Titulus. X.
Ugo non eam approbat: qnīmo. b. Tho. vbi ſupraexpſie reprobat vt falſā. Ide̓ Bouauē. in. iij. Et rehuiꝰ ē ẜm ip̄m: qꝛ nulla circunſtantia aggrauat ī infinitum niſi que tranſfert in aliā ſpēm. Circūſtantia aūt perſone nō tranſfert ī aliā ſpēꝫ niſi forte rōne alicuius annexi: puta ſi ſit cōtra votū ip̄ius: qd̓non pōt dici de mendacio officioſo ⁊ iocoſo: ⁊ ideoneutrum eorum ē mortale in viris ꝑfectis niſi ratione ſcandali. Et ad hoc pōt referri quod dic̄ Augu. ꝑfectis eſſe p̄ceptum nō ſolū nō mētiri ſed necvelle mentiri: qͣꝫuis hoc non aſſertiue ſꝫ ſub dubitatōe dicat. Nec obſtat ꝙ ponūtur ī ſtatu cōſeruāde veritatis: qꝛ veritatē tenentur ex ſuo officio ī iudicio vel doctrina cōſeruare. Cōtra que ſi mentiātur vt iudicando vel predicando erit mortale: al̓rvero non oꝑꝫ qd̓ ſit mortale. Eſt aūt ꝯͣ p̄ceptum octauum illud .ſ. Non loqueris cōtra proximū tuufalſum teſtimoniū ẜm magiſtrū ſn̄iarū in. iij. di. ⁊ hͦcum eſt mortale: preter p̄ceptū aūt cuꝫ eſt veniale.Oſtenditur aūt grauitas ⁊ deteſtatio eius qꝛ īficittellectū: minuit affectū: tollit dei aſpectum. Quodinficiat ītellectum pꝫ ex hoc qꝛ falſum ē malum intellectus cui mendoſus īnititur. Sic veruꝫ ē bonūintellectus a quo mendoſus recedit. Un̄ dicūt dānati. Errauimus a viā veritatis. Sapi. v. Sic̄ aūtītellectus ē nobiliſſima potentia p̄uia voluntati qꝛbonū ītellectus ē quod mouet affectū ad ſui amorem. Ita corruptio eius per falſitatem ē periculoſiſſima ꝓpter qd̓ diſtricte prohibetur Leuit. xixNon loqueris mendaciū. Secūdo mendaciuꝫ minuit beniuolentie affectum. Nā mendaces cōiterſunt exoſi hoībus. Diſplicet .n. cuilibet ſe decipi abalio. Et merito tales abhomināt̉ ab hoībus qꝛ mdacium deſtruit ⁊ cōturbat totam conuerſationeꝫhominū ad inuicē. Tota enī cōicatio hominū ad inuicē inſtrumentaliter conſiſtit in actu ſignificationis. Nullus .n. poteſt aliquid ſui cordis ſeu cōceptus mentalis alteri excōicare niſi per aliquod ītermedium ſignū in quibus ſignis vox obtinet pͥncipatū. Corruptio ergo ſignificationis que procediex lingua mendaci eſt corruptio totius generatōishumane: vnde videmus hoc ſequi ꝙ ex multitudine mendaciorū ⁊ hominum qui ſunt mendacesquaſi nullus credit alteri ſed ſemper ſuſpectū habet iuxta illud Hiero. Mendaces faciunt vti veradicentibus non credant̉. Sine mutua aūt credulitate nulla eſt fida ſocietas: nulla ī aliquo fides: nulla ſpes ⁊ confidētia firma: nulla amicitia vera: nullū pactum firmū: nulla concordia nulla pax nulladeniqꝫ in aliquo bono firmitas. Et ſic mendactumeſt cā īnumerabilium malorū que odio habenturpropter quod dicitur Eccle. vij. Noli velle mentri omne mendacium .i. vllo mendacio. Tertio tollit d̓ei aſpectum ſecundum hoc qd̓ dr̄ in p̄s. Perdes oēs ꝗ lo. men. ⁊ merito. Oē .n. ſimile applauditſuo ſi l̓i. Cū aūt deus ſit ip̄a veritas ſūma nō pōt cūmendacio ꝗs apparere in conſpectu eius. Sed v:dicit Ioā. A pocꝭ. vltꝭ. Foras .ſ. ſuꝑnaꝫ ciuitatē quā
