Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Titulus. X.

fame alterius vel falſo accuſando. Tertiuꝫ ē quodprodeſt vni ſed nocet alteri ꝯͣ iuſticiam: vt ſi ꝗs deneget quod dictum ē ſcienter ip̄e vel alius ꝓximoQuartū eſt quod ſit ſola mentiendi libidine procedens ex hītu vnde phūs dicit in. iiij. ethicoruꝫmendax eo talis eſt ẜm habitū ip̄o mēdacio gaudet. Quintum ſit placendi cupiditate vt .ſ. ꝗslectet aliū. In quo et cōprehēdi pōt ſolū iocoſūſꝫ etiā adulatio quis laudat aliquē de eo qd̓eſt in eo. Sextum quo intenditur vtilitas alicuiusſine nocumento alterius quo ad ſubſtantiam tp̄alem vt cum quis īterrogatꝰ de pecunia alteriꝰ quāvult iniuſte auferre dicit ſe neſcire cum ſciat. Septimū quod nulli nocet prodeſt alteri quo ad euadendum mortē cum quis queritur ad occidendūiniuſte: ille qui nouit dicat ſe neſcire vel alibi eſſeqͣꝫ vbi eſſe ſcit. Octauū cum nulli obeſt ꝓdeſt alicui ad honeſtatem virtutis vt ad cōſeruādam pudicitiam ne violetur. Et in. d. c. Primū dicit Aug. ad ſalutē eternā nullus ducendus eſt opituſante mendacio: cōcludens in fine nullū mēdaciuꝫabſqꝫ peccato. Et recte eſt īter iſta octo genera eſt grauiſſimū. Alia tanto grauiora qͣꝫto magis.appropinquāt ī ordine ad ip̄m ceteris paribus ete contra tanto leuiora qͣꝫto magis diſtant a pͥmo. Atidem ponit. b. Tho. 2ᵉ. q. vbi ſupra dicēs. Primatria ꝑtinere ad mendaciū ꝑnitioſuꝫ: tria vltima adofficioſum. Quintū ad iocoſum ad quod forte pōtreduci quartū vtrūqꝫ pctm̄. Quod ergo dic̄ venerabilis Caſſianus ī collatꝭ. Ioſeph de diffinitionibus lꝫ aliqn̄ mendaciū dicere ob aliquam vtilitatem magnā vel magnū malum vitandū īdenulli nocumentum īſertur: non videt̉ verū: ſed eſtꝯtra doctrinā ſancti Aug. in. d. c. Primū. c. Mihi. ꝯtra doctrinaꝫ. b Cho. vbi ſupra. Et inducitad hoc ꝓbādū .ſ. ꝓmiſſa facta a ſanctis ſeruat.fuiſſe abſqꝫ peccato quod videt̉ ꝑtinere ad pͥmuꝫmendaciū de pluribus mendacijs in ꝗbus pr̄esantiꝗ dicūtur peccaſſe. Rn̄detur promiſſiofacta a quocūqꝫ pōt aliqn̄ non ſeruari ſine peccatoetiā de rebus licitis vt dicetur īfra nec ibi erit mendacium. Que autem dixerunt Abraam Iacobꝫ ſi videantur mēdacia tn̄ fuerunt mēdaciā vicum Iacob dixit patri ſuo ſe Eſau pͥmogenitiGen̄. xxij. Erat .n. Eſau pͥmogeniture ſibi debebatur ſcd̓m Tho. vbi ſupra. Uſus ē auteꝫ illoloquendi per ſpm̄ ꝓph̓e: ad deſignandū myſteriūꝗa .ſ. ppl̓us minor .ſ. gentilium ſubſtituendus eratin locum maioris .i. populi indeorum. Idem Bonauen. in. iij. Sic Gratianus. xxij. q. ij. §. Itē opponitur dicit qd̓ Iacob non eſt metitus quia nondicit ſe pͥmogenitum naſcendo ſed ius pͥmogeniture ſubintrando. Sicut xp̄s dixit Ioan. bap.eſſe Heliam non perſone ſed imitatione virtutis.Math. xi. In quo facto non mentiendo ſibi ꝓfuit alteri non nocuit quia benedictionem debitamaccepit non alienum ſubripuit De Abraam dictūeſt ſupra. Quod aūt dixit Nico. de lira ſuper dicto

c. non ē neceſſitas excuſandi patres veteres teſtamenti mendacio officioſo vt hic in alijs locie tale mendacium ſit veniale: apoſtoli fuerūtperfectiores eis poſt aduentum ſpiritus ſācti nonfuerūt abſqꝫ veniali iuxta illud. i. Ioā. i. Si dixerimus peccatum non habemus ip̄i nos ſeducimꝰ veritas in nobis non ē. En̄ qꝛ doct. ſancti qui credūtur habuiſſe ſpiritū ſanctū ī expoſitionē ſcripturarum eos excuſent vt dictū ē: nec ignorauerūtip̄os fui ſſe īmunes a venialibus: magis piūeſt ſentire quod ip̄i ſentiunt aliter dicere ē ſaperepluſqͣꝫ oꝑꝫ ſapere ad ſobrietatem qd̓ apl̓s ꝓhibet: vn̄ Aug. dicit. Credendum ē illos hominesqui propheticꝭ tꝑibus digni auctoritate habiti ſūoīa ſcripta ſunt illis ꝓphetice geſſiſſe atqꝫ dixuſe. Uerū eſt tn̄ dicit Tho. vbi ſupra ꝗdam cōmēdant̉ in ſcriptura ꝓpter perfectā virtutē ſed īdolem quādam virtutis: qꝛ .ſ. apparebat in eis aliꝗslaudabilis effectus ex quo mouebātur ad q̄daꝫ indedita facienda: hoc modo Iudith. laudaturqꝛ mentita eſt Holoferni ſꝫ propter affectum quēhabuit ad ſaluteꝫ ppl̓i qua ꝑiculis ſe expoſuit qͣꝫuis dici poſſet verba eius ẜm alique ītellectū veritatem habent. Notandū etiā ex hoc euāgeliſte narrantes eaſdem hiſtorias vel doctrias ſaluatoris diuerſimode ſcribant: nullo dic̄ Tho.vbi ſupra phas ē opinari ī euangelio vel in aliquacanonica ſcriptura aliquod ſalſū aſſeri ſcripiores mentiti ſunt: qꝛ ꝑiret certitudo fidei que aucͣtoritati īnititur ſcripture: ar. ad di. ix. vbi diē Augu. ad Hiero. Si ad ſcripturas ſacras dimiſſa fuerint officioſa mendacia: ꝗd in eis remanebit auctoritatis. q. d. nulla de ſcripturis illis ſn̄ia proferet̉.ſ. ad probandū aliquid: certe nulla poſſet: vn̄ Au.gu. in li. de conſenſu euāgeliſtarum ait. Nullolaborandū indicat qui prudēter ītelligit illas ſētentias eſſe neceſſarias cognoſcende veritati qꝛbuſlibet verbis fuerint explicate. Et ī hoc apparnon debere nos arbitrari mentiri quēqͣꝫ ſi pluribꝰreminiſcentibus rem quā audierunt vel viderūtnon eodem modo atqꝫ eiſdem verbis eadē res ſuerit indicata hec ille. Si qua aūt aliqn̄ videt̉ ꝯtrarittas in ſcripturis: ſuꝑficialiter eſt tm̄ apparēter ẜꝫcorticem: non realiter. Et Hier. dicit. Non putemᶻin verbis ſcripturarū euangelium ſed in ſenſunon in cortice ſed ī medulla: ī verborū folijs ſꝫin radice rōnis .i. q. i. Marchion. Sicut verbi gratia lucas refert. viij. ca. Archiſynagogum rogaſſe xp̄m vt veniret ad domū ſuam ad ſanandū filiāinfirmā. Matheus narrans eandem hiſtoriam. ijca. dicit Archiſynagogum ſeu principem chriſto dixiſſe. Filia mea non defuncta ē: cum tn̄ adhuceſſet mortua ſed qꝛ dum chriſtus iret ad dinū eiꝰmortua eſt. Matheus abbreuians hiſtoriam vicit illū dixiſſe quod demū factū ē: qꝛ mortua eſt:ita in extremis dimiſerat: qꝛ iam mortuam iudicuit quam poſtea reſuſcitauit: vnde in ſententiacordant: alias apparentes cōtrarietates doci. ex-