Titulus. IX.
ſ. dr̄ ſacre rei atteſtatōe firmata: ſciēdū qd̓ cū iurat̉per creaturas nō aſſumūtur creature in teſtimoniū ẜm ſe: ſed ī qͣꝫtū diuina virtus aliquo mō ī eismanifeſtat̉. Ut cū iuratur ꝑ fideꝫ ꝑ euāgeliuꝫ vel ꝑſāctos: ītelligit̉ ꝑ deū cuius veritas cōtinet̉ in fideeius vel ī euāgelio eiꝰ: ⁊ ſācti hāc veritatem p̄dicauerūt ⁊ tenuerūt. Un̄ ⁊ Aug. dicit ꝙ iurare ē deuꝫī teſtē inuocare qꝛ .ſ. pͥncipaliter īuocatur teſtioniūeius. Diffinit̉ aūt hoc iuramentū cōiter: ꝓut .ſ. fit licite vel illicite quāuis cū ſit illicite potius dici deberet ꝑiuriū: qͣꝫ iuramentū: qꝛ iuramentuꝫ īportatactū virtutis ꝑiuriū vero actū vicij. Et dicitur iuramentum quaſi iuris aſtringimentū: vl̓ qꝛ ꝓ iureſumit̉ vt habeat̉ ꝓ vero qd̓ ſic iurat̉ ẜm Lho. vb.ſupra. Dr̄ etiā ſacramentū ob ſacra aſtringimentiẜꝫ Nico. ſicculū. Iſte alio mō ⁊ cōius dt̄ Abbas d̓Sicilia: ſꝫ ī hoc ti. vbi frequenter allegat̉. d. Nico.de Sicilia.De iuramento quomodo ſit licitum ſi fiat cū d̓bitis modis qd̓ totū notat̉⁊ ꝓ themate accipi pōt ī auctoritate q̄ habet̉ Iereiiij .ſ. Et iurabūt ī noīe meo. Uiuit dn̄s in veritateiudicio ⁊ iufticia: vbi tria notātur.Primo actꝰ licitꝰ religiōis ibi. Et iurabūt.Scd̓o modus ꝯgruꝰ locutōis ibi. Uiuit dn̄s.Tertio effectus neceſſariꝰ huiꝰ actionis ibi. In veritate iudicio ⁊ iuſticia.Quantum ad primumꝙ iuramētū ſit etiā licitū ⁊ bonū on̄ditur ex rōneex fine: ex ſcripture ſerie ſeu narratione. Rō autēqua probatur iuramētū ī ſe licitū eſt iſta. Ille q̇ iurat inuocat diuinū teſtimoniū ad confirmandū eaq̄ dicit vt pꝫ ex diffinitione Aug. dicentis. Iurareeſt deū in teſtē inuocare: nihil aut confirmatur niſi per aliquod quod ē certius ⁊ potius ⁊ iō in hocip̄o ꝙ hō per deū iurat fatetur eū potiorem vtpotecuius veritas eſt infallibilis ⁊ cognitio vniuerſal̓⁊ ſic aliquo mō deo reuerentiā prebet. Un̄ Hiero.dicit ſuꝑ Math. ꝙ ꝗ iurat: aut venreatur aūt diligit eū ꝑ quē iurat. Et phūs. vi. methaph̓. dic̄ ꝙ iuſiurandū eſt honoratiſſimū. Exhibere aūt deo honorem ⁊ reuerentiā pertinet ad virtutē latrie ſeureligionis. Unde ⁊ Deutro. vi. vbi agitur de ſeruitute latrie: dr̄. Illi ſoli .ſ. deo ſeruies. ⁊ per nomē eiꝰiurabis. Unde ⁊ lycurgus gētilis cū dediſſet legesLacedemonijs multū vtiles illis tn̄ viderent̉ multum graues: finxit Lycurgus eas accepiſſe ab Apolline ⁊ ideo non velle minuere vel mutare ſineconſilio eius: vn̄ exigit iuramentū ab eis ꝙ n̄ eastranſgrederent̉ quouſqꝫ rediret ad eos cuꝫ reſpōſione. Sicqꝫ inde receſſit nec vnqͣꝫ reuerſus eſt vthaberent cām obferuandi eſtimans ī tāta reuerentia ⁊ obſeruatione habituros iuramentū ꝙ nūqͣꝫtranſgrederent̉. Scd̓o pꝫ hoc idem ex fine. Namcuius finis bonus ē: ip̄m quoqꝫ bonū eſt: niſi materia de ſe ſit mala: vt fenerari: vel furari: propter ele
moſynam faciendā: qꝛ tūc finis ſeu ītentio bōa nōexcuſat. Finis aūt ꝓpter qd̓ inductum eſt iuramētu: eſt ad certificandum hoīes ⁊ ſic ad tollendū cōtrouerſias nec materia de ſe mala eſt ſed bōa vt dictum eſt. Tertio pꝫ hoc ex ſcripture auctoritate vponuntur exempla ſāctorū a nobis imitanda. Ibiaūt inuenimus ⁊ deū ⁊ angelum ⁊ hoīem ſanctumpluries iuraſſe. Per memetipſū iuraui dicit dn̄s⁊c̄. Gene. xxij. Ut enī dicit apl̓s ad Hebre. vi. homines per maiores ſuos iurant. Deus aūt qꝛ ſuperiorem non habet per ſemetip̄m iurauit: ⁊ in p̄s. lxxx.Iurauit dn̄s ⁊ non pernitebit eū ⁊c̄. Iurare auteꝫdei eſt a ſeipſo nullatenus ordinata conuellere: penitere vero eadem ordinata cū voluerū īmutare.xxij. q. iiij. Incōmutabilis. Ip̄e ēt deus īcarnatusin euangelio legitur iuraſſe: cum vꝫ dicebat. Amedico vobis: quod ipſemet exponens ſubdit Luc.iiij. In veritate dico vobis ꝙ multi leproſi erant īIſrl̓ ⁊c̄. que locutus eſt iuratoria ſecundum Innocen. extra de iureiu. c. Etſi chriſtus. Poſſet tamendici ꝙ talis locutio ſit potius quedam firma aſſeueratio veritatis qͣꝫ iuramentum: ſicut cum quisdiceret. Certe ſic ſe habet iſtud ⁊ talis expoſitio magis eſt predicanda. Iurauit etiam angelus bonusper viuentem in ſecula ſeculorum ꝙ tempus noneſſet amplius vt habetur Apoc. 10. Multi etiaꝫ ſācti in nouo et veteri teſtamento inueniuntur iuraſſe: vt apoſtolus Paulus cuꝫ dicebat. Quotidiemorior per gloriam veſtraꝫ fratres: que locutō fuit iuratoria vt dicit Aug. xxij. q. i. Nō eſt. ⁊ ad Ro.i. Teſtis eſt mihi deus ⁊ in pluribus alijs locis ſuarum epiſtolarum. Sed et Abraam Iſaac ⁊ Iacobet Ioſeph ſanctiſſimos viros inuenimus iuraſſe:vt patet in Gene. Uerum vt dicit beatus Tho. 2ª 2ᵉquōe. lxxxix. nihil prohibet aliquid ſecundum ſeeſſe bonum quod tamen cecidit in maluꝫ vtenteseo. quia ſcilicet non vtitur conuenienter: ſicut ſumere euchariſtiam eſt in ſe bonum: et tamen quiindigne ſumit iudicium ſibi manducat ⁊ bibit: vtdicitur .i. Corinth. xi. Sic et iuramentum qͣꝫuis inſe ſit bonum ſi quis vtatur falſo vel in re illicitaaut indiſcrete et leuiter: cedit in malum eius. Iuramentum igitur etſi ſit bonum non tamen eſt cōnumerandum inter illa bona que per ſe ſunt appetenda: vt ſunt actus dilectionis obedientie ⁊ humilitatis orationis ⁊ huiuſmodi. Nec tn̄ cōnumerandum inter illa que de ſe ſunt mala vt blaſphemia: homicidium ⁊ huiuſmodi: ſed inter bona licita que tamen per ſe non ſint appetenda vt prima:ſed in neceſſitate exercenda. Tho. vbi ſupra ⁊ Bonauen. in tertio. Et ſi inter bona neceſſaria que ſcilicet ſunt ordinata ad ſubueniendum alicui defectui: ſicut medicina que non per ſe queritur ſed ꝓpter neceſſitatem ad ſubueniendum vꝫ humaneinfirmitati et in qͣꝫtum ad hoc iuuat quis vti ea etnon aliter: ſic et iuramento vtendum eſt in neceſſitate: ⁊ ideo dicitur Eccle. xxiij. Iurationi non afſueſcat os tuum. Multi enim ſunt caſus in illa. Ꝙ