Capituluꝫ .I.

ponendo ſoluunt. Nullo igitur caſu licet mentiri.Rō huius ẜm Tho. vbi ſupra eſt: qꝛ illud quod ẜꝫſe eſt malum ex genere ſuo: nullo mō pōt eſſe bonum ⁊ licitum: qꝛ ad hoc ꝙ aliꝗd ſit bonum requiritur ꝙ oīa recte cōcurrāt ad ip̄m. Bonū .n. eſt ex ī.tegra cā ẜm Dionyſium. Mendaciuꝫ aūt eſt malūex genere. Eſt .n. actus cadens ſuꝑ indebitā materiam. Cū .n. voces ſūt ſigna naturaliter intellectuuꝫInnaturale eſt ⁊ indebitum ꝙ aliquis voce ſignificet quod non habet in mente: vnde ⁊ phūs dicit iniiij. ethicorum ꝙ mendacium eſt de ſe prauuꝫ ⁊ fugiendum. Ad hoc etiā facit decret. ſuꝑ eo. extra devſuris vbi dicit ꝙ non lꝫ pro alterius vita mentiriIdem Bonauen. in. iij.§. III.uantum ad tertiumNota ſeueram punitioneꝫ ip̄ius mendacij que fiadeo: in eo qd̓ dicit p̄s. Perdes tu .ſ. deus. Sed deus non perdit creaturam rōnalem niſi propt̓ mortale ex quo videtur mendacium eē mortale. quodverum eſt ſꝫ non ſemꝑ. Pro cuiꝰ declaratione dicit.b. Zho. 2ª 2ᵉ. q. iio. arti. vlt. ꝙ mendaciuꝫ eſt mortale ẜm ꝙ contrariatur charitati per quā aīa viuit d̓coniuncta. Contrariatur aūt charitati tripliciter.Uno modo ẜm ſe. Alio modo ẜm finem intentumTertio modo per accidens. Secūdum ſe quidē cōtrariatur charitati ex ipſa falſa ſignificatione: queſi ſit circa res diuinas cōtrariatur charitati dei cuveritatem occultat vel corrūpit. Un̄ huiꝰ mencium non ſolum opponitur virtuti charitatis ſꝫiam fidei ⁊ religionis: vn̄ hͦ mendacium eſt graiſſimū: ſicut cum fidelis ī perſecutione negaretſe eē chriſtianum quod etiam in opprobriuꝫ fidequaſi non eēt vera: ſicut etiā Petrus negauit chriſtum cum negauit ſe eē eius diſcipulum. Mathexxvi. Si vero falſa eius ſignificatio ſit circa aliꝗdcuius cognitio pertineat ad hominis bonum putaque pertinent ad perfectioneꝫ ſcīe: vt docendo falſa ſcienter in iure vel medicina vel alia facultate:que pertinent ad perfectionem morū ſicut falrophete qui promittebant populo liberationeꝫpermanenti in peccatis ſuis iuxta illud. Prophete tui viderunt tibi falſa. Tren̄. ij. Et eiuſdē. vij. Nolite confidere in verbis mendacijs dicentes. Templum dn̄i tēplū dn̄i. Templū dn̄i: eſt ſupple ꝓtegetnos a malis quod falſo promittebāt prophete. Taleᵗ mendacium qꝛ infert dānum proximo: cōtrariatur dilectioni proximi: vnde mortale eſt. Ad idemvidetur pertinere mendacium pronunciantiū falſas indulgentias ⁊ reliquias ⁊ in predicatione ſcienter falſa dicendo ⁊ promittendo miſſas ⁊ oratines mendaciter ⁊ dicentium ſe habere auctoritatSi vero falſa opinio ex mendacio generata ſit circa aliquid de quo non referat vtrum ſic vel alitegnoſcatur cum ex tali mendacio non dānificet̉loximus ſecundum ſe non erit mortale. Secundo modo mendacium eſt mortale ratione finis intenti: puta cum quis intendit iniuriam dei vel no

