Capitulum.II.
Secundo afflictio occaſio augende cupiditatis. Nā īuidus videns proſpitatem ꝓximi affligit̉ tanqͣꝫ hoc ſibi noceat cuꝫre vera nihil noceat: vn̄ Tul. de tuſculanis. q. aitInuidentia ē egritudo ſuſcepta ꝓpter alteriꝰ resſcd̓as .ſ. q̄ nihil noceant inuidēti: tn̄ qꝛ ſibi videt̉ꝙ noceant ⁊ diminuāt ſui gl̓iam ⁊ reputationeꝫiō appetit eū illis bonis pͥuari: ⁊ ſi non eueniat hͦmagis triſtatur: ac ēt vt illum excedat inſiſtit cupiditati honoꝝ ⁊ diuitiaꝝ. Sic babylonij videnres ꝙ tres iuuenes hebrei .ſ. anāias azarias miſaerant magni pͥncipes ī curia regis Nabuchonoſor: īuidentes glorie eoꝝ inſtigauerūt regēad ſtatuā aureā faciendā ⁊ vt adoraret̉ p̄cipiēdiſub pena ignis vt ꝑ hunc modum mitterent̉ ī fornace n̄ adorando ꝓut factū ē. Sꝫ deꝰ miraculoſe ī igne ẜuauit illeſos: vt hētur daniel̓. iij. Sil̓r īcuria regis darij pͥncipes eiꝰ moti īuidia ꝯtra daelem qꝛ cunctis erat honoratior ⁊ maior coraꝫge: inſtigauerunt eū ad ſtatuēdū ꝙ nll̓s pete̓taliꝗd ab aliquo ēt deo īfra ſeptem dies: al̓s mitteret ī lacum leonū: vt ſic Daniel orans ad deum īlacum leonū mitteret̉: qd̓ ⁊ fctm̄ eſt: ſed ēt dn̄s ꝯruauit eū illeſū: vt hētur Dani. vi. Uidens inuiis vximū abundare: ⁊ hic ipſe q̄rit ꝑ fas ⁊ neſas. Si .n. videt eū īdui ſcarlato ⁊ ipſe ꝗ pͥus eratis griſeo vel nigro vult indui ſcarlato ne illorabilior eo videatur: ⁊ ſi non hꝫ pecuniaꝫſufficientē conatur acꝗrere per fraudes vſurasludos ⁊ hiꝰ. Si mulier videt aliam portare maigaritas inuidet: ⁊ tm̄ moleſtat viꝝ ꝙ ēt ſi debervſuras exercere inducit eū ad ꝓcurandū ſibi ſimilia ne īferioͣ illa videat̉. Sicqꝫ ml̓tū creſcit cupiditas ꝓpter iſtā triſticiam de alieno bono. Hīcpen̄. ī epl̓a. lj. ad Lucillum Nemo ſe auarumlrit: nemo cupidū. Ceci cū ducem q̄rant nosſine duce erramꝰ ⁊ dicimꝰ. Non ego ambitioſusſum ſed nemo pōt al̓r Rome viuere. Non egoſūptuoſus ſum: ſed vrbs iſta magnas impenſasexigit ⁊ ſeꝗtur ꝗd nos decipimꝰ? Non eſt extrinſecū malū nr̄m ītra nos ē: in viſceribꝰ nr̄is ip̄e ſedet. Et iō difficulter ad ſanitatē uenimꝰ: qꝛ nosegrotare neſcimus: hec ille. ⁊ ſic vita nr̄a non videtur humana ſed ſimiaꝝ q̄ vnūquēqꝫ effigiareconant̉. Refert Lactantiꝰ li. v. ꝙ Archimeidesinuidens deo qꝛ tā pulchrum celū tā pl̓dine fecerat: conatꝰ eſt eū imitari ī terra.Fecit igr̄ ex ere ꝯcauo ſil̓itudinem mundi ⁊ figuram celi: in quo ſolē ⁊ lunā ꝯpoſuit ⁊ inequalesmotus celeſtibꝰ ſil̓es conuerſionibꝰ ſingulis qͣſidiebus efficerent: errantiā ēt ſtellaꝝ ⁊ fixarū curſus diſpares ⁊ regulatos compoſuit. Sed nūꝗdiſlie potuit facere celum incorruptibile: aut ꝑ ſuānaturam mobile? Non. ſed ereum fuit nec potuiteum celum ſuum a morte corporali ſui perſecutoris eripere.C.5. III.
Tertio inuidia ſeu afflictio iſta in ꝓſperis ꝓximi eſt defectus oīs boneꝯditōis ⁊ v̓tutis vn̄ ⁊ malis plena. vnd̓ Ouidiꝰ eiꝰpeſſimas ꝯditiones expͥmens in. ii. metha. dicit pͦmo ꝙ eius domꝰ eſt in imis: qꝛ .ſ. in īferno manꝫUn̄ Gre. ī li. dialo. Antiquꝰ hoſtis: vn̄ bonos cernit niteſcere ad gl̓iam in̄ ꝑuerſos ī inuidiam rapit ad penā. ¶ Scd̓o domꝰ eius ē in vallibꝰ nigris: qꝛ .ſ. abſqꝫ puritate. Omne .n. pctm̄ ponit ſeinuidus ad perpetrandū ſicut fratres ioſeph exinuidia euꝫ vendiderūt ⁊ occidere prius queſierunt. ¶ Tertio caret ſole: qꝛ .ſ. v̓itate non agnoſcit: ſicut in figurā de Heli ſūmo ſacerdote dicit̉.ꝙ lucernā dn̄i videre n̄ poterat: ſicut īuidi ſacerdotes iudeoꝝ n̄ potuerunt videre .i. ītelligere lucernā dn̄i .i. lege que de Meſſia plene loq̄baturLucerna ē lex inꝗt ſapiēs. ¶ Quarto non hꝫ vētum: qꝛ non hꝫ ſucceſſus felices ⁊ nunqͣꝫ finiturCyprianus. Mala cetera finem hn̄t īuidia nonhꝫ terminū vt notat Pe. comeſtor. Cū Herodesagrippa Rome exn̄s īcarceratus fuit a TiberioCęſare. Ipſo mortuo caiꝰ ei ſuccedens in imꝑioeduxit eum ⁊ ſublimauit ī regeꝫ dās ei duas thetrarchias: ꝓpt̓ qd̓ herodes filiꝰ magni herodisꝗ cum vxore ſua herodia multum cōpaſſi ſūt incarcerato ⁊ laborauerunt ad liberationem eius⁊ poſtea īuidere ceꝑunt: ⁊ cū queſiſſent ei p̄ferriexilio Lugduni deportati ſunt. ¶ Quīto hec domus īuidie ſꝑ eſt frigida: qꝛ ſemꝑ caret igne charitatis de quo dn̄s ait. Ignem veni mittere ī terram cū oppoſita ſit charitati. ¶ Sexto abūdat caligine: qꝛ ꝑſuadet ſibi mala .i. ſꝑ peius hr̄e qͣꝫ ꝓximus: ēt ſi felicior ſit ꝓximo videt̉ ſibi minus habere. vn̄ Ouidiꝰ fertilior ſeges alienis ſēper ī aruis .ſ. reputat̉ ex inuidia. ¶ Septimo pallor ſed̓tī ore .ſ. inuidi: qꝛ ſꝑ detrahit bonis oꝑbus diminuendo vel negando vel deprauando ſicut datā⁊ Abiron detrahebāt Moyſi īuidentes ei d̓ pͥncipatu. RNu. xvi. Octauo eſt macies ī inuido: qꝛeſt mr̄ auaricie ⁊ ꝑcitatis. Non .n. vult alijs cōicare bonū qd̓ hꝫ ſcīe vel īduſtrie ne aliꝰ eq̄t̉ ſibi. vn̄⁊ Chryſo. dicit ꝙ ab hac egritudīe plura ſunt vicia: ab hac pecuniarū ꝯcupīa ⁊ pͥncipatꝰ amor: etvana gloria nunqͣꝫ recta acies hr̄. ¶ Nono rubigine dentes .ſ. habꝫ īfectos: qꝛ eſt īfamatrix corrodēdo vitā alienā. Nō .n. ſolū dimīuit boa aliorum ⁊ negat vt dictū ē ſupra ſꝫ ēt falſa īponit calumniādo: ſicut rana maris de qͣ Auicen. ait canͣiiij. ꝙ ē maligna īuadens aīalia ⁊ ex longinquocurrit ad ea vt mordeat: ⁊ ſi non pōt mordere inſuffiat verſus vt noceat de quo pōt exponi illudApocꝭ. xvi. Uidi de ore draconis ⁊ de ore beſtietres ip̄s īmundos exiſſe ad modū ranarū. ¶ Decimo pectora felle virent: qꝛ .ſ. ſꝑ cogitat malum⁊ iudicat prana de illo cui īuidet. De hac Grego.ī moral̓. Dū electi ꝓficiunt reprobi in rabiē furoris excitātur: ⁊ bona naſcētia que nolūt imītari