Titulus. IX.

lie ſue: exemplum in Iob d̓ quo ſcribit̉ in pͥmo. e.Cūqꝫ in orbeꝫ tranſiſſent dies mittebat Iob ⁊ ſāctificabat eos .i. in capite hebdomade quod eſt dn̄icaOt̄ aūt ſāctificare filios: qꝛ .ſ. illa die admōebat eoſ⁊ corrigebat de defectibus ſi qͦs īfra hebdomadamfeciſſent: vt expōit Aho. ſuꝑ Iob. vel etiā qꝛ offerbat or̄ones ⁊ ſacrificia pro eis. Itē īſiſti dꝫ magꝭ elemoſynis in cuius figurā legit̉ ī Leuit. ꝙ duo agniofferebant̉ die ſabbati alijs diebꝰ vnus tm̄ .ſ. ī holocauſtū. Thobias etiā p̄parato prādio ī die feſto miſit filiū ad vocandū pauperē ad comedendū cumeis: prius tn̄ ſepeliuit mortuū quē audiuit ī platealacere: vt habet̉ Tho. ij. Sed ꝗs ē hic ꝗ ita celebretfeſta vacādo diuinis ⁊ laudabimus eū cū īuenerimus. Nōne tota occupatio hoīum in feſtis ē circacorpꝰ. Mulieres vacat ⁊ nō parū tp̄is exponūt ī ſeornādo ad capiendas aīas: ſamuli ⁊ famule ad preparādū cibos accuratius ſolito: mercatores ad faciendū ſuos cōputos ⁊ rōcinia ⁊ ſcribendū libros⁊ litteras īferioris cōditionis hoīs ad audiendū d̓palatinis vel ſpectacula vana: nulla cura filiorū ⁊familie ſꝫ oēs liberi dimittūt̉ ad faciendū mala etqd̓ cū mul̓to labore ꝑ hebdomadā lucrati ſūt: in feſtis ī tabernis ⁊ ludis nō ī elemoſynis expēdūt. Oabuſio ꝑuerſa hoīum ⁊ iactura tꝑis irrecuꝑabil̓ etnegociū gratiſſimū demonijs. Apte de his dixit Iore. Tren̄. i. c. Uiderūt eā hoſtes .i. demones inimicpeſſimi aīe ſeu eccl̓ie ⁊ d̓riferūt ſabbata ſua .i. feſta:qꝛ .ſ. non deo ſed ſibi vacāt ventri vel demoni. Sꝫqri pōt vtrū ꝗs abſtinēdo ſe a criminalibus ⁊ opibus manualibꝰ per hoc ſolū ꝙ non vacat diuinisniſi audiendo miſſā vel nō audiēdo: qꝛ non poteſtſꝫ per totū feſtū ſolaciat̉ ⁊ rōcinatur de ocioſis percet mortaliter. Et videt̉ ꝙ ſic qꝛ maxīe cadit ſub p̄cepto qd̓ eſt de ītentōe legiſlatoris ſꝫ ad hoc ītētiolatoris huiꝰ p̄cepti de ſāctificatione ſabbati. ē vt vecetur deo. Talis aūt nō vacat deo: qꝛ etſi audit miſfam illd̓ valde modicū ē reſpectu totius diei: ⁊ modicū pro nihilo reputat̉: de ꝯſe. di. ij. Reuera ergo⁊c̄. Qd̓ ſi vtrū eēt durus eēt hic ſermo ⁊ multi priter ſuū credere: īmo ⁊ cōe credere dānarent̉. Poſfet ergo ad argumētū reſpōderi per quādam diſtictionē quā ponit. b. Tho. pͥª 2ᵉ. q. lxxxxix. arti. ix. dic̄enī in reſpōſione ad ar. ſcd̓m. Intentio legiſlatoriscirca aliquod p̄ceptum ē de duobus: vno ꝗdeꝫ adqd̓ īducere ītendit ꝑ precepta legis: ad hoc ē virtꝰ.Aliud eſt de quo ītendit p̄ceptū ferre: ⁊ hoc ē qd̓ inducit vel diſponit ad virtutem .ſ. actꝰ virtutis. Nō.n. idē eſt finis p̄cepti ⁊ id de quo p̄ceptum datur: ſicut nec ī alijs rebus eſt idē finis ⁊ id quod eſt ad finem: hec Tho. Et hoc videt̉ poſſe dici ꝙ quāuis ītēdat legiſlator finem p̄cepti: vt ꝗd ꝑfectius: non tn̄ītendit id ponere ſub p̄cepto qꝛ multitudo cui daī̉lex non eſt ſubito capax perfectōis ſꝫ paulatiꝫ. Sītendit ponere ſub p̄cepto id quod diſponit ad illd̓qd̓ facilius ē ad obſeruādū: ⁊ ſic abſtinere ab operibus ſeruilibus ē ī p̄cepto nō vacare deo ꝓ maiori ꝑte diei tn̄ peccatū eſt.¶ AV

