Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Titulus.IX.

gligentiam cōmiſit. Et qͣꝫuis negligentia reperiatur ī omni peccato generalit̓: qꝛ omnis peccatnegligit ea per que a peccato retraheretur: tn̄ꝓpter hoc tollitur quin aliquādo ſit ſpeciale peccatum. In peccato vtiqꝫ ſi ꝯtingat eſſe defectumcirca aliquem actum rōnis puta defectum conſilij: iudicij hiꝰ: tamen ſicut p̄cipitatō eſt ſp̄ale peccatum ſp̄alem actum rōnis qui p̄termittitur .ſ.ꝯſilium qͣꝫuis poſſit reperiri in quolibet generepeccatorum. Ita negligentia eſt ſpale peccatū ꝓpter defectum ſpalis actꝰ rōnis: qui eſt ſolicitudo:qͣꝫuis inueniatur aliqualiter ī omnibus peccatisXho.. 2ᵉ. q. liiii. Tertio modo exponitur ſic:non eſt qui faciat bonum .ſ. pn̄ie vt dꝫ. Quotidiemulta mala fiunt: quaſi nullum penitet peccatorum ſuoꝝ. Unde dn̄s conqueritur Iere. dicentem. c. Nemo eſt agat pn̄iam de peccato ſuodicens quid feci. Sed qui perſeuerat in peccatonegligit vtiqꝫ conteri. Et cum negligētia ſit circaactum precipiēdi: ad quem etiam pertinet ſolicitudo: al̓r tamē deficit circa hūc actuꝫ negligensal̓r incōſtans. Inconſtās .n. deficit in p̄cipiendoſi ab aliquo impeditus .ſ. paſſione ꝯcupīe. Negligens aūt deficit circa actum p̄cipiendi defectūꝓmpte voluntatis. Tho.. 2ᵉ. q. liiij. Et qꝛ homines tepidi ſunt: negligenter agunt pn̄iam. Sꝫſaltē ſeruādū eſt qd̓ ait apl̓s Ro. vi. Humanū dico ꝓpter infirmitatem carnis veſtre. Sicut exhibuiſtis membra veſtra ſeruire iniquitati ad iniꝗtatem .i. peccato ducenti vos in aliud peccatum:ita exhibete membra veſtra ſeruire iuſticie .i.tētie in ſatiſfactōem .i. qͣꝫtam habuiſtis ſolicitudnem ad laborādum pro malis: tantam habete adſaciendum pn̄iam excludendo oēm negligentiaꝫ ſumus negligentes ad bn̄ operandum: ſoliciti fortes ad male operandū hoc ꝯtingit ꝓptertres rōnes.Primo ꝓpter difficultatem medij.Scd̓o ꝓpter multiplicitatē modi.Zertio ꝓpter prauitatem animi.Prima ergo ratio qꝛ ſumus negligētes ad bn̄andum difficil̓r oꝑamur eſt ꝓpter difficultatem medij. Difficile .n. eſt bene oꝑari: facile maleoperari. Et ratio huius eſt iſta. Uirtꝰ ꝯſiſtit ī medio rei vel rōis: ſed tangere mediū eſt difficile:clinare ſeu deuiare a medio ē facile. Et hoc ſitverum pꝫ exemplū de ſigno. ꝯtīgere pun ſiue in cetro circuli ſiue ī aliqua ꝑte ſufficieidifficile: deuiare aūt a medio eſt facile vt pꝫ in ſagittantibus ad ſignū. Sic ergo qꝛ recte virtuoſe agere ꝯſiſtit in attingēdo mediū qd̓ ē difficilerecedere aūt a medio facile. negligens eſt homo ad bonū difficilis econtra facilis ſolersad malum. Scd̓a eſt ꝓpter multiplicitatenmodi. Nam ẜm diony. de diui. uo. Malum ꝯtugit omniſariā .i. ex ſingularibus defectibus. Bonum vero ex ꝑfecta integra. huius ē: qꝛactio non iudicatur bona niſi vtrūqꝫ eoꝝ fuerit:

.ſ. actus de ſe bonꝰ vt dare elemoſynaꝫ: facere īeiunium: orare hiꝰ: circunſtantia bona quemultiplex .ſ. debitꝰ finis: debitꝰ modus: debitumtp̄s hiꝰ. Actio econtra iudicat̉ mala non ſolumſi actꝰ ſit malus de ſe vt furari: blaſphemare piurare hiꝰ: ſed ēt ſi actus ſit bonus in ſe vt iemare aliqua circunſtantia mala ſit: vt intentio mala ſcilicet propter laudem humanam vel alia cucunſtantia mala. Difficilius autē eſt facere illd̓ adqd̓ multa reꝗrunt̉ qͣꝫ illud ad qd̓ pauca. Pꝫ etiā exemplum de pulchritudine ſanitate. ēiudicatur pulcher niſi oīa membra eius dera fuerint. Turpis aūt reddit̉ ex hoc ſolo vnumembrū corporis turpe ſit. Sil̓r egritudo quemalū cōplexionis corporalis ꝓuenit ex ſinguri deordinatione cuiuſcūqꝫ humoris: ſed ſāitanon hētur niſi ex debita ꝓportione oīum hūcSicut ergo egritudo in corpore humano ꝯtingmultis modis ac ēt turpitudo. Sed ſanitas pl̓chritudo vno .ſ. ꝯcurrentibus oībus .ſ. debita ꝓportione oīum mēbroꝝ humorū. Ita actōbona ꝯtingit vno vꝫ ꝯcurrentibꝰ oībus necſarijs ad hoc vt actu bono circunſtātijs d̓bitiSed actio mala ex hoc aliqd̓ vnum ex illisficiat. hec Arꝭ. ij. ethi. Alb. Tho. in ſcriptis ſuꝑillud. Tertia eſt propter prauitatem animiqꝛ ſumus negligentes difficiles ad bn̄ operandum. Sicut enim habenti linguam colera īfectādulce ē amarū: palato non ſano pena eſt panis ſano eſt ſuauis: oculis egris odioſa ē lux: quepuris eſt amabilis ẜm Aug. Ita habenti habituꝫvicioſum vl̓ affectum inordinato corruptū amore: bene operari ē difficile penoſum: inde neaffectꝰ ꝯtingit p̄cipue ꝓpter tria. Primo ꝓptermali oꝑis frequentiā. Scd̓o ꝓpter mētis maliciam. Tertio ꝓpter paſſionis vehementiam. Quantū ad pͥmum certum ē manifeſtum: qꝛfrequentia ſeu ꝯſuetudo male oꝑandi facit difficultatē ad bonū. Quāuis .n. res naturales a ſuanaturali īclinatōe ꝑꝑ ꝯſuetudinē in ꝯͣriuꝫ mutent̉ ſicut pꝫ exemplum ī lapide: qꝛ qͣꝫtūcūqꝫ frequenter ꝓijciatur ſurſū nunqͣꝫ aſſueſcit ſurſimoueri. Et eſt: qꝛ pͥncipium huius inclinatē.ſ. moueri deorſum qd̓ pͥncipium ē grauitastari non pōt. Sed ī actibus humanis morabn̄ mutatur īclinatio ꝓpter ꝯſuetudinē in ꝯtium: pꝫ exēplū. multe gutte cadētes cauātlapidem: ex freq̄nti edificatōe: ſcriptura cytharizatione hiꝰ poſtqͣꝫ didicerint artem facur oēsbn̄ oꝑantur. Et ſic ex frequēti bn̄ facere: caſte vuere: abſtinentiam ſeruare hiꝰ. acquirit ſibi homo habitum virtutis: vnde faciliter poſtea operetur ẜm illam virtutem: ꝓpter hoc non paruꝫdiffert homo a puericia ſtatim aſſueſcat malovel bene operari. Que .n. a puericia imprimunt̉firmius retinentur. Unde qꝛ conſuetudo eſt qͣſi