Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Titulus.VII.

ſentit Aug. xxvi. q. v. nec mirū. cōiter a doc. reprobatus damnatus creditur: de azia idem ſētit Nico. Sed. b. Tho. contra: vbi ſupra. Laudatur autem in li. Macha. ꝓpter quādam ſpeciemfortitudinis ſeu apꝑentiam: ſed fuit̉ in eo verafortitudo ſed mollicies non valēs malaʸ penaliaſuſtinere. Secundo notandū nullus pōt aliquē occidere ēt malefactorem ꝓpria aucͣte abſqꝫpeccato mortali. Ratio huius ẜm Tho.. 2ᵉ. qlxiiij. ar. iij. qꝛ occidere malefactorem licitum eſtinqͣꝫtum ordinatur ad ſalutem totius cōitatis: etad illum ſolum pertinet cui cōmittitur cura cōitatis ꝯſeruande: ſicut ad medicum ꝑtinet p̄cidere membrum putriduꝫ qn̄ ei commiſſa fuerit cura totius corporis non ad alium medicum. Cira aūt boniᶠ cōis cōmiſſa eſt pͥncipibus alijs hitibus publicam auctoritatem: ideo eis ſolis licet occidere malefactores: non alijs. Quāuis.n. facere aliꝗd ad cōem vtilitateꝫ quod nulli necet ſit licitum cuilibet pͥuate perſone: non tamenillud quod alicui nocet licet facere ſi vtile alijs:niſi ſecundum iudicium habentis publicam poteſtatem: vn̄ Aug. in li. v. de ci. dei ait. Qui ſine aliqua publica adminiſtratione maleficū: furem: ſacrilegum: adulterū: ꝑiurum: quēlibet criminoſum īterfecerit aut membris debilitauerit: veluthomicida iudicabitur: tanto acrius qͣꝫto non ſbi a deo ꝯceſſam poteſtatem abuſiue vſurparetimuit. xxiij. q. fi. c. penul. Sed queritur vtruꝫeat marito occidere vxore in adulterio dep̄hiEt videt̉ ſic non peccet in hoc: qꝛ nil iniuſtū facit: non ꝯtra ꝑſonam: qꝛ morteꝫ meretur:nec ꝯtra publicā iuſticiaꝫ: qꝛ lex ciuilis ꝑmittit viro occidere vxorē cum adultero: ſeu ēt occidereadulterū cum filia inuentū. ff. de adulte. l. qd̓ aitlex. §. ait. hoc ſi ſit vilis ꝑſona adulter. Rn̄dꝫad huius Pe. de palu. Tho. in. iiij. di. xxxvij.extra iudicium hoc facere ſemper eſt pctm̄ mortale: qꝛ ꝯtra iuſticiaꝫ: p̄iudicat .n. ꝑſone reipublice. Perſone ꝗdem: qꝛ dꝫ mori niſi ꝯfuſa vl̓uicta in loco iudicij de crimine. Reipublice p̄iudicat: qꝛ non per publicum iudiceꝫ moritur. Etqͣꝫuis lex hoc permittat: hoc facit non vt licitūcedens: ſed qꝛ non infligit penā ꝓpter maximumincitamentū mariti vel patris. Illa tn̄ lex vt dic̄Pe. hodie eſt correcta per aucͣ. nouo iure. vbi dicitur adultera debet retrudi in monaſterium ſic non eſt rea mortis. Sed ſi per ſtatuta ciuitatis eſſet rea mortis: hoc liceret: ēt ſi ipſe maritus vel pater eēt iudex: qꝛ hec ex iudicio ſūt facienda: non ex furore: ſed maturitate cōſiliofactū eſt in iudicio proponendū ſn̄ia mortisferenda. Et ſicut non licet iſtum. modū occidere vxorē vel filiam ita nec adulterū: nec in factoipſo nec poſt factū. Io. tn̄ neapo. in quolibet: ex dicta. l. inducta ſentit ꝯtrariū: ſed non eſt tenēda talis opinio rōne iam dicta. Sed nunꝗd licet cuilibet occidere eum qui rebellis ē ciuitati ſue: no

xius repertus extra terminos iuriſditionis illiꝰciuitatis ſi ipſa ciuitas edictum publicum feciſſꝫ ſi ꝗs eum vbicūqꝫ occidat premiū recipietcunie vel alterius rei. Uidetur ſic: qꝛ hocnon ꝓpria auctoritate ſed publica ex quo ciuitasdedit talem ln̄iam. In ꝯtrarium credo eſſe ẜꝫ reveritatem Nam ciuitas non habet iuriſditionem vel aliquam poteſtatem extra ſuum territorium: ad iniuriam ſibi reputaret vna ciuitas ſialtera vellet punire ſubditum ſuū ſeu in ſua citate exn̄tem: hoc .n. eſt mittere falcem in meſſēenā: quod ꝓhibetur. vi. q. iij. ſcriptum. Un̄ ſi occidens ex tali ln̄ia caperetur in ciuitate illa alienovbi illum occidit: ipſe vt homicida iuſte puniretur. Iniuſta ē ergo tal̓ lex: mortaliter peccatſtatuens: qꝛ allicit homines ad peccandum. Ubiaūt qui noxius eſt multuꝫ cōitati: dignus morte ꝓpter potentiam ſequelam ſuam non poſſetcapi: vel ordinario iure ꝯdemnari: ſi dn̄s pͥrlis vel iudex hr̄et abſolutā ptāteꝫ quomodepuniendi ſi pretermiſſo ordine iudiciario ocore faceret: non videtur peccare nec homicidaſeri: ex quo cum meretur mortem: puniri nonpōt aliter. Sed nunquid furē licet occidedeo fur nocturnus ſi diſcerni non poterfurandum non ad occidendum veniſſet:poterat dep̄hendi: potuit occidi: al̓s non: extraſi ꝑfodiens. ff. de fur. l. furē. Furē vero diurinon licet occidere: niſi ſe telo tūc defendat: qꝛeſt tunc qͣꝫ fur. Latronem ēt inſidiantem in itineribus ẜm leges cuilibet licet occidere: ar. xxiij. qiij. fortitudo. Et nocturnum depopulatoreꝫ agirum. C. e. l. i.. ij. Nll̓m ergo licet.anū: vl̓ heauctoritate nec infidelem: iudeumreticum. Notandū tertio: multo minus licꝫoccidere innocentē dicente dn̄o Exod̓. xxiij. Innocentem iuſtū non occides. Ratio eſt ẜꝫ Tho.vbi ſupra ar. vi. Quia cuꝫ occiſio pctōris in tm̄ ſitlicita inqͣꝫtum ordinatur ad bonum cōe: qꝛcorrumpitur. Iuſtorum aūt ſit cōſericōis: ꝓmotiua: qꝛ ipſi ſunt pͥncipalior pars ml̓titudinis qua ceteri ſuſtentantur: ideo non liceoccidere eos: niſi de ſpeciali mandato dei. Ncum deus habeat dn̄ium mortis vite:dinatione oēs moriuntur iuſti peccatoqui mandato dei occideret innocentē non peret: ſic nec peccauit abrahā filium volens ītre. Ge. xxij.. xxiij. q. v. lex eterna. Quod autſtus mortem ꝑtingat ad regnuꝫ miſerias huiꝰvite egrediens: per accn̄s eſt operi occidētis.bonitate .n. dei hoc euenit ſui bona dinon ex actu homicide ſe. Eſt ergo graudere innocentē qͣꝫ pctōrem quadruplīci ratione Primo qꝛ magis ait ꝯtra charitatē nocens eiquem magis debet diligere. Secundo: quimagis iniuſticiam facit iniuriam faciēdo etnus ē dignus qͣꝫ peccator. Tertio qꝛ priuat otatem maiori bono. Quarto: qꝛ magis contē-