuenit metus. Ex qͦenim talia iuramenta contra legē ſunt nō ligniſi ſint voluntaria oīno: quod et tꝫ Bar. Fattn̄ ꝙ in his caſibus tutius erit ſi petatur abſolutio vt ſentiunt multi doctores. Sed pͥmum v̓ius⁊ notabilius. Si vero iuramentuꝫ non venit cōtra diſpoſitum a iure ⁊ interuenit dolus tūc ſubdiſtingue: qꝛ aut tantus eſt dolus ꝙ excipit mētem iurantis: puta ceſſante dolo nullo modo ſeobligaſſet: ⁊ tunc iuramentum non ligat ⁊ pōttrauenire nulla petita abſolutione: ar. ꝑ id qunotat Io. an. c. vnico. d̓ cōmo. Et ſic intelligit Fede. conſilio. cxciij. vbi hoc exp̄ſſe ſentit ponendoterminos ī minore. xxv. annis: ⁊ in muliere ſeducta a fratribus hereditati paterne renunciandoque valebet longe plus qͣꝫ habuit in dote: qd̓ eſtnotandum ꝓ limitatione. c. ſcd̓i. de pac. li. vi .ſ. ꝙnon ꝓcedat qn̄ dolus dedit cāꝫ contractui. Naꝫvbi dolus dat cām contractui ibi excludit̉ volūtas. l. i. ff. de dolo. Et iuramentum nō obligat irtentionem iurantis: vt in. c. veniens. e. ti. Sꝫ vbidolus non excludit ꝯſenſum vt qꝛ non dat cāmcontractui tunc exigitur abſolutio que debet p̄ſtari: non obſtante aduerſarij contradictione ꝓpter eius turpitudinem ⁊ doluꝫ. Et idē vbi ītuēi