Capituluꝫ.VIII.
ſec legibus aſtringit̉. vnde nec talis ꝑ cōſequensconfiteri tenetur. Quod aūt dicit Greg nonus: extra de delic. pue. Pueris. grandiuſculis peccatumnolūt attribuere ꝗdam niſi ab annis. xiiij. cū pubeſcere ceperint: quod merito crederemus ſi nulla ēſent peccata niſi q̄ membris genitalibus cōmittūīQuis vero audeat affirmare furta periuria mēdacia non eē peccata ⁊ his plena eſt puerilis etas: hecille. Non firmat opinionem illoꝝ ꝓut putāt ⁊ ꝓ ſeīlucūt. Nō .n. dr̄ ꝗn̄ īfra ſcd̓m ſepteniū q̄ ē propriepuerilis etas poſſint habere vſuꝫ rōnis ⁊ per ꝯn̄speccare mortaliter vt appropīquante pubertate .ſ.lanno. xij. vel. xiij. tūc .n. ī aliꝗbus regionibꝰ ⁊ p̄dicta peccata ⁊ vicia carnis ꝑpetrant multi: ⁊ iſti dicūt̉pueri grandiuſculi ẜm dictam decre. Nec etiā proeis valet exemplū quod īducūt de paruulo quīqꝫnorū que Greg. ī quarto dialogorū narrat ad gehēnā cōdēnatum propt̓ peccatū blaſphemie: nam īo acceleratus fuit vſus rōnis p̄ter cōmuneꝫ cuij. Si .n. non habuiſſet vſū rōnis non fuiſſet ſibi īitatū ī peccatū blaſphemie. Sicut nec aui ꝗ dicivica que aliqua profert ſine intellectu. Una ātdo nō facit ver: vt dicit ph̓s. Et q̄ a iure cōi exorāt nō ſūt trahenda ī ꝯn̄am: vt extra de re. iurꝭ. li.Si ergo ille p̄ter cōmunē curſum in ꝗnquenioabuit vſum rōnis vn̄ peccare potuit nō ſequituryoēs alij habeant: ſed nec ī octenio ⁊ cū pari precepto quilibet obliget̉ ad cōionē ſicut ad cōfeſſioem vt pꝫ ꝑ ip̄am decre. Dicit. b. Tho. ī quarto ſn̄iaū ꝙ pueri circa vndecimū vel duodecimū annuꝫſi appareat ī eis ſigna deuotōis: ita .ſ. ꝙ ſciāt diſcerre panē materialē a ſacramentali poſſūt cōicarequod dicit qꝛ p̄ſumit̉ iā habere vſum rōnis ⁊ nonſtea. Lemerariū ergo videt̉ aſſerere ⁊ publice p̄licare ꝙ īmediate poſt ſeptēniuꝫ tenētur pueri adiſtud p̄ceptum ſeruandū alias peccant mortaliter⁊ ip̄i ⁊ parentes eorū ꝗ non faciūt eos confiteri. Sꝫbene laudabile eſt ⁊ piū predicare ⁊ exhortari paretes paruulos ſuos ⁊ ſeptenes ⁊ ꝗnquēnes vt facijfiteri vt ſic aſſuefaciant ſe moribꝰ chriſtiatiā ſi nōdū habent vſum rōnis qͣꝫuis nō teneant̉. Sed ⁊ cōfeſſor cū puer cōfitet̉ aliqd̓ qd̓ deſe eſt mortale nec pōt p̄cipere ſi tūc hꝫ vſum rōnisnon dꝫ p̄cipitare ſn̄iaꝫ de mortali ſed rep̄hēdere eivel admonere ꝙ caueat in futurū ⁊ doleat: qꝛ dueillum ad gehēnā. Si ꝗs ergo non cōfitetur ſemelin āno habens ānos diſcretōnis peccat mortaliterſi ex negligentia hoc faciat: ſecus ſi ex īpotentia vtqꝛ nō habuit copiam cōfeſſoris: vel qꝛ ē excōicatnec ꝑ eū ſtat ꝗn q̄rat ⁊ procuret abſolutionem: velqꝛ differt aliꝗbus diebus d̓ cōſilio ſacerdotis. Nc̄aut pōt ſacerdos deobligare eum ab hoc preceptonec ep̄s ſed ſolus papa quantū ad ſemel in āno. Etde eo qui non hꝫ niſi venialia ẜm cōſcīam ſuā: et ꝓbabiliter quāuis ꝗdam dicāt non teneri: qꝛ decre.ītelligitur de eo ꝗ hꝫ neceſſaria cōfitenda vt mortalia. Lutius tn̄ eſt dicere ẜm Tho. ꝙ teneat̉ vt ꝯbedat p̄cepto eccleſie: qꝛ ⁊ ſi cōſcius ſibi nō ſit nō tn̄ ſe-
curus. Declinantes ergo .i. deficientes ab obligatōne hiꝰ adducet dn̄s ⁊c̄. Hiero. Promittit proſperadn̄s ſi pn̄iā egerimꝰ. Qd̓ ſi negligētia diſſoluamur⁊ ip̄m penitebit ſpōſiōis promiſſaqꝫ mutabit: d̓ peE.§. IIIni. di. i. ſi agamus.Quatum ad ſecundampartem declinat ꝗs in hanc obligationem nō ſolūnon cōfitendo ſꝫ male cōfitendo: ⁊ pͥmo ꝗdē ſi confitet ſacerdoti que nouit eē hereticū vel ſciſmaticū vel excōicatu: ſuſpenſū vel irregulare: vel nhabere ptātem abſoluēdi ab his a ꝗbus abſoluit vl̓quē ſcit notabiliter eē ignorante ⁊ ſe habere caſusītricatos quos nec per ſe nec pillum pōt ſufficient̉explicare: vnde Aug. in li. de penitētia ait. Qui vultconfiteri vt inueniat gr̄am ſacerdotem querat quiſciat ſoluere ⁊ ligare ne ſi circa ſe negligens fueritnegligatur ab illo qui ſalubriter monet vt vitet cecum ne ābo in ſoueam cadant de peni. di. vi. Secūdo declinat qn̄ conſitet̉ ꝗdem idoneo ſacerdoti ſꝫdimittit aduertēter aliquod peccatū quod ſcit velcredit vel dubitat probabiliter eē mortale ex verecundia: ⁊ tunc non ſolū non valet ſibi confeſtio etiterare tenet̉: ſed addit vnum aliud mortale de nouo ꝓpter irreuerentiam exhibitaꝫ ſacramento exſua fictione ẜm Tho. in quarto ⁊ alios. Aug. Caueat peccator ne verecūdia ductꝰ diuidat cōfeſtionehoc eſt .n. ad hypochriſim tendere ⁊ ſemꝑ venta carere. de peni. di. v. conſideret. Si aūt dicat oīa peccata ſua que menti occurrūt dicenda: ſed non ꝓponit ab aliquo mortali abſtinere ⁊ tn̄ īterrogatus aconfeſſore dicit contra conſcīam loquens ſe velleab oībus abſtinere iterū peccat mortaliter mendaciꝰ vtens. Sed ſi non occurrit illa ſua incontritiomenti vt dicenda: qꝛ non cogitat ſuꝑ hoc vel non īterrogatur de hoc a confeſſore non peccat conͣfitēdo qͣꝫuis ſit ſibi infructuoſa illa confeſſio ꝓpter indiſpoſitionem ſuā non tn̄ videt̉ trāſgredi p̄ceptū illud eccleſie. Et dꝫ recipi confeſſio quā īcontritꝰ fac̄ſed non abſolui: vt extra de peni. ⁊ re. c. officij. Tertio qn̄ īpremeditatus accedit cum tn̄ multa habeatintricamenta ⁊ grauia dicere ꝓpter que ml̓ta omittit ex obliuione: qꝛ difficile eſt in ſubito mēti occurrere: que oīa per totū annū geſſit vel ea q̄ de ſe ſūtmortalia qꝛ ignorat illa eſſe mortalia. Et iſta etiameſt īutilis ⁊ infructuoſa niſi deus ī ipſa mutat mentem eius ⁊ contritionem īfūdat. Seruare dꝫ ergoillud Ezech. penitentis ꝗ ait. Recogitabo tibi oēsannos meos ī amaritudine aīe mee .i. ſingula oꝑamale facta in toto tempore vite mee. Ubi notandūexemplum notabile. Fuit q̄dam mulier nobil̓ magnarum virtutū fame ⁊ conſilij: que cum non haberet virū ſibi a ſeruis dei conſultuꝫ erat ꝙ remaneret in ſeculo potius qͣꝫ intraret monaſterium: qꝛplura bona in ſeculo faciebat ſed inſtigante diabolo qui felici eius ſtatui inuidebat incidit in fornicationem: quod illa poſtea qͣꝫcitius perpendens oīodecreuit intrare monaſterium ad agendū pn̄iam d̓