Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Capituluꝫ II.

boni inter illos in quibus erāt illa perfecta dona quibus laudauerat. Quarto laudari poteſt quisad malum finem vel non ſeruatis debitis circunſtantijs: quod pertinet ad adulationem. Quantūad tertium fit laudatio vel alius actus: puta honoris reuerentie ad cōplacendū inordinate quaipliciter: primo laudando de ſibi dubio vel īcerropter quod dicitur Eccle. xi. Non laudes virum in ſpecie ſua. Gloſa .i. ne iuxta ſpeciem corporis extimes qualitatem mentis: quia homo videt que foris ſunt: deus auteꝫ intuetur cor. Et Eccleſia. xi. dicitur. Ante mortem non laudes quenquā. Glo. ſtultum laudare pugnantem quaſi iampugne victorem. Ille enim qui videtur bene agere neſcimus quo animo agat: aut ſi velit vel poſſiperſeuerare in finem. Secundo laudatur ꝗs male cum laudatur de illicito: ẜm illud. Laudat̉ peccator in deſiderijs aīe ſue. Et Iſa. v. Ue qui dicitis malum bonum: vꝫ laudando malum tanqͣꝫ bonum vnde Caſſidorus in quadam epiſtola ſic ait.Adulatio blanda omnibus applaudit: omnibꝰ ſalue dic̄. Prodigos vocat liberales: auaros: parcosſapientes laſciuos: vel prodigos curiales: garrulos affabiles: obſtinatos conſtantes: pigros maturos graues: hec ille. Tertio laudatur quis indebite cum laudatur de bono: ſed vltra qͣꝫ ſit: velnon ſeruatis debitis circunſtantijs: de quo pōt intelligi illud Iſa. iij. Popule meus qui beatuꝫ te dicunt ip̄e te decipiunt. Quarto cum tacet malumod videt ne reprehendit cum pōt. Unde videapprobare quaſi laudare hoc facit ne diſit illi ſꝫ vt placeat. Un̄ Beda. Adulator tacetꝯſenſū ne offendat illū quē credit habereciū. Impropͥe tn̄ dr̄ hiꝰ adulatio: hec Alex. ſecūdae ſūme. q. xxxvi..§. II.Secundo notatur infectio ip̄ius adulatoris qꝛ ex ipſa adulatiōe inficiturcator efficitur. vn̄ dicitur. Peccatoris oleo .ſ.ationis propter qd̓ ꝗs efficitur peccator mator in aīa. aūt non ſolum ſit peccatū ſꝫ mortale graue probatur. Nullus clericus pūitur pena depoſitionis niſi pro mortali graui: ratqꝛ illa ē maxime pena maior etiā excōicatōe:xxiij. q. iiij. Forte. Sed adulator pūitur hiꝰ penalam dicitur di. xlvi. Clericus adulationibꝰitionibus vacare dep̄henditur degradet̉ ab officio ergo ⁊c̄. Sciēdū tn̄ non ſemꝑ: ſed tribꝰ mōisadulatio eſt mortale. Primꝰ ē rōne materie laudationis .i. ꝗs laudatur de aliquo criminali. Et dehac ītelligitur illud Eezech. xiij. Ue qui cōſumuntpuluillos ſub cubito manus: faciūt ceruical̓iaſub capite vniuerſe etatis ad capiendas aīas. Qd̓exponens Grego. in moral̓. ait. Ad hiꝰ puluillusſub cubito ceruical ſub capite ponitur vt molliliter quieſcatur. Quiſquis ergo male agentibusadulatur puluillum ſub cubito ceruical ſub capite ponit: vt qui corripi ex culpa debuerat in ea ful-

tus laudibus quieſcat: di. xxxvi. Sunt nonnulli.Ue autem īportat danationem eternam pro hiadulatione īcurritur: qꝛ mortale. Et ratio huius ēqꝛ ꝗcunqꝫ agit cōtra charitatem dei proximi peccat mortaliter. Sed hoc facit qui adulatur in hiꝰmalis. Naꝫ per hoc fouet nutrit ī ip̄o peccato:vt patet ex dicta auctoritate experientia ergo ⁊c̄.Secundus modus eſt ratione forme vel intentionis: cum .ſ. quis per adulationem intendit nocerealicui notabiliter in tp̄alibus vel ſpūalibus vt qintendit ad aliquod illicitum inducere: vel decre ip̄m in tp̄ali ſubſtantia cum viderit eum in ſefidere: vel vt indicet ſecreta cordis ſui: vnde adulator poſſit ei nocere. Sicut fecerunt phariſei cuꝫmiſerunt diſcipulos ſuos ad chriſtum interrogandum: vtrum licebat cenſū dari ceſari dicentes.Magiſter ſcimus qꝛ verax es ⁊c̄. Mathe. xxij. eadulando. Et de hiꝰ dicitur prouer. xxvij. Meliora. ſunt vulnera diligentis qͣꝫ oſcula fraudulentaodientis. q. d. Meliores ſunt increpationes dure verbera amici ſeu prelati: etiam ſi vulneret ſenſualitatem contriſtādo īferat demeritis penas plagas: qͣꝫ fraudulēta oſcl̓a .i. qͣꝫ applauſus adulationes nocere ītendentis vel diſſimulantis. Patet hoc etiam ratione. qui ītendit alicui nocere temporaliter vel ſpūaliter mortaliter peccat ꝗacontra iuſticiam agit charitatem. Sed adulat̉modo predicto nocere intendit per hoc ergo ⁊c̄.Tertius modus ē rōe circunſtantie vel occaſioniscum vꝫ ex hoc aliquis laudatur ſupra moduminde ſuperbiam īcurrit vel inanem gloriaꝫ taliter peccat mortaliter: ſi per accidens ſeu preterintentionē hoc eueniat: tn̄ qꝛ adulans eſt occaſio illius ruine: ideo peccat mortaliter: ſi tn̄ occaſio ſitdata accepta. Nam ſi ex ꝑua laudatōe etſi inordinata incauta quis ſuperbiat mortaliter peccatvidetur .n. occaſio magis accepta ex ſe qͣꝫ dataⁱ abalio: multum ergo temꝑandum ē opus laudationis humane in pn̄tia hoīum. Aug. in. xiij. de trini.ait. Magis optabo a quolibet reprehendi qͣꝫ abadulatore laudari. Nullus enī rephenſor formidandus eſt amatori veritatis. Laudator vero errat confirmat errorē. probat̉ hoc rōne regl̓amillā. Qui occaſionem dāni dat dānum quoqꝫ d̓diſſe videt̉: extra iniu.. da. Si cl̓pa. Sꝫ qui laudat aliū ita exceſſiue ita inordinate dat ei occaſionem ruine peccati mortalis ſufficienter dat ſibidānū peccati mortal̓: ergo ip̄e mortaliter peccat.Sn̄ia cōcluſiuas predictaſ ponit. b. Tho. 2ᵉ. q. c.xv. Extra predictos tres modos vel caſus adulatio eſt veniale cum vꝫ quis adulatur ſola intentione placendi delectandi non in malo vel cuꝫ ꝗsadulatur ſola intentione euitandi aliquod maluꝫſine alterius detrimento: vel intentione cōſeq̄ndialiquod bonū in neceſſitate. Nullū enim horū deſe eſt cōtra charitatem. Et in his caſibus ītelligēdūē dictum Aug. qn̄ pōit adulationem īter venialiadi. xxv. §. al̓s ea..§. III.