vidit. canes ⁊ venefici ⁊ impudici ⁊ homicide ⁊ idolis ſeruientes ⁊ oīs qui amat mendacium. Ego ſiveritas ait verbū īcarnatū. Ioā. xiiij. Impijſſimoaūt blaſphemia eēt dicere vel ſentire ꝙ in eo ſutquod falſum vel mendoſum: aut ꝙ ꝑ diuinū v̓l̓aūt quicꝗd in eo contētū mēdoſe aliꝗd exprimeretur: īmo mirabiliter deus diligit vitā veritateꝫ: qꝛſeip̄m .ſ. diligit qui eſt veritas: ꝙ ẜm glo. i. Cor. xv.Porrendū eſt aliꝗd falſi de deo dicere: ⁊ ſi ad laudem eiꝰ videatur ꝑtinere: cū Iob. xiij. dicat. Nūgodeus indiget nr̄o mendacio: q. d. non vtiqꝫ. Cōſtataūt ꝙ creatura rationalis in quantū tales eſt eiusimago: ⁊ oīs eius ſignificatiua expreſſio eſt imagillius verbi facta ⁊ creata ad hoc vt pͥma veritateꝫſemꝑ expͥmat exterius ⁊ ẜm illius regulam ſe dirgat in oībus ⁊ oīa faciat ab ea nullatenus deuiando ſed venerando laudando ⁊ magnificando.mendacium eſt corruptella ⁊ macula ⁊ deprauaoīum predictorum. Et vt dicit Anſelmꝰ. Adeo medacium ē malū ẜm ſe ꝙ deus nō pōt diſpenſare ꝙhomo dicat ſine pctō: qꝛ non pōt recedere a veritte ſua. De furto poſſet diſpenſare: qꝛ dn̄i ē terra ēplenitudo eius. Et iō quod poſſidet vnus pōt alteri dare. Un̄ ⁊ Salomon ꝓuer. vi. inter ea q̄ odit deus ponit linguā mendacem. In huius etiā deteſtationē. Ananias ⁊ Saphira qꝛ mētiti ſūt Petro dep̄cio agri ſui vediti ꝑditi ſūt corꝑaliter morte ſubitaneam īcurrentes. Act. v..§. IIIIDe promiſſione ſimplici .ſ. abſqꝫ iuramento vel voto. Ubi ſciendum ꝙ cūꝗs ꝓmittit ſimpliciter aliquid illicitū vtiqꝫ peccat:⁊ illud ſeruare nō dꝫ qꝛ pctm̄ pctō adderet: vn̄ Iſidorus. xxij. q. iiij. In malis promiſſis reſcinde fidē.ſ. non ſeruando. Si aūt licitū eſt ⁊ poſſibile quodꝓmittit ſed ſeruare non ītendit vtiqꝫ peccat qꝛ mēdaciū dicit. Si aūt ſeruare intendit: non ſeruandocū pōt vtiqꝫ peccat: qꝛ oē promiſſū debitū quod iure naturali ſeruandum eſt a deo ꝙ ẜm Aug. fidesetiam qn̄ hoſti. promittitur ſeruanda eſt. xxiij. q. i.Noli. Et hoc niſi ſubſit vel ſuꝑueniat cā rationabilis non implendi: puta nouus caſus imp̄meditetus. Un̄ dicit. b. Tho. 2ª 2ᵉ. q. iio. arti. iij. ꝙ pōt talisnō ſeruans quod ꝓmiſit excuſari ſi ſint mutate cōditiones ꝑſonarum ⁊ negociorū. Ut n. dicit Sen̄.in li. de beneficijs ad hoc ꝙ homo teneatur facere quod promiſit requiritur ꝙ oīa īmutata permaneant. Alioquin non fuit mendax in promittēdo quod promiſit qꝛ habebat in mente ſubītellectis debitis conditionibus. Nec etiā eſt inſidelis innon ſeruando quod promiſit. Unde apl̓s non eſmentitus non eundo. Corinthū quo ire promiſū ꝓpter impedimenta ſuꝑuenientia: hinc ⁊ Gelaſiꝰ papa ait. Beatus Paulusⁱ apl̓us non ideo ꝙ abſitſe feſelliſſe credendus ē aūt ſibi extitiſſe ꝯͣrius qn̄cum ad hiſpanias ſe promiſiſſet iturum diſpōe diuina maioribus occupatus ex cauſis quod ꝓmiſitimplere non potuit qͣꝫtum ipſius voluntati īterſui