Capitulū.VII.

Exponit̉ diſſipa ꝓ diſſipabis ẜm morem ꝓph̓ici.j. deſtruis vt .ſ. vīcant̉. Qui .n. amat ꝑicl̓m: īcidet¶. .§. IIin illud vt dr̄ eccle. iij.bellū eſt rixa de qͣ prinSecundur. cipal̓r intendit̉ Ia. iiij.Delligeratis .ſ. faciendo rixas: ⁊ non poteſtis adpiſci .i. qd̓ cupitis. Uarius eſt .n. euentꝰ vel vt dicitut. ij. Re. xi. Qui .n. rixat̉ cū altero ītendit ſuꝑare ⁊ ipſe ſuꝑatur ſepe ⁊ ꝑcutit̉: ⁊ iō vitandū ē. Un̄paſtores Loth: rixati ſt̓ cum paſtoribꝰ Abraheꝑ greges multos pecoꝝ quos hēbant. Ad hanctollendā dixit Abrahā. Ne queſo ſit iurgiuꝫ īterme ⁊ te: ⁊ paſtores meos ⁊ tuos: ſeꝑemus nos abinuicem. Si tu ieris ad dextram ⁊c̄. Gen̄. xiij. Deipſo antem bello rixetria videnda ſunt.Eius ortum. ¶ Oritur principal̓r rixa ex iraius actum. vn̄ dicitur ꝓuer. xv. Uir iracūius nocumentū. dus ꝓuocat rixas. Hoclarat. b. Tho. 2ª. 2ᵉ. q. xli. ar. ij. Rixa imdam ꝯtradictōem vſꝫ ad facta ꝓueniertem dū vnus alterū ledere molit̉. Dupl̓r aūt vnim ledere ītendit. Unoº quaſi ītendens abſomalum eiꝰ ⁊ talis leſio ꝑtinet ad actū odij cꝰ ītentio eſt ad ledendū inimicū vel in manifeſto vl̓cculto. Un̄ ⁊ aliqn̄ rixa ex odio oritur ꝑꝑ qd̓itur ꝓuer. x. Odium ſuſcitat rixas. Non tn̄ rixa eſt ꝓprius effectꝰ odij: qꝛ p̄ter intentōem odiētis eſt ꝙ rixoſe ⁊ in manifeſto ledat. Alio mō alintendit aliū ledere eo ſciente ⁊ repugnāte qdtatur noīe rixe. Et hoc ꝓprie ꝑtinet ad iramque eſt appetitꝰ vindicte. Non āt ſufficit irato ꝙlatenter noceat ei ꝯtra quē iraſcitur: ſed vult ꝙipſe ſentiat: ⁊ ꝙ ꝯtra voluntatē ſuā aliꝗd patiat̉ īvindictā eius qd̓ fecit. Procedit ēt aliqn̄ ex ſuꝑbia: vel inani gl̓ia: non tn̄ directe ſed occaſional̓rinqͣꝫtum aliꝗs ex hoc ꝯcitatur ad rixā ⁊ iurgiunqꝛ ad iniuriā ſibi reputat ꝙ alius ſe p̄ferat ei: ꝑquod dicitur ꝓuer .xxviij. Qui ſe iactat: ⁊ dilatatiurgia ꝯcitat. Iurgium aūt ideꝫ videtur qd̓ rixaIactare ſe ex ſuꝑbia vel īani gl̓ia: ꝓcedit. ¶ Quātū ad ſcd̓m .ſ. actū: ſciendū eſt ẜm Tho. vbi. sͣ. ar.ſicut intentio īportat qͣꝫdam ꝯtradictiōem inita rixa īportat quandā ꝯtradictōem in fcīsUn̄ dicit glo. ad gala. v. ꝙ rixe ſunt qn̄ ex ira īucem ſe ꝑcutiunt hoīes. Et iō rixa videt̉ quoddēpͥuatum bellum qd̓ inter pͥuatas ꝑſonas agit̉: nōex aliqͣ publica aucͣte ſed magis ex īordinata voluntate. Et ideo rixa ſꝑ importat pctm̄. Sed rixaeſt ꝓprie ex ꝑte eorū ꝗ ēt iniuſte inuadunt aliumvel alios: vel ēt ꝗ ſe defendunt cū iuſte inuaduntur: prita cū mīſtri rectoris volunt iuſte cape aliquos reos: ⁊ illi ſe defendunt ne capiant̉ tunc rixa eſt ī eis. In eis aūt ꝗ ſe defendunt ſolo aīo repellendi iniuriā cū debita moderatiōe non ē ꝓpͥefixa nec pctm̄. Quia vim vi repellere eſt de iurenature: di. i. ius naturale. Sil̓r non eſt proprierita in his ꝗ īuadunt alios vt capiāt ex officio ſuoa ſe deſendunt. Un̄ cū ẜui Iſaac foderunt puteū

