Titulus. VII.
ꝓuidere vite ſue qͣꝫ aliene. hec Tho. Un̄ ſi pōt aliter euadere ſꝫ ob verecundiam ne reputetur puſillanimis vult reſiſtere: vel ēt ſi in ipſo actu intēdit vindicatōem n̄ defenſionē: aut pꝰ factū aggredientem eū debilē ⁊ n̄ valentē euꝫ ledere occidivel ēt notabl̓r excedit modū in defenſione: vt ſiaggreſſus pugnis enſe repugnans occidat n̄ excuſaretur ab homīcidij crīe. Et ideꝫ ē qn̄ ſponteſe ponit ad talem locū vel caſum: vn̄ exiſtimat vl̓exiſtimare potuit talē neceſſitatē ſibi venturam.¶ Quantum ad ſcd̓ꝫ cū iudex hꝫ legitimā auctoritate ſeu ptātem ẜuato ordine iudiciario reū cōdēnat ad mortem quā meruit ex zelo iuſticie nōpeccat immo meret ẜuando qd̓ dn̄s mandat. Exodi. xx. Maleficos n̄ patieris viuere: vn̄ non eſthomīcida ⁊ ſi ſanguinē fūdat: nec ipſe nec lictor:nec aliꝗs eorū qui cooꝑant̉ ad mortē eius: vt aſfeſſor: teſtis: accuſator: aſſociantes ⁊ capientes ethiꝰ: hoc tn̄ clericis n̄ liceret: qꝛ eis prohibita ē oīseffuſio ſanguīs. xxiij. q. fi. ꝑ totum. Et huiꝰ rō eſtẜm Tho. 2ª. 2ᵉ. q. lxiiij. ar. ij. qꝛ oīs pars natural̓reſt ꝓpter totū. Ordinat̉ .n. pars ad totum ſicut īꝑfectū ad perfectū. Un̄ videmus ꝙ cū expedit p̄cidere aliquod membrū a toto corpore puta putridū ꝓ conſeruatione totius corporis ne inficiat̉:laudabiliter ⁊ ſalubriter abſcidit̉. Quelꝫ aūt ꝑſona ꝑticularis cōparatur ad totā cōitate: ſicut ꝑsad totū. Et iō ſi aliꝗs hō reꝑitur ꝑiculoſus cōitati ⁊ corruptiuus ipſiꝰ ꝓpter aliqd̓ pctm̄ laudabiliter ⁊ ſalubriter occidit: vt bonū cōe ꝯẜuetur: modicū .n. fermentū totā maſſam corrūpit. Quāuis.n. occidere hoīem in ſua dignitate manentem i.bn̄ viuentē ſit ẜm ſe malū ⁊ ꝯtra charitatē: tn̄ hominē peccatore occidere ei ꝗ hꝫ auc̄tem eſt bonūſicut occidere beſtiam: peior ē .n. malus hō beſtia⁊ plus nocet: vt dicit ph̓s in. i. politi. Et ad hoc facit qd̓ dicit Hiero. xxiij. q. v. Qui malos ꝑcutit ineo ꝙ mali ſunt ⁊ hꝫ ius īterfectionis .i. ptāteꝫ: mīſter ē dn̄i: ⁊. q. e. c. miles. ⁊. c. pͥncipes. Si aūt iud̓xreum dignū morte ad mortē condemnat n̄ ẜuatoordine iudiciario: vel ex amore pecunie: qꝛ de hͦemolumentū ꝑcipit principal̓r motus vel ex liuore vindicte: vel odij: vel delectatōe effundendi ſāguinē: vel hn̄di laudē: peccaret mortaliter: ⁊ ꝗlꝫcooꝑans ad hoc ſimili ītentōe: ar. xxiij. q. v. cummīſter. ¶ Quantū ad tertiū. Nota ꝙ cum ꝗs occidit aliū a caſu .i. preter oēm ſui intentōem ⁊ voluntatē ſed dabat oꝑam rei licite: ⁊ adhibuit debitam diligentiā non īputat̉ ei ad pctm̄: puta pulſatcāpanā debito mō ſoluit̉ vel frangitur pulſatorum: quaſi de nouo aptatū occidit hoīem: vtiqꝫ ī̄īputatur pulſanti nec p̄lato eccleſie ad pctm̄: vndAug. ad publicolā. Abſit vt ea que ꝓpter bonuꝫac licitum hēmus aūt facimꝰ ſi ꝗdem p̄ter nr̄amvoluntatem ꝗcqͣꝫ mali acciderit nobis īputetur:xxiij. q. v. de occidendis. Alioꝗn vt ſubdit idem īd. c. non licerꝫ hr̄e ligones: gladios: funes: ⁊ eqͦsqꝛ his hō pōt vti ad ſui occiſionē: hoc aūt. b. tho.
2ª 2ᵉ. q. lxiiij. ar. viij. ſic declarat in. ij. phiſy. Caſuseſt cā agens p̄ter intentōem: ⁊ iō ad ea que caſualia ſunt ſimpl̓r loquendo non ſunt intenta necvoluntaria: ⁊ qꝛ oē pctm̄ eſt voluntarium ẜꝫ Augu. ꝯn̄s eſt vt caſualia inqͣꝫtum huiꝰ n̄ ſunt peccata. ꝯtingit tn̄ ꝙ id qd̓ non ē ꝑ ſe volitū ⁊ intentuꝫactu: ꝑ accn̄s ſit volitum ⁊ intentū ẜꝫ ꝙ cā per accidens dr̄ remouens ꝓhibens. Un̄ ille ꝗ non rēouet que dꝫ remouere ex quo ſeꝗtur homicidiuꝫerit ei quodāmodo homicidiuꝫ voluntariū. Qd̓pōt ꝯtingere dupl̓r: vno mō qꝛ dat oꝑam rei illicite: alio mō qꝛ ⁊ ſi dat oꝑam rei licite non adhibet debitam ſolicitudine vel diligentiā ad toldum homīcidiū qd̓ pōt ſequi. Et in quolꝫ horeputatur homicidiū quo ad pctm̄ ⁊ irregularitatem: puta ludit ad ſaxa: vel cū gladio: vl̓ verberat mulierem p̄gnantem: vel ꝑcutit virū eius q̄qua cōmittebat fornicatōem vel adulterium vlentē eā detinere: aut cū ꝓijcit lapides ad expellēdum beſtias de agro: aut ꝓijcit tegulas deip̄m aptando. ⁊ n̄ attendit ſi aliꝗs tranſeat/mat nec ſignū ad huiꝰ ponit: vel pater ⁊ maternutrix ponit filium ꝑuulū iuxͣ ſe in lendo calcat: vel mulier p̄gnans ſaltait magnūpondus portat: vel medicꝰ ex notabili ignoratiavel negligentia infirmū male curat: qn̄ in aliquorum p̄dictoꝝ caſuū ſeꝗtur homicidium īputatiei ad mortale: ⁊ erit reẜuatus caſus ep̄o: al̓s vtctum eſt dando oꝑam rei licite ⁊ adhibendo diligentiam n̄ imputabit̉ ei. ¶ Quantū ad qua.ſ. hoſtili pugnatōe: cū ꝗs in iuſto bello occex odio vel delectatōe effundendi ſanguineꝫ humanum: ſed qꝛ non pōt al̓r hoſtes ſuos ſubijcereſeu inducere ad debitū iuſticie. Dicit .n. Tho.sͣ. ar. vij. ꝙ licet ei ꝗ hꝫ publicam aucͣtem ītenre occidere hoīem ad ſui defenſionē referenad publicū bonū: vt pꝫ in milite pugnanthoſtes: ⁊ in mīſtro iudicis pugnante contrnes qͣꝫuis peccarent hi ſi pͥuata libidine mouerēt̉vn̄ Aug Si homicidium eſt hoīem occidere: pohoc aliqn̄ ſine pctō accidere. nam ⁊ miles hoſt⁊ iudex vel mīſter eius nocenteꝫ cui telū arfugit inuito n̄ mihi videtur peccare cū occxxiij. q. v. ſi homicidium. Idem dicit ī li. de ci. deꝙ ſi in iuſto bello occidatur n̄ ē homicidiuꝫ. Adidem. xxiij. q. i. ꝗd culpat̉. Et ſi in bello qd̓ ꝓircā ſuſcipitur aucͣte principis terreni non retur pctm̄ homicidiū ibi factuꝫ ab ill̓. 7gis in bello quod mandat dominus dodeus qui non pōt niſi iuſtam cām habere ad oēscuꝫ oēs ſint mortis debitores ſi occidant̉ nō ēpeccatū ſicut occidit in bello Ioſue ꝯtra habittes terrā ꝓmiſſionis vt pꝫ ī li. Ioſue ꝑ totuꝫ Similiter ſi aliquē ī ꝑticulari ꝗs occidat ex mādatdei manifeſte vel per ocultuꝫ īſtinctū ei facto nōpeccabit nec erit proprie homicida ſicut Samiel occidit Agag regē Amalech. Finees coeūtē cūmadianita publice. Abrahaꝫ et paratꝰ fuit ex hoc