Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Capitulū. VIII.

Aſaac filium occidere ex mandato dei. Gen̄. xxij.en̄ Aug. in. i. de ci. dei. Nequaqͣꝫ ꝯtra hoc p̄ceptūfecerunt quo dicitur. Non occides: qꝛ a deo auctore bella geſſerunt. Aut ꝑſonam gerentis publice ptātis ẜm ius legis ſceleratos morte punierunt. Et Abrahaā ſolū non ē inculpatꝰ crudelitatꝭ crimīe: ſꝫ laudatꝰ: qꝛ voluit filiū obediēter occidere: vt hētur. xxiij. q. v. non occides. Quanrum ad ſcd̓m pͥncipale. Sciendum occiadiungit̉ dolus .i. malicia: ſeu volūtas directe vindirecte ꝓpria aucͣte: tunc eſt ꝓprie homīcidiumpctm̄ graue: ꝯtra p̄ceptum. Un̄ viro ſanguinuꝫ:adiungit̉ doloſum: talis ē vir ſanguinū doloſus non dimidiat dies ſuos. Oīs .n. accepitgladiū ait chriſtꝰ Math. xxvi .ſ. ꝓpria aucͣte vtēsad occidendū gladio ꝑibit tꝑali ẜm iura. Et ſi iſtūeuaderet: qꝛ hic puniret̉ gladio diuine iuſticiepibit in alio ſi non peniteret.Nulli licet occidere ꝓpria aucͣte.Nec ſeip̄m aliquem caſū.liquem ēt īpijſſimum.iꝝ iuſtum ob p̄mium.Nec vnqͣꝫ ad tollendū ſcandalum.Quantū ad pͥmū dic̄ Aug. ī. i. de ci. dei dn̄sō occides: ītelligamꝰ vtiqꝫ hoīe dictū: neccalterū. Nec .n. ſeip̄ꝫ occidit. aliū qͣꝫ hoīeꝫoccidit. Hoc āt illicitū declarat. b. Lho. 2ᵉ. q.lxiiij. ar. v. triplici rōe. Prīo qꝛ natural̓r quelꝫres ſeipſam amat. Et ad hoc ꝑtinet quelꝫ resnatural̓r ẜuat ſe ineē corrūpentibus reſiſtit qͣꝫtum pōt. Et aliꝗs ſeip̄m occidat ē ꝯtra naturalē inclinatōem ꝯtra charitatem qua ꝗlꝫ dꝫ ſep̄m diligere. Et ſꝑ eſt mortale occidere ſeipſuꝫScd̓o qꝛ quelꝫ pars illud qd̓ eſt totius: ꝗlibetiūt eſt ꝑs cōitatis ita illud qd̓ eſt: ē cōitatis:in hoc ſeip̄m interficit iniuriaꝫ facit cōitatipꝫ ph̓m in. v. ethico. Tertio qꝛ vita ē qd̓dē diuinitꝰ hoī attributum: eius ptāti ſubieū occidit viuere facit: qui ſeip̄m occiditita ſe pͥuans in deū peccat: ſicut qui alienū ẜuuꝫnterficit peccat in dn̄ꝫ cꝰ eſt ẜuus. Et ſicut peccatille vſurpat ſibi iudicium de re ſibi cōmiſſaAd ſolū .n. dn̄m deū ꝑtīet iudiciuꝫ mortis viteẜm illud Deūt̓. xxxij. Ego occidā viuere faciaꝫUn̄ nec iudici hn̄ti publicam ptātem licet ſe occidere cōmittenti qd̓cūqꝫ maleficiū: qꝛ nll̓s eſt iudex ſuupſiꝰ: lꝫ tn̄ ei ſe cōmittere iudicio aliorum.vn̄ Aug. de ci. dei li. i. Hoc dicimꝰ: hoc aſſerimuꝫ mōis oībꝰ approbamꝰ neminē ſpontaneā mortem ſibi debere inferre. xxiij. q. v. c. ſi non lꝫ. §.occides. Et ponit oēs caſus qui poſſent aliquemmouere ad hoc vꝫ. Primo melioris vite ſeu felicitatis citiꝰ ꝯſequende vt fecit ꝗdā ph̓squi lecto libro de īmortalitate aīe Platōnis obſideriū īpatiens ꝑtingendi ad hanc īmortalitateꝫſentiendā ī ignem ſe ꝑiecit: vt refert Aug. v. de ci.del. Sed vt dicit. b. Tho. vbi.. tranſitus homīsde hac vita ad aliā feliciorem ſubiacet libero ar

bitrio hoīs: ſed ptāti diuine. Et non licet ob feliciorē vitā ſe occidere. Scd̓o pōt quis moueri ad hoc ob euadendū miſerias vite pn̄tis: paupertatis: cōfuſionis: infirmitatis hiꝰ: ſicut fecitAchitofel laq̄o ſe ſuſpendens. ij. Re. xvij. Et Saul in bello deuictus a philiſteis ruit ſuꝑ gladium ſuū non plene mortuꝰ rogauit Amalechitāẜuum ſuum vt īterficeret ne illuderet̉ a philiſteis: qd̓ fecit. i. Reg. vlt. Ozias ne caꝑetur illuderetur a gentilibꝰ ſe occidit: vt hētur. i. Macha.xiiij. Et Lato vticenſis audita victoria Iulij ceſaris quaſi d̓dignatus ei ſubijci ſe occidit vt refertUalerius: poſt Aug. in. i. de ci. dei. Sꝫ hocillicitum ē irrōnabile: qꝛ vltimum malorū vitehuius maxime terribile eſt mors vt pꝫ ph̓umiij. ethico. Et ita inferre ſibi mortē ꝓpter euadendas miẜias huius vite eſt maius malū aſſumeread vitandum minus: qd̓ eſt ꝯtra rōnem. Zertio pōt ꝗs moueri ꝓpter aliquod peccatum commiſſum: ſicut fecit Iudas ſcarioth: qui pn̄ia ductus de ꝓditione chriſti laqueo ſe ſuſpedit Mathe. xxvi. Sed nec hoc licet: qꝛ maxime ſibi nocet in hoc ſibi adimit tp̄s pn̄ie neceſſarium:qꝛ non licet malefactorem occidere niſi iudiciūpublice ptātis. Quarto pōt moueri mulier neab alio corrūpatur: ſicut fecit quedā ꝯiugata honeſtiſſima qua cum miſiſſet Diocletianꝰ imꝑarator vt ea abuteret̉ ꝓpter pulchritudineꝫ: dixitmarito. Qui cum rn̄diſſet obuiari non poſſe illa acceſſit: ſꝫ interfecit ſe: vt hētur in hyſto. eccl̓ia.Nec hoc licet: qꝛ non dꝫ in ſe cōmittere crimenmaximū quod eſt ſui occiſio vt vitet minus crimen alienū. Non .n. eſt crimen mulieris viotiam violate ſi ꝯſenſus non adſit. Sed eſt minuspctm̄ fornicationis vel adulterij: qͣꝫ occiſio ſuiip̄ius. Et eſt ꝑiculoſiſſimum: qꝛ reſtat ei tp̄s ad expiandū pn̄iam. Quinto moueri pōt timorene ꝯſentiat in aliqd̓ pctm̄: puta ne violentata mulier in actu ꝯſentiat delectatōni. Uel ēt abſcindit ſibi virilia ne labat̉ in vicia carnalia: ſicut fec̄Origenes vt poſſet domos mulierū ſecuriꝰ predicare: vt dicitur ī hyſto. eccl̓a. quod ꝓhibet̉ tanqͣꝫ homicidium di. lv. ſi ꝗs abſciderit. Sed neclicet: qꝛ ſt̓ facienda mala vt eueniant bona ẜmapl̓m vel vt euitent̉ mala: p̄ſertim minora minus certa. Incertum eſt .n. an aliꝗs in futurūſentiat in pctm̄: potens eſt .n. deus eripere a quacūqꝫ tribulatione: ſeu tentatōe ſuꝑueniente: a peccato liberare. aūt Sāſon ſeip̄m hoſtibꝰ ruina domꝰ opp̄ſſerit excuſat̉ a pctō: qꝛ ex inſtinctuſp̄s ſancti fecit per miracula faciebat: vt diēAug. xxiij. q. v. ſi non licet. §. occides. Et eandeꝫrōem aſſignat in .i. de ci: dei de ꝗbuſdam ſanctisſemīs que ſe occiderunt tꝑe ꝑſecutōis: quaꝝ memoria in eccleſia celebrat̉. Nico. de lira videt̉ ſimili rōe excuſare allegans doinionem hebreoꝝ.Saulem vt .ſ. hoc faceret ne in ipſo illuderet̉ deꝰverus hebreorum a philiſteis. Sed contrarium