⁊ inuenerunt aquā ꝙ per illam rixati ſunt: vt dr̄gen̄. xxvi. n̄ in ẜuis iacob fuit rixa: ſed ī incolis terre ꝗ iniuſte moleſtauerunt illos. ¶ Quantum adtertium .ſ. de nocumento huius vicij: ſcienduꝫ ꝙmultipl̓r nocet. Primo ꝗdeꝫ: qꝛ inducit ad mortem eternā cum ſit mortale pctm̄: qn̄ vꝫ ꝗs inuadit aliquē iniuſte vt ꝑcutiat eum vel ēt cū defendit ſe iuſte inuaſū ab officiali vt capiat̉: vel ēt cumdefendit ſe īiuſte inuaſū ex odio vel vīdicādi aīovel cum exceſſu notabili debite moderatiōis: vtſi inuadens ꝑcutiat eū manu ⁊ ille gladio percutit: in oībus his mortale eſt ẜm Tho. vbi. sͣ. Etʸᶠ rōeſt: qꝛ inferre nocumentū ꝓximo oꝑe manuali n̄eſt abſqꝫ mortali: qꝛ ꝯtra iuſticiam ⁊ contra mandatū illud. Non occides in quo ꝓhibetur oīs leſio ꝑſonalis iniurioſa ẜm Aug. de pe. di. i. homicidij. Probat̉ ēt hoc .ſ. rixam eē pctm̄ mortale ex hͦꝙ apl̓s ponit rixas inter oꝑa carnis de ꝗbus dic̄ad gala. v. Qui talia agunt regnū dei non ꝯſequētur. Non aūt pͥuatur ꝗs regno dei niſi ꝑ mortale. Ueniale aūt eet cum ſe ꝗs defendendo cuꝫ aliquo leui motu odij vel vindicte hoc agit: aut cuꝫexcedit aliquantulū modū defenſionis debitumNocet quoqꝫ rixa: qꝛ ꝑ eam generant̉ odia ⁊ diſeordie in mentibus rixantiū: ꝓpter qd̓ dicit̉ prouerbio. xvij. Qui meditatur diſcordias ſeminatrixas .i. ꝗ intendit ſeīare inter aliquos diſcordiasꝓcurat ꝙ ad inuicē rixent̉ vt in̄ in eorū cordibꝰꝑ rixas diſcordie ⁊ odia generent̉. Unuꝫ .n. pctm̄pōt īparare actū alterius pctī in ſuū finē ordinando. Nocet rixa corpori: qꝛ frequenter plus recipit qͣꝫ alteri faciat mali. Punit et pena pecunialivel corporali a iudice ẜm exceſſus qͣꝫtitatē: qꝛ iura mandant iſta puniri vt pꝫ. xxiij. q. fi. in. c. fi. vbimandant̉ puniri vt homicide ꝗ rixantur: ⁊ ꝗ ī rixa fuerit occiſus. Diſſipa ergo deus gentes q̄ volunt iſta bella rixarum vt recipiant quod meren.§. IIITertium belluꝫ diciturppl̓are qd̓ eſt valde ꝑiculoſū: qꝛ innumera malain ſequunt̉: cum .ſ. vnꝰ ppl̓s ſeu ciuitas inſurgitꝯtra aliā: vel vna ꝑs eiuſdē ciuitatis ꝯtra aliā adnocendū: p̄dandū: ſubijciendū expellendū ⁊ occidendū. Et cū iniuſtū ē bellū ꝗcūqꝫ ibi ſcienter etvoluntarie ꝯcurrit mortal̓r peccat vltra alia peccata q̄ ibi cōmittunt̉. nā ꝗcquid accipit ab alia ꝑte rapina eſt: ſi vulnerat vel occidit homīcida eſt⁊ alