Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Titulus. VII.

ꝓuidere vite ſue qͣꝫ aliene. hec Tho. Un̄ ſi pōt aliter euadere ſꝫ ob verecundiam ne reputetur puſillanimis vult reſiſtere: vel ēt ſi in ipſo actu intēdit vindicatōem defenſionē: aut pꝰ factū aggredientem debilē valentē euꝫ ledere occidivel ēt notabl̓r excedit modū in defenſione: vt ſiaggreſſus pugnis enſe repugnans occidat excuſaretur ab homīcidij crīe. Et ideꝫ ē qn̄ ſponteſe ponit ad talem locū vel caſum: vn̄ exiſtimat vl̓exiſtimare potuit talē neceſſitatē ſibi venturam. Quantum ad ſcd̓ꝫ iudex hꝫ legitimā auctoritate ſeu ptātem ẜuato ordine iudiciario reūdēnat ad mortem quā meruit ex zelo iuſticiepeccat immo meret ẜuando qd̓ dn̄s mandat. Exodi. xx. Maleficos patieris viuere: vn̄ non eſthomīcida ſi ſanguinē fūdat: nec ipſe nec lictor:nec aliꝗs eorū qui cooꝑant̉ ad mortē eius: vt aſfeſſor: teſtis: accuſator: aſſociantes capientes ethiꝰ: hoc tn̄ clericis liceret: qꝛ eis prohibita ē oīseffuſio ſanguīs. xxiij. q. fi. totum. Et huiꝰ eſtẜm Tho.. 2ᵉ. q. lxiiij. ar. ij. qꝛ oīs pars natural̓reſt ꝓpter totū. Ordinat̉ .n. pars ad totum ſicut īꝑfectū ad perfectū. Un̄ videmus expedit p̄cidere aliquod membrū a toto corpore puta putri conſeruatione totius corporis ne inficiat̉:laudabiliter ſalubriter abſcidit̉. Quelꝫ aūt ꝑſona ꝑticularis cōparatur ad totā cōitate: ſicut ꝑsad totū. Et ſi aliꝗs reꝑitur ꝑiculoſus cōitati corruptiuus ipſiꝰ ꝓpter aliqd̓ pctm̄ laudabiliter ſalubriter occidit: vt bonū cōe ꝯẜuetur: modicū .n. fermentū totā maſſam corrūpit. Quāuis.n. occidere hoīem in ſua dignitate manentem i.bn̄ viuentē ſit ẜm ſe malū ꝯtra charitatē: tn̄ hominē peccatore occidere ei hꝫ auc̄tem eſt bonūſicut occidere beſtiam: peior ē .n. malus beſtia plus nocet: vt dicit ph̓s in. i. politi. Et ad hoc facit qd̓ dicit Hiero. xxiij. q. v. Qui malos ꝑcutit ineo mali ſunt hꝫ ius īterfectionis .i. ptāteꝫ:ſter ē dn̄i:. q. e. c. miles.. c. pͥncipes. Si aūt iud̓xreum dignū morte ad mortē condemnat ẜuatoordine iudiciario: vel ex amore pecunie: qꝛ deemolumentū ꝑcipit principal̓r motus vel ex liuore vindicte: vel odij: vel delectatōe effundendi ſāguinē: vel hn̄di laudē: peccaret mortaliter: ꝗlꝫcooꝑans ad hoc ſimili ītentōe: ar. xxiij. q. v. cummīſter. Quantū ad tertiū. Nota cum ꝗs occidit aliū a caſu .i. preter oēm ſui intentōem voluntatē ſed dabat oꝑam rei licite: adhibuit debitam diligentiā non īputat̉ ei ad pctm̄: puta pulſatcāpanā debito ſoluit̉ vel frangitur pulſatorum: quaſi de nouo aptatū occidit hoīem: vtiqꝫ ī̄īputatur pulſanti nec p̄lato eccleſie ad pctm̄: vndAug. ad publicolā. Abſit vt ea que ꝓpter bonuꝫac licitum hēmus aūt facimꝰ ſi ꝗdem p̄ter nr̄amvoluntatem ꝗcqͣꝫ mali acciderit nobis īputetur:xxiij. q. v. de occidendis. Alioꝗn vt ſubdit idem īd. c. non licerꝫ hr̄e ligones: gladios: funes: eqͦsqꝛ his pōt vti ad ſui occiſionē: hoc aūt. b. tho.

2ᵉ. q. lxiiij. ar. viij. ſic declarat in. ij. phiſy. Caſuseſt agens p̄ter intentōem: ad ea que caſualia ſunt ſimpl̓r loquendo non ſunt intenta necvoluntaria: qꝛ pctm̄ eſt voluntarium ẜꝫ Augu. ꝯn̄s eſt vt caſualia inqͣꝫtum huiꝰ ſunt peccata. ꝯtingit tn̄ id qd̓ non ē ſe volitū intentuꝫactu: accn̄s ſit volitum intentū ẜꝫ per accidens dr̄ remouens ꝓhibens. Un̄ ille non rēouet que dꝫ remouere ex quo ſeꝗtur homicidiuꝫerit ei quodāmodo homicidiuꝫ voluntariū. Qd̓pōt ꝯtingere dupl̓r: vno qꝛ dat oꝑam rei illicite: alio qꝛ ſi dat oꝑam rei licite non adhibet debitam ſolicitudine vel diligentiā ad toldum homīcidiū qd̓ pōt ſequi. Et in quolꝫ horeputatur homicidiū quo ad pctm̄ irregularitatem: puta ludit ad ſaxa: vel gladio: vl̓ verberat mulierem p̄gnantem: vel ꝑcutit virū eiusqua cōmittebat fornicatōem vel adulterium vlentē detinere: aut ꝓijcit lapides ad expellēdum beſtias de agro: aut ꝓijcit tegulas deip̄m aptando. attendit ſi aliꝗs tranſeat/mat nec ſignū ad huiꝰ ponit: vel pater maternutrix ponit filium ꝑuulū iuxͣ ſe in lendo calcat: vel mulier p̄gnans ſaltait magnūpondus portat: vel medicꝰ ex notabili ignoratiavel negligentia infirmū male curat: qn̄ in aliquorum p̄dictoꝝ caſuū ſeꝗtur homicidium īputatiei ad mortale: erit reẜuatus caſus ep̄o: al̓s vtctum eſt dando oꝑam rei licite adhibendo diligentiam imputabit̉ ei. Quantū ad qua.ſ. hoſtili pugnatōe: ꝗs in iuſto bello occex odio vel delectatōe effundendi ſanguineꝫ humanum: ſed qꝛ non pōt al̓r hoſtes ſuos ſubijcereſeu inducere ad debitū iuſticie. Dicit .n. Tho.. ar. vij. licet ei hꝫ publicam aucͣtem ītenre occidere hoīem ad ſui defenſionē referenad publicū bonū: vt pꝫ in milite pugnanthoſtes: in mīſtro iudicis pugnante contrnes qͣꝫuis peccarent hi ſi pͥuata libidine mouerēt̉vn̄ Aug Si homicidium eſt hoīem occidere: pohoc aliqn̄ ſine pctō accidere. nam miles hoſt iudex vel mīſter eius nocenteꝫ cui telū arfugit inuito mihi videtur peccare occxxiij. q. v. ſi homicidium. Idem dicit ī li. de ci. de ſi in iuſto bello occidatur ē homicidiuꝫ. Adidem. xxiij. q. i. ꝗd culpat̉. Et ſi in bello qd̓ ꝓir ſuſcipitur aucͣte principis terreni non retur pctm̄ homicidiū ibi factuꝫ ab ill̓. 7gis in bello quod mandat dominus dodeus qui non pōt niſi iuſtam cām habere ad oēscuꝫ oēs ſint mortis debitores ſi occidant̉ ēpeccatū ſicut occidit in bello Ioſue ꝯtra habittes terrā ꝓmiſſionis vt pꝫ ī li. Ioſue totuꝫ Similiter ſi aliquē ī ꝑticulari ꝗs occidat ex mādatdei manifeſte vel per ocultuꝫ īſtinctū ei factopeccabit nec erit proprie homicida ſicut Samiel occidit Agag regē Amalech. Finees coeūtēmadianita publice. Abrahaꝫ et paratꝰ fuit ex hoc