cumentum proximi quo ad perſonam famā vl̓ diuitias ⁊ vtrūqꝫ eſt cōtra charitatem. Nam nocereproximo .ſ. notabiliter eſt mortale. Sic eſt intelligēdum qd̓ dicit Rai. in ſecunda parte ſue ſūme ī dictione mendacium in fine .ſ. ꝙ qui verbis mendacibus in mercationibus vtuntur dicentes rem vilēeē charam ⁊ precioſam mortaliter peccant propternocumentum quod inferunt proxīo quod veruꝫeſt cum intendunt notabiliter dānificare ⁊ decipere ſi pn̄t. nam de modico intendentes non apparetratio quare ſit mortale. Ex ſola auteꝫ intentōe peccati mortalis peccatur mortaliter ſicut iudei cumdicebant chriſtum eijcere demonia in belcebub vttollerent famā eius. Luc. xi. Et qui teſtificati ſūt cōtra Naboth mentientes ꝙ maledixiſſet deo ⁊ regvt occideretur. iij. Reg. xij. Et teſtificantes contraStephanū protomariyrem vt lapidaretur Act. viEt Siba occurrens Dauid fugiēti a facie Abſalonis: qui mentitus eſt contra Miphiboſeth ꝙ nolūiſſet malicioſe accedere ad eum vt haberet ſubſtātiam eius. ij. Reg. xvi. Si vero finis intentus nonſit contrarius charitati nec mendacium ẜm hāc retionem erit mortale ſicut apparet in mendacio iocōſo in quo intenditur aliqua leuis delectatio: veletiam cum intenditur parum nocumentum proximo: ⁊ officioſo in quo intenditur vtilitas proximi:ſicut fuit mendacium Sarre que angelo negauitſe riſiſſe ob quandam erubeſcentiam vitandam.Gene. xviij. Et Michol que mentita eſt Sauli deDauid .ſ. coacta ꝙ dimiſerat eum recedere. i. Reg.xix. Et Chuſi qui mentitus eſt Abſoloni dicens ſeamicum ſuum: ⁊ dans conſiliū ſibi noxiuꝫ. ij. Regxv. ſed vt reuerteretur regnum ad eum cuiꝰ erat .ſ.Dauid. Tertio modo per accidens pōt contrariaricharitati ratione ſcandali vel cuiuſcunqꝫ dāni conſequentis ⁊ ſic etiam erit mortale: dum .ſ. aliquisnon veretur propter ſcandaluꝫ publice mētiri. Etſic iſto modo .ſ. per accidens nō ſolum pernitioſuꝫmendacium quod de ſe eſt mortale: ſed ⁊ iocoſum⁊ officioſū que de ſe ſunt venialia poſſunt eē mortalia. ¶ Perdit ergo deus dānatione eterna oēs ꝗloquuntur mendacium quocunqꝫ iſtoruꝫ modoꝝvbi eſt mortale ẜm quod intelligendum eſt illud.Sapi. i. Os quod mentitur occidit aīam .ſ. cū mentitur mendacio quod eſt mortale: vt pernitioſum.Sic dicit glo. ſuper dicto verſu p̄s. Perdes oēs.Ad hoc etiam facit quod dicit Gratianus. xxij. ꝙij. §. Item quod dicitur. Perdes. pōt vniuerſalit̓intelligi dicta auctoritas p̄s. etiaꝫ de mendacio veniali. Nam cū veniale diſponit ad mortale. ſic ꝗsperditur etiam mendacio veniali in qͣꝫtum diſpōitad mortale propter quod quis perditur. Et ſic intelligendum eſt illud. c. Nec artificioſo. xxij. q. ij.Sciendum autem ꝙ opinio quarundam fuit: vtrefert Ugo cardinalis ſuper illud p̄s. Perdes oēs⁊c̄. ⁊ glo. ſuꝑ c. Ne quis arbitretur. xxij. q. ij. et. b.Tho. 2ª 2ᵉ. q. vbi ſupra arti. fi. ꝙ omne mendaciumetiam officioſum in viris perfectis eſt mortale ſed