Capitulū. IIII.
centes eū eē tranſgreſſorem legis: blaſphemum:maleficum ⁊ hiꝰ. Unde dr̄ Io. vij. Murmur ml̓tus erat de eo ī turba. Alij dicebant qꝛ bonus eſtAlij nequaqͣꝫ ſed ſeducit turbas: ⁊ hi detrahebāSed omnes tales induti ſunt pudore: qꝛ manifeſtiſſime apparuit de ſanctitate ſua immo ⁊ deitate. Et opti ſunt confuſione duplici .ſ. tꝑali ⁊ et̓nalinon penitentes de peccato illo. Et iō dicit ſicut diploīde: que ē veſtis duplex ⁊ ſignificat duplicemꝯfuſionem. Poteſt ēt verſus iſte verificari de qͣlibet detractore: ⁊ ponitur pn̄s imꝑatiui modi ꝓ futuro indicatiui: vt frequenter ſit ī pſalmis. Induantur .i. īduentur .i. circundabūtur vndiqꝫ pudore: cum .ſ. manifeſtat̉ falſitas eoꝝ vel in reſtitutiōefame. Et oꝑientur duplici cōfuſione ſi non penitent .ſ. tꝑali ⁊ eternali. Sed ſciendū pͥmo ꝙ detravariat̉ ſeptēpl̓r: detractio aggrauatur terribir d̓tractio purgatur difficiliter. ¶ Quantū acpͥmū dr̄ eccl̓aſtes. x. Si mordeat ẜpens in ſilēcio:nihil eo minus habet ꝗ occulte detrahit. Serpēscomedit terrā. Sic .n. dictum fuit pͥmo ſerpentiquo locutus eſt diabolus mulieri. Terram comedes. Gen̄. iij. Sic detractor paſcit̉ defectibus hōnuꝫ quos recitat. Serpens eſt animal venenoſūquod ſuo flatu īficit ꝓpe aſtantes. Ita detractorhꝫ venenum malicie ⁊ ſua locutione īficit auotes generando malam opinionem ī mentibꝰ eoSerpens occulte vulnerat ſeu mordet. Sic d̓trarocculte .i. in abſentia eius cui detrahit malequitur de eo: agens contra illud diuinuꝫ mandatum. Non maledices ſurdo: ⁊ coraꝫ .ſ. ceco nōles offendiculuꝫ Leui. xix. Maledicit ſurdoractor: qꝛ dicit̉ malum de eo qui eum non ardit. Ponit offendiculum coraꝫ ceco: qꝛ notificatdefectus alicuius ei qui non videbat .i. neſciebat⁊ in̄ ille ſcandalizatur ex illo malo opere ipſiꝰ. Etvt dr̄ deute. xxxij. Uenenum aſpidum inſanabileqꝛ non pōt tolli mala opinio generata ex detractione. Serpens eſt aīal callidum. vn̄ dr̄ Ge. iij. ꝙerat callidior cunctꝭ aīantibus terre. Uidetur .n.in īceſſu ꝙ ſumat vnam viā ⁊ imꝑceptibl̓r voluitad aliam: vn̄ dr̄ ꝓuer. xxx. ꝙ vnum ex difficibibus ad cognoſcendum eſt via colubri ſuper terram. Sic detractor incipit loqui bonum de aliqͣde quo intendit malum dicere vt ſic magis ſibi fdes adhibeatur: ⁊ ſubito vertit ſe ad mala ⁊ viciaillius: vtens ꝯiunctione aduerſatiua puta tal̓ bona fuit hec ⁊ illa: tale tn̄ vicium habet tale ſcelꝰ īpetrauit. Hoc autem agit ſepteꝫ modis quos pob. Tho. 2ª 2ᵉ. q. lxxiij. ar. i. in reſponſione ad vl̓min argumentum. Directe ꝗdeꝫ quatuor modis. Primo mō qn̄ īponit falſum alteri dicendoaliquē cōmiſiſſe tale crimen qd̓ ſcit verum n̄ eē.Et idem videtur ſi ex ſuſpitione loquens aſſeritquod ignorat ſiue ex odio hoc agat ſiue ex loqͣdiceret ſe audiuiſſe tale crimen de illo. Id̓ortale qn̄ de ſeipſo diceret crimen cōmiſiſſe qd̓ non fecit. Non .n. minus tenet̉ ꝗs prouide
re fame ſue qͣꝫ proximi etiam ſi timore pene hocfaceret: puta ne reducatur ad patibulum ſeu torturam vel diutius ibi teneatur: fatetur vel refirmat crimen de ſe qd̓ non perpetrauit. Scd̓o mōquando peccatum auget verbis ſuis: ⁊ ẜm ꝙ auget ⁊ intentionem hꝫ: ⁊ ſic eſt mortale vel veniale:vt ſi dicit aliquem furatum fuiſſe centū florenosꝗ non abſtulit niſi ꝗnqꝫ: dicit ꝑcuſſiſſe aliquē ml̓tis verberibꝰ qui leuiter percuſſit: ⁊ illud quodaddit eſt quid notabile ⁊ falſum: tenet̉ reſtituerefamam ſecus ſi quid leue. Quō aūt reſtituere debeat famam infra dicetur. Tertio mō qn̄ occultūreuelat dicendo .ſ. quod verum eſt ſed occultumalijs: tunc .n. mortale ē qn̄ ex maliuolētia agit: ītēdens diminutionem fame illius: vel etiam ex loquacitate cum illud eſt ita graue ꝙ ex illa maninifeſtatione peccati occulti ſeꝗtur diffamatio eiꝰalias veniale. Sed hoc faciendo ex charitate dicendo ill̓ perſonis quas credit poſſe per earumcorrectionem emendari: vel etiam ex iuſticie zeloaccuſando vl̓ denunciādo in iudicio vt mala puniantur vel malis obuietur: non malum ſed bonum ⁊ meritorium eſt ẜꝫ Tho. in quolibet. Quarto quando id qd̓ bonum eſt dicit mala intentiōefactuꝫ: puta dat aliquis elemoſynas: diſcurrit adindulgentias eccleſias frequentat deuote auditdiuina officia: dicit quis illum talia agere ex inani gloria ⁊ hypocriſi ſi intendit talem opinionemmalaꝫ ingerere in mentibus audientium mortaliter peccat ſiue hoc ipſe credat ſiū non credat: talis tamen non tenetur ad reſtituendum famaꝫ ilil qꝛ non abſtulit. Nam audientes hoc ſciunt velſcire debent: intentionem alicuius quo fine agatopera bona ſciri non poſſe. Et iō ſi hoc crederentex leuitate ſua eēt hoc non ex illa locutione. Quīto indirecte detrahit quis cum .ſ. negat bona opera alterius: vt cum narratur de aliquo ꝙ eſt rectus homo adminiſtrans iuſticiam ſubditis elēoſynarius ad pauperes ⁊ huiuſmodi: d̓trahere aliquis illi volens dicit non eſſe verum vt ſic famāillius diminuat. Sexto etiam indirecte cum bōaalicuius malicioſe recitat: vt cum queritur d̓ conuerſatione alicuius: vt exhibeatur ei aliquod officium vel beneficium ſciens aliquis multa bona de illo ex quibus iudicaretur aptus ad illudtacet illa bona opera ne conſequatur talem vtilitatem: talis etiaꝫ ⁊ ſi grauiter peccat indirecte nocens proximo: non tamen tenetur ad aliquam reſtitutionem fame. ¶ Septimo committitur detractio per cantilenas ſeu libellos famoſos: vtcum quis facit cantilenam vel ſonetum ſuper aliquo crimine alicuius falſum: vel etiam veruꝫ ſꝫoccultum: et ponit in loco manifeſto vt inuenta legatur et per noticiam illius crimen dimulgetur.Et hi qui ſcribunt has cedulas que dicunturlibelli famoſi ẜm iura canonica ⁊ ciuilia grauiter puniuntur ⁊ ſi reperiuntur cum eis qui ip̄osinuentos libellos non ſubito dilacerant ſed alijs