Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Capitulū. II.

Corpor circa p̄cepta:Euagatio mētis circa illicita.Et ꝯueniēt̉̓ hec aſſignēt̉ ſic declarat. b. Tho.yp̄i.. vt dicit ph̓s in. viij. ethi. Nll̓s diu abſqꝫ delectatione manere triſticia pōt: neceſſe eſt ex triſticia aliꝗd dupl̓r oriatur. Uno vt aliqs recedat̉ a ꝯtriſtantibꝰ. Alio vt ad alia trāſeat ī ꝗbus delectet̉: ſicut illi non pn̄t gaudere īſpualibꝰ delactationibꝰ tranſferunt ſe ad corporalia. In fuga āt triſticie talis ꝓceſſus attenditur pͥmo fugit ad ꝯtriſtantia: ſcd̓o īpugnat eatriſticiā īgerunt. Sp̄ualia āt bona de ꝗbus cōtriſtatur accidia ſunt finis id qd̓ eſt ad finē: fugāt finis ſit deſꝑatōnem: fuga at eoꝝ ſunt ad fi qͣtum ad ardua ſubſunt ꝯſilijs fit puſillanimitatē qͣꝫtum ad ea ꝑtinent ad cōem iuſticiāſit torporem circa p̄cepta. Impugnatio āt ꝯtriſtantiū bonoꝝ ſpualium qn̄qꝫ eſt ꝯtra hoīes quiad bona ſpualia inducunt: hoc ē rancor. Qn̄qꝫꝯͣ ipſa ſp̄ualia bona in quoꝝ deteſtatōem aliquisadducit hoc ꝓpͥe eſt malicia. In qͣꝫtum āt ꝓptertriſticiā ꝗs ſe tranſfert a ſpūalibꝰ ad exteriora deabilia oꝑa ponitur filia euagatio mētis circacita. Malicia ergo ꝓut ponitur filia accidieir ꝓut ē genus vicioꝝ .ſ. hītu.etat faſtidium bonorū ſpualium accipit̉ hic odio ſꝫ ꝑ̓ indignatōe ꝯtra īducen ad bona. Et qͣꝫuis Iſi. in li. de ſū. bono. Et Caſ.ſianꝰ in li. de īſtitutꝭ cenobioꝝ diſtinguāt triſticiāab accidia dicentes: triſticiā inqͣꝫtuꝫ ꝗs recedita grauiori oꝑe laborioſo ad qd̓ tenet̉. Accidiaꝫo in quantū ꝯuertit ſe ad quietē indebitā tn̄ ẜꝫho. vbi.. ꝯuenientiꝰ ponit ponens accidiā eſſetriſticiā non diuerſum viciū ab ea. triſticiaē vicium ab alijs diſtinctuꝫ ẜm aliꝗs recedit agraui laborioſo oꝑe: vel ẜꝫ qͣſcūqꝫ alias cās ꝗsriſtetur: ſed ſolū ẜm triſtat̉ de bono dīno qd̓inet ad rōem accidie in tm̄ ꝯuertit ſe ad ꝗetēindebitā inqͣꝫtum aſꝑnat̉ bonum diuinū. Et triſticia dicit Iſido. oriri ī rancorē: puſillanimitatē:amaritudine deſꝑatōeꝫ. De accidia dicit oriri. vij.cioſitatem: ſomnolentiā: īportunitatē mētistudinē corporis: inſtabilitatē: v̓boſitatem: etcurioſitate. Oīa iſta ẜm Tho. reducunt̉ ad ea ſex ponit Gre. vt dictum ē.. amaritudo quadicit Iſido. oriri ex triſticia ē ꝗdā effectꝰ rācorisnd̓ ad ip̄m reducit̉ ocioſitas ſōnolentia reduint̉ ad torpore: circa eſt aliquis ocioſus eaoīno p̄termittit: ſōnolenter ea negligenter īplet. Oīa alia ponit̉ ex accidia oriri ꝑtinent adeuagatiōem mentis circa illicita: quidē ẜmin ipſa mentis reſidentia volentis: īportune ſe addiuerſe diffundere: vocat̉ īportunitas mentis ẜꝫ ꝑtinet ad cognitiuā dr̄ curioſitas: qͣꝫtum ad locutōem dr̄ verboſitas qͣꝫtum ad corpus in eodeꝫo non manens dr̄ īꝗetudo corporis: qn̄ .ſ. perrdinatos motus membroꝝ vanitateꝫ indicatmentis qͣꝫtum ad diuerſa loca dr̄ iſtabilitas. Uel

dicitur inſtabilitas ẜm mutationem ꝓpoſiti.ſolum ergo per accidiaꝫ ſed ēt filias iſtas eiusverificatur illud. Omnem eſcam abhominata ēaīa eorum ⁊cͣ. Impugnatur autem quis de accidia: aliquando ex cibi ſeu nutrimenti defectioneAliquando ex apparenti humiliatione. Aliquādo ex corporis complexione. Aliquando ex diaboli inſtigatione. De pͥmo dicit Caſſianus ī. x. li.inſtitutis cenobioruꝫ. Maxime accidia circa horam ſextam monachum inquietat vt quedaꝫ febris ingruēs tempore p̄ſtituto ardētiſſimos eſtꝰaccenſionum ſuaruꝫ ſolitis ac ſtatutis horis anime inferens egrotanti. Unde ſciēdum ē ſecūdūTho.. 2ᵉ. q. xxxv. ar. i. ad pͥmum paſſiōes appetitus ſenſitiui vt triſticia etiam alie: in ſe poſſunt eſſe peccata venialia inclinant animaꝫ admortale: Et quia appetitus ſenſitiuus habet organum corporale ſequit̉ per aliquam trāſmutationem corporalem homo fit habilior ad aliqd̓peccatum: ideo poteſt contingere ẜꝫ aliquastranſmutationes corporales certꝭ temporibꝰ prouenientes aliqua vicia nos magis impugnent.Oīs autem corporalis defectꝰ de ſe ad triſticiamdiſponit. Et ideo ieiunantes circa meridiem qn̄iam incipiunt ſentire defectꝰ cibi vrgeri ab eſtibus ſolis magis ab accidia impugnantur. UndeCaſſianus dicit accidiam demoniū meridianum. De quo loquitur p̄s. xc. Non timebis ab īcurſu demonio meridiano: qꝛ .ſ. in meridie ieiunantes tētat. De ſcd̓o dicit Caſſianus vbi.. accidia prouenit ex hoc aliquis ingemiſcit ſe ſpiritualem fructum non habere abſentia longeqꝫ poſita magnificat monaſteria: quod videturpertinere ad humilitatem ſed vt dicit vbi ſupra. Ad humilitatem veram pertinet conſiderans proprios defectus non ſe extollat: non autem pertinet ad humilitatem: ſed ad ingratitudinem quis bona que ī ſe cognoſcit a deo contēnat tanqͣꝫ vilia reſpectu alioruꝫ maioꝝ donorum alij hn̄t ex quo contēptū ſeꝗtur accidia. De his.n. triſtamur que quaſi mala vel vilia reputamꝰSic ergo debet conſiderare alioruꝫ bona extollere vt ea que ipſe habet ſi minora ſint non vilipendat qꝛ ſic ſequeret̉ in eo triſticia accidie. Unde eccl̓a. xxx. c. Triſticiam longe expelle a te .ſ. nimiam vt accidiam: non enim eſt vtilitas in ea. Detertio melācolici ex cōplexione inclinātur ad triſticiam ex humore qui ſuperabundat in eis melancolie ꝑtim flegmatici. Unde aliquando ſtudioſe oportet eos q̄rere aliqua ſubleuatiua triſticie ne nimietate abſorbeantur inducantur addeſperationem vel tranſferantur ad d̓lectabiliamundi. Unde dicitur prouer. cxvij. Sp̄s triſtis.i. accidie exſiccat oſſa .ſ. virtutum potentiarumaīe auferens eis vigorem bn̄ operandi. Un̄ Caſianus aſſimilat accidiam vermi qui dicit̉ carolꝭqui .ſ. generatur ex ligno intimo rodit paulatiꝫmeduliā vigoreꝫ ligni: quo corroſo euacuato