¶ Titulus.IX.

Ecidia vltimoponitur quam inter vicia capitalia. Greg. xxxi. morali. ponit.Sic aūt diffinitur a Damaſcēo.Accidia eſt triſticia aggrauans.i. que ita depͥmit aīum hoīs vt nil boni ei agerelibeat. Ab alijs diffinitur: ꝙ ē torpor mētis bonanegligētis inchoare. Pro cuiꝰ declaratione dicit.b. Tho. 2ª. 2ᵉ. q. xxxv. ar. i. ꝙ triſticia de ſe nō nominat aliꝗd laudabile vel vituꝑabile: qꝛ paſſio ē⁊ paſſiones cum naturales ſint ẜm ſe non ſt̓ peccata. Un̄ in ſcd̓o ethico. dr̄ ꝙ paſſionibus nec laudamur nec vituperamur. Sꝫ ẜm ꝙ homo applicat paſſiones ſuas ad malum vel ad bonum poteſt bene vel male facere: ſicut eſt triſticia de veromalo: vt de peccatis ſi ſit moderata eſt bona pertinens ad pn̄iam. Ita ⁊ triſticia ſi ſit d̓ vero bonovt de bonis fiendis operibus vel de malo: ſꝫ immoderata eſt peccatum pertinens ad accidiam.Eſt igitur triſticia accidie ſemper mala ⁊ hoc dupliciter. ¶ Uno modo ẜm ſeipſam quando .ſ. ē deeo quod eſt apparens malum ⁊ vere bonum: qꝛſpuale bonum eſt vere bonum licet appareat malum ſenſitiue ꝓpter laborem qui ē ī eo. Ideo qn̄quis triſtatur de aliquo bono opere ad quod tenetur eſt ſemper pctm̄: ſicut econtra delectatio ēmala ⁊ pctm̄ qn̄ eſt de vere malo ſed apparēti bono: vt delectatio fornicationis ⁊ hiꝰ. Scd̓o modotriſticia accidie eſt mala ⁊ pctm̄ ẜm effectum ſuūquando .ſ. eſt de vere malo vt de peccato vl̓ morte alicuius ſi ſic aggrauat mentē vt eū totaliter abono retrahat. Unde ⁊ apoſtolus. ij. ad Corin. ij.non vult vt penitens maiori triſticia abſorbeatur. Quō aūt iſtud ſit vicium ſpeciale ⁊ diſtinguatur a ceteris bea. Tho. ſic declarat. 2ª. 2ᵉ. q. xxxv.ar. ij. Accidia eſt triſticia de bono ſpirituali. Sedſi accipiatur bonum ſpūale communiter non habebit accidia ſpualem rōnem vicij. Et rō eſt: qꝛquodlibet vicium facit hoīem contriſtari de bono ſp̄ali ſibi oppoſito. Naꝫ luxurioſus triſtaturde bono continentie: ⁊ guloſus de bono abſtinetie ⁊ ſic de alijs. Quodlibet eīꝫ vicium refugit bonum ſpirituale virtutis ſibi oppoſite. Similiterēt dici non pōt accidiam eſſe viciū ſpeciale ex eoꝙ refugit ſpirituale bonum: prout eſt laborioſūvel moleſtum corpori aut impedimētum delectationis eius: qꝛ non ſeparat accidiaꝫ a vicijs carnalibus quibus aliquis querit delectationem ⁊quietem corporis. Dicendum eſt igitur ꝙ in ſpualibus bonis eſt quidam ordo. Nam omnia ſpūalia bona que ſunt in actibus ſingulaꝝ virtutuꝫordinant̉ ad vnum ſpuale bonū quod eſt bonuꝫdiuinum circa qd̓ eſt ſpecialis v̓tutis que eſt charitas. Unde ad quālibet virtuteꝫ pertinet gaudere de proprio ſpirituali bono quod conſiſtit in ꝓprio actu. Sed ad charitatem pertinet illud ſpuale gaudium quo quis gaudet de bono diuino:

Et ſil̓r illa triſticia qua quis triſtatur d̓ bono qd̓eſt in actibus ſingularū virtutum non ꝑtinet adaliquod vicium ſpuale: ſed triſtari de bono diuinō de quo charitas gaudet pertinet ad viciū ſpeciale quod eſt accidia: vt triſtari de ieiunijs d̓ elemoſynis: de or̄onibus fiendis confeſſionibus ⁊alijs: inqͣꝫtum ſunt ordinata ꝓpter deum vel recōciliandum deum ⁊ hiꝰ. Eſt auteꝫ accidia ex genere ſuo ſeu materia mortale quando .ſ. ẜm deliberationem rationis eſt ẜm Tho. vbi ſupra ar. iij. etratio eſt: quia ẜm propriam rationem contrariacharitati. Nam proprius effectus charitatis eſtgaudere de eo ⁊ bono diuino. Accidia autem triſtatur de bono ſpirituali inqͣꝫtum eſt bonuꝫ diuuinum. Qd̓ autem eſt contra charitatem eſt n̄le: qꝛ per charitatem habemus ſp̄ualem viqͣꝫtum per eam deus inhabitat in nobis. Uerumquia in omnibus peccatis etiam que ſunt morlia ex genere ſuo mortalia non ſunt niſi quancſuam perfectionem conſequuntur que conſummatio ſeu perfectio eſt ī conſenſu rationis. Ideoſi ſit īchoatio accidie ī ſola ſenſualitate ⁊ non pertingat ad conſenſuꝫ rationis erit veniale: ſicut accidit in motibus aliorum vicioruꝫ luxurie ⁊ hiꝰSed ſi ꝑueniatur ad ꝯſenſum rōnis que ꝯſentitī fugā ⁊ horrorem: ⁊ deteſtationē boni dinini carne ꝯtra ſpūm preualente erit mortale. Et eſt cortra preceptum de ſanctificatione ſabbati ꝑ quodprecipitur quies mentis in deum: cui ꝯtrariaturtriſticia de bono ſpūali diuino. Unde de accidioſis pōt exponi illud p̄s. Oēm eſcam .ſ. operis ſpualis abhominata eſt aīa eoruꝫ: ⁊ appropinquauerunt vſqꝫ ad portas mortꝭ .ſ. eterne. Et loquiturpropheta de iſrahelitis qui euntes per deſertumex mandato dei vt ꝑuenirent in̄ ad terram ꝓmiſſionis hūerunt multotiens tedium ⁊ triſticiam d̓labore: ⁊ ī nauſeā aliqn̄ ēt manna ꝑꝑ qd̓ multotiens fuerunt puniti: ⁊ demū a terra ꝓmiſſiōis excluſi: vt pꝫ Nūe. xiiij. Et ſignificat accidioſos qͦstedet ꝑ deſertū pnīe vl̓ religiōis īcedere p̄ labore⁊ ī nauſeā hn̄t oīa ſp̄ualia ꝑꝑ qd̓ pͥuant̉ vita et̓naEt nota ꝙ hoc .ſ. hr̄e ī faſtidio bōa ſpualia ꝑtinead filiā pͥmam accidie q̄ dr̄ malicia vt infra dicet̉.Ꝙ āt accidia ſit vicium capitale ꝓut ponit Grego. Tho. ſic declarat vbi. sͣ. ar. iiij. Uicium capile dr̄ illud ex quo ꝓmptum eſt vt alia oriant ẜrōnem cāe finalis. Sic aūt hoīes multa operant̉ꝓpter delectationem: tum vt ipſam ꝯſequāt̉ tumex eius impetu ad aliqd̓ agēdum ꝑmoti: ita ēt ꝓpter triſticiam multa operant̉ vel vt ipſam euitetvel ex eiꝰ pondere ī aliqua ꝓruentes agergo accidia ſit q̄dam triſticia pꝫ ꝙ ſit caex ea pl̓a oriant̉. Oriunt̉ autem ex ea ẜm Gre. vi.filie .ſ.Malicia.Rancor.Puſillanimitas.Peſperatio.