Titulus X

oīum cognitōem vniuerſalē ꝯtra 2ᵐ defectuꝫ. Acetiā ē deus vnitatis ⁊ pacis amans ſūme charitatēEt hoc ꝯtra aliū .i. tertiū defectū cōem hoīuꝫ .ſ. diſſenſionis ⁊ litigioſitatis: ꝗ etiā tollitur ꝑ iuramētūẜm illud ad Heb. vi. Oīs cōtrouerſie finis eſt iuramentū. Maniſeſtat aut deꝰ īuocatus in teſtē ī iuramento an illud ſit verū qd̓ ꝓlatū ē: vel reiēuādo ꝑīternā īſpirationē īſpirando .ſ. menti iudicis: ⁊ ꝑtisaduerſe vt credant iuramento: vel ꝑ facti denūciationē dū ꝓducit in publicū q̄ erant occulta: vel perpenā mētientis dū puniendo mendacē manifeſtatmendaciū: q̄ ꝗdem etſi aliqn̄ non facit in pn̄ti in futuro iudicio pro certo faciet manifeſtando iuxͣ illd̓Illuminabit abſcondita tenebrarū ⁊ manifeſtabitconſilia cordiū. i. Cor. iiij. Illud ſi ꝗdem teſtimonium nulli d̓ficiet vl̓ pro eo vel cōtra eū. Secūdumquod exigit̉ ē iudiciū .ſ. diſcretionis vt .ſ. bene examinet ⁊ diſcernat qd̓ iurat̉ ⁊ ſi ē ſufficiens ⁊ vrgēscā. Sic̄ .n. irreuerentiā faceret pͥncipi ꝗ vellet eū iudicē in teſtimoniū alicuius friuole rei: ita ⁊ ꝗ ītratex leui cā etſi verum dicat. In hoc igit̉ dꝫ eē iudicium diſcretionis vt videat̉ ſi eſ neceſſarium ītrareputa qꝛ eſt aliꝗd quod dr̄ neceſſarium vel multuꝫvtile ad credendū quod tn̄ non credit̉ niſi iureturEt ſic intelligit̉ quod dixit chriſtus Math. v. Sitſermo veſter ē ē: non nō: quod amplius ē a malo ē.i. ſiue affirmādo ſiue negando aliꝗd loꝗmini ſimpliciter: ita tn̄ vt ſic̄ habetis ī corde ita ꝓferatꝭ ī ore⁊ non ſit eſt .i. in corde: non in ore vel econuerſo: qꝛhoc ꝑtineret ad mendaciū. Quod aūt amplius dicitis: qꝫ ſimplicem ſermonē: puta cū oꝑꝫ iurare a malo ē. .i. procedat hͦ ex īcredulitate audientiū: cū .ſ. nolūt credere quod eis ē vtile: ⁊ hētur. xxij. q. i. Ita gͦUn̄ ⁊ Ioſue cū ſenioribus iſrl̓ qꝛ fuerūt nimis celeres ad iurandū ī ꝓmittendo .ſ. emunitatem ⁊ ſocietatem gabaonitis qn̄ venerūt ad eos ſimulātesſe ī remoto multuꝫ habitare a terra ꝓmiſſiōis nechabuerūt ſufficiēs iudiciū diſcretōis in examinādo negociū d̓cepti ſūt et īdiſcrete iurauerūt: tn̄ olreuerentiā īuramenti noluerūt cōtrauenire nechoc fecerūt ꝯtra p̄cetu dn̄i ꝗ ꝑceꝑat illas nationesoēs deleri: qꝛ intelligebat̉ illud tale p̄ceptū nō ſinpliciter ſed in caſu in quo ille gentes ꝑmanerentꝭcorrigibiles. Gabaonite aūt ſubmiſerūt ſe correctioni: hec ẜm Bonauen. in. iij. ſn̄iaꝝ: ⁊ nihilominusIoſue tradidit illos ſeruituti cuidā. Seruitus autem eꝗparat̉ morti ẜꝫ iura. Et ſic aliquo modo occidit eos ⁊ vtilius hic Amb. xxij. q. iiij. Innocens.Uel pōt dici ꝙ familiari conſilio ſpūs ſancti ſeruauerūt ad quod obligati non erāt. Quod iō factumerat ꝓpter reuerentiā iuramenti on̄dendā. Hiſtoriam hēs Ioſue. ix. capi. Qn̄ aūt ꝗs ſine iudicio diſcretōis iurat .i. ex quadā leuitate ſine aliqua cā exneceſſitate vel vtilitate vtiqꝫ peccat etiā dicendo veritatem: qꝛ irreuerentia deo facit: non tn̄ mortaliſi dicit veritatē vel quod credit verū niſi hoc faceret in contēptum dei ad quem aliqn̄ inducit frequens vſus alicuius mali. Similiter ſi illud de qͣ

dubitat eē verum iuraret pro vero ex quadā leuitate ⁊ precipue in iudicio vel in caſu vn̄ ſeꝗtur denum alterius. Dꝫ enī in hiꝰ non leuiter vel p̄cipitāter duci ſed mature ⁊ bene prouiſus ⁊ p̄meditatꝰ:ẜm ꝙ recolit ſic iurare cū expedit .ſ. certe vbi ē certus: ⁊ dubie vbi eſt dubius. Unde dicūt Guil. Poſti. ⁊ Ber. ꝙ mulier adultera qͣꝫuis confeſſa ſit d̓adulterio ſacerdoti: non tamen poteſt nec debet iurare marito ſuper hoc ſuſpicanti vel querenti ſehoc peccatum in ſe non habere: quia quanuis crdere pie poſſit peccatum ſibi remiſſum per confeſſionem non tamen de hoc certa eſſe poteſt ꝙ ſit ſibi dimiſſum: vt extra de purga. ca. c. Accepimus. ⁊ſic de alijs rebus dubijs. ¶ Tertium quod exigtur in iuramento eſt iuſticia: quod habet locum iniuramento promiſſorio vt ſcilicet cum quis ꝓmittit aliquid facturum promittat quod iuſtum eſt elicitum. Nam ſi promittit iniuſtum ⁊ illicituꝫ quiovtiqꝫ peccat. Et ſi illud illicitum quod promittit eiurat facere eſt de ſe mortale: vt cum iurat occidere: adulteram non relinquere ⁊ huiuſmodi peccamortaliter ſiue intendat illud facere ſiue non ſecinducere timorem vel vitare malum ſibi intentatum quia tenetur contrariuꝫ facere eius quod iurauit: alias iteruꝫ peccaret mortaliter ſcilicet illudmalum adimplendo et ſic deeſt veritas in ipſo iuramento de neceſſitate: quia ſine mortali alio pecato et grauiori non poteſt illud ſeruare. Semperautem cum deeſt veritas iuramento et ſcienter eſtmortale: quia proprie ⁊ perfecte tunc eſt periuriuꝫvt patet ex diffinitione eius. Unde Herodes ꝗ iurauit puelle ſaltanti dace quod peteret: male et indiſcrete iurauit: et peius īpleuit caput Ioan. bap.dando illi puelle primo poſtulanti vt habet̉ Marvi. Si enim intendebat ſimpliciter dare quod poſtularet etiam malum vt mortem Ioannis peccauit mortaliter nec tenebatur implere. Si hoc nonintendebat ſed de temporalibus que poſtulaſſet ⁊licitis ſic non peccauit ſaltem mortaliter in iurando nec ad illud obligabatur ex vi iuramenti quodnon intendebat: et de hoc habes. xxij. q. iiij. capitu.Unuſquiſqꝫ et. c. Eſt etiam. Unde et Dauid etſi iuraſſet occidere Nabal propter contumelias verborum illatas nuncijs ſuis: ad interceſſionem tamen prudentiſſime mulieris Abigail vxoris dictiNabal mutauit propoſitum nec ſibi conſcientiamfecit ꝙ illicitum iuramentum non ſeruaſſet: vt habetur primo Regum .xxv. ⁊ habetur. xxij. q. iiij. Irauit. Si autem quod iuratur eſt illicituꝫ eſt veniale de ſe vt bibere ter vel quater cum hoc bibere ſitſibi nimis vel aliquod indifferens vt ire ad villaꝫſui ſolatio: vel aliquod licitum in ſe vel vtile alterinullius tn̄ īportantie vel ꝑuiſſime vt verberare ſiliū: vl̓ accuſare ꝓ leui d̓fectu: dare alicui aliꝗd pauū pomū: ⁊ hiꝰ. Si n̄ ẜuet tale iuramētū qͣꝫuis tē̄tēderit ẜuare n̄ tn̄ videt̉ eē mortale: ⁊ rō hꝰ ē qꝛ n̄ deeſt v̓itas d̓ neceſſitate. Nō .n. tenet̉ ꝯͣriū face̓ eiꝰ qd̓iurauit d̓ necītate ſalutꝭ .ſ. qꝛ ſi ẜuet puta faciendo