Quantum ad tertiumnotandū ẜm Lho. 2ª 2ᵉ. q. cxxij. arti. iiij. ꝙ in p̄ceptode ſactificatione ſabbati p̄cipit̉ ceſſatio operū queſignificat̉ cum dicit̉. Septimo die nō facies opꝰ oc⁊ intelligitur de opere ſeruili ex eo quod habeturLeuit. xxiij. Dicitur aūt opus ſeruile non ſolū orpeccati vt dictum eſt ſupra: ſed etiā opus corꝑalevnus alteri ſeruit ẜm corpus. Sed ſi dicatur opusſeruile opꝰ quod ſit ad ſeruiciū dei: ſic tale opus nōprohibetur die ſabbati ſeu feſti: qꝛ hoc eſt cōtrariūfini obſeruationis ſabbati: homo .n. propterea abalijs operibus abſtinet ī die ſabbati vt vacet oporibus ad ſeruiciuꝫ dei pertinentibꝰ: ⁊ īde eſt quodvt dicitur Ioā. vij. Circūciſionē accipit homo ī ſalbato vt non ſoluatur lex Moyſi: ⁊ Math. xij. dicit̉Sacerdotes in templo ſabbatum violāt .i. corporaliter in ſabbato operantur .ſ. faciendo ſacrificioruꝫopera ⁊ ſine crimine ſunt. Sic etiaꝫ ſacerdotes circūferentes archam dn̄i circa Iericho. vij. d̓de ⁊ die ſabbati vt habetur Ioſue. vi. non tranſgrediebantur preceptum de ſanctificatōe ſabbati. Smiliter nullū ſpūalis actus exercitium ē cōtra oſeruantiā ſabbati: puta ſi quis doceret verbo veſcripto: vnde ⁊ Numeri. xxviij. dicit glo. ꝙ fabrihiꝰ artifices ociantur die ſabbati. Lector autē diuine legis ⁊ doctor ab opere ſuo nō deſinit: nec tn̄ cotaminant ſabbatū. Iteꝫ opera corporalia ad cultūſpālem dei non pertinentia in tm̄ ſeruilia dicūturſquantum proprie pertinent ad ſeruientes: ī quātūvero ſunt cōia ſeruis ⁊ liberis ſeruilia non dicūt̉vnde quilibet tā ſeruus qͣꝫ liber tenetur in neceſſarijs prouidere non tantum ſibi ſed etiam premo in his precipue q̄ pertinent ad ſalutem corris: ẜm illud prouer. xxiiij. Erue eos qui duciad mortem. Secundario in damno rerum vitdo ẜm illud. Deūt. xxij. Non videbis oueꝫ ⁊ bouēfratris tui errāteꝫ ⁊ preteribis: ſed reduces fratrtuo. Et ideo opus corporale pertinens ad ſerudum ſalutem corporis proprij nō violat ſabbatūNon enim contra obſeruantiam ſabbati eſt ꝙ aliquis comedat vel medicinam faciat ⁊ huiuſmodquibus ſalus corporis cōſeruatur: ⁊ propter hocmachabei non violauerunt ſabbatuꝫ pugnantipſa die pro ſui defenſione: vt habetur .i. MachNec Pelias fugiēs a facie Ieſabel in die ſabbPropter hoc etiam dominus excuſauit diſcipilos ſuos qui colligebant ſpicas ⁊ fricabant mabus in die ſabbati ꝓpter neceſſitatem quam pabantur Similiter opus corporale quod ordinaad ſalutem corporalem alterius non violat ſabbtum vnde Ioan. vij. dixit xp̄s. Mihi indignamirqꝛ totum hominem ſanuꝫ fecit in ſabbato. Simliter ⁊ opusʳ corporale quod ordinatur ad īminespericulum ſeu damnum rei exterioris vitandumnon violat ſabbatum. Unde dominus dicit Mathe. xij. Quis ex vobis qui habeat vnam oueꝫ ⁊ceciderit in ſoueam die labbati nōne tenebit ⁊ le-