Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Capitulū. VIII.

Aſaac filium occidere ex mandato dei. Gen̄. xxij.en̄ Aug. in. i. de ci. dei. Nequaqͣꝫ ꝯtra hoc p̄ceptūfecerunt quo dicitur. Non occides: qꝛ a deo auctore bella geſſerunt. Aut ꝑſonam gerentis publice ptātis ẜm ius legis ſceleratos morte punierunt. Et Abrahaā n̄ ſolū non ē inculpatꝰ crudelitatꝭ crimīe: ſꝫ laudatꝰ: qꝛ voluit filiū obediēter occidere: vt hētur. xxiij. q. v. non occides. Quanrum ad ſcd̓m pͥncipale. Sciendum ꝙ cū occiadiungit̉ dolus .i. malicia: ſeu volūtas directe vindirecte ꝓpria aucͣte: tunc eſt ꝓprie homīcidiumpctm̄ graue: ⁊ ꝯtra p̄ceptum. Un̄ viro ſanguinuꝫ:adiungit̉ ⁊ doloſum: ⁊ talis ē vir ſanguinū ⁊ doloſus ꝗ non dimidiat dies ſuos. Oīs .n. ꝗ accepitgladiū ait chriſtꝰ Math. xxvi .ſ. ꝓpria aucͣte vtēsad occidendū gladio ꝑibit tꝑali ẜm iura. Et ſi iſtūeuaderet: qꝛ hic n̄ puniret̉ gladio diuine iuſticiepibit in alio ſi non peniteret.Nulli gͦ licet occidere ꝓpria aucͣte.Nec ſeip̄m ꝑ aliquem caſū.liquem ēt īpijſſimum.iꝝ iuſtum ob p̄mium.Nec vnqͣꝫ ad tollendū ſcandalum.Quantū ad pͥmū dic̄ Aug. ī. i. de ci. dei cū dn̄sō occides: ītelligamꝰ vtiqꝫ d̓ hoīe dictū: neccalterū. Nec .n. ꝗ ſeip̄ꝫ occidit. aliū qͣꝫ hoīeꝫoccidit. Hoc āt eē illicitū declarat. b. Lho. 2ª 2ᵉ. q.lxiiij. ar. v. triplici rōe. Prīo qꝛ natural̓r quelꝫres ſeipſam amat. Et ad hoc ꝑtinet ꝙ quelꝫ resnatural̓r ẜuat ſe ineē ⁊ corrūpentibus reſiſtit qͣꝫtum pōt. Et iō ꝙ aliꝗs ſeip̄m occidat ē ꝯtra naturalē inclinatōem ⁊ ꝯtra charitatem qua ꝗlꝫ dꝫ ſep̄m diligere. Et iō ſꝑ eſt mortale occidere ſeipſuꝫScd̓o qꝛ quelꝫ pars illud qd̓ eſt totius: ꝗlibetiūt hō eſt ꝑs cōitatis ⁊ ita illud qd̓ eſt: ē cōitatis:in hoc ꝙ ſeip̄m interficit iniuriaꝫ facit cōitatipꝫ ꝑ ph̓m in. v. ethico. Tertio qꝛ vita ē qd̓dēnū diuinitꝰ hoī attributum: ⁊ eius ptāti ſubieū ꝗ occidit ⁊ viuere facit: ⁊ iō qui ſeip̄m occiditita ſe pͥuans in deū peccat: ſicut qui alienū ẜuuꝫnterficit peccat in dn̄ꝫ cꝰ eſt ẜuus. Et ſicut peccatille ꝗ vſurpat ſibi iudicium de re ſibi n̄ cōmiſſaAd ſolū .n. dn̄m deū ꝑtīet iudiciuꝫ mortis ⁊ viteẜm illud Deūt̓. xxxij. Ego occidā ⁊ viuere faciaꝫUn̄ nec iudici hn̄ti publicam ptātem licet ſe occidere cōmittenti qd̓cūqꝫ maleficiū: qꝛ nll̓s eſt iudex ſuupſiꝰ: lꝫ tn̄ ei ſe cōmittere iudicio aliorum.vn̄ Aug. de ci. dei li. i. Hoc dicimꝰ: hoc aſſerimuꝫhͦ mōis oībꝰ approbamꝰ neminē ſpontaneā mortem ſibi debere inferre. xxiij. q. v. c. ſi non lꝫ. §. nōoccides. Et ponit oēs caſus qui poſſent aliquemmouere ad hoc vꝫ. Primo mō cā melioris vite ſeu felicitatis citiꝰ ꝯſequende vt fecit ꝗdā ph̓squi lecto libro de īmortalitate aīe Platōnis ob d̓ſideriū īpatiens ꝑtingendi ad hanc īmortalitateꝫſentiendā ī ignem ſe ꝑiecit: vt refert Aug. v. de ci.del. Sed vt dicit. b. Tho. vbi. sͣ. tranſitus homīsde hac vita ad aliā feliciorem n̄ ſubiacet libero ar

bitrio hoīs: ſed ptāti diuine. Et iō non licet ob feliciorē vitā ſe occidere. Scd̓o pōt quis moueri ad hoc ob euadendū miſerias vite pn̄tis: paupertatis: cōfuſionis: infirmitatis ⁊ hiꝰ: ſicut fecitAchitofel laq̄o ſe ſuſpendens. ij. Re. xvij. Et Saul ꝗ in bello deuictus a philiſteis ruit ſuꝑ gladium ſuū ⁊ non plene mortuꝰ rogauit Amalechitāẜuum ſuum vt īterficeret ne illuderet̉ a philiſteis: qd̓ ⁊ fecit. i. Reg. vlt. ⁊ Ozias ne caꝑetur ⁊ illuderetur a gentilibꝰ ſe occidit: vt hētur. i. Macha.xiiij. Et Lato vticenſis audita victoria Iulij ceſaris quaſi d̓dignatus ei ſubijci ſe occidit vt refertUalerius: ⁊ poſt eū Aug. in. i. de ci. dei. Sꝫ ⁊ hocillicitum ē ⁊ irrōnabile: qꝛ vltimum malorū vitehuius ⁊ maxime terribile eſt mors vt pꝫ ꝑ ph̓umiij. ethico. Et ita inferre ſibi mortē ꝓpter euadendas miẜias huius vite eſt maius malū aſſumeread vitandum minus: qd̓ eſt ꝯtra rōnem. Zertio pōt ꝗs moueri ꝓpter aliquod peccatum commiſſum: ſicut fecit Iudas ſcarioth: qui pn̄ia ductus de ꝓditione chriſti laqueo ſe ſuſpedit Mathe. xxvi. Sed nec hoc licet: tū qꝛ maxime ſibi nocet in hoc ꝙ ſibi adimit tp̄s pn̄ie neceſſarium: tūqꝛ non licet malefactorem occidere niſi ꝑ iudiciūpublice ptātis. Quarto pōt moueri mulier neab alio corrūpatur: ſicut fecit quedā ꝯiugata honeſtiſſima ꝓ qua cum miſiſſet Diocletianꝰ imꝑarator vt ea abuteret̉ ꝓpter pulchritudineꝫ: dixitmarito. Qui cum rn̄diſſet obuiari non poſſe illan̄ acceſſit: ſꝫ interfecit ſe: vt hētur in hyſto. eccl̓ia.Nec hoc licet: qꝛ non dꝫ in ſe cōmittere crimenmaximū quod eſt ſui occiſio vt vitet minus crimen alienū. Non .n. eſt crimen mulieris ꝑ viotiam violate ſi ꝯſenſus non adſit. Sed eſt minuspctm̄ fornicationis vel adulterij: qͣꝫ occiſio ſuiip̄ius. Et eſt ꝑiculoſiſſimum: qꝛ n̄ reſtat ei tp̄s ad expiandū ꝑ pn̄iam. Quinto moueri pōt timorene ꝯſentiat in aliqd̓ pctm̄: puta ne violentata mulier in actu ꝯſentiat delectatōni. Uel ēt cū abſcindit ſibi virilia ne labat̉ in vicia carnalia: ſicut fec̄Origenes vt poſſet ꝑ domos mulierū ſecuriꝰ predicare: vt dicitur ī hyſto. eccl̓a. quod ꝓhibet̉ tanqͣꝫ homicidium di. lv. ſi ꝗs abſciderit. Sed nec hͦlicet: qꝛ n̄ ſt̓ facienda mala vt eueniant bona ẜmapl̓m vel vt euitent̉ mala: p̄ſertim minora ⁊ minus certa. Incertum eſt .n. an aliꝗs in futurū cōſentiat in pctm̄: potens eſt .n. deus eripere a quacūqꝫ tribulatione: ſeu tentatōe ſuꝑueniente: a peccato liberare. Ꝙ aūt Sāſon ſeip̄m cū hoſtibꝰ ruina domꝰ opp̄ſſerit excuſat̉ a pctō: qꝛ ex inſtinctuſp̄s ſancti fecit ꝗ per eū miracula faciebat: vt diēAug. xxiij. q. v. ſi non licet. §. n̄ occides. Et eandeꝫrōem aſſignat in .i. de ci: dei de ꝗbuſdam ſanctisſemīs que ſe occiderunt tꝑe ꝑſecutōis: quaꝝ memoria in eccleſia celebrat̉. Nico. de lira videt̉ ſimili rōe excuſare allegans doinionem hebreoꝝ.Saulem vt .ſ. hoc faceret ne in ipſo illuderet̉ deꝰverus hebreorum a philiſteis. Sed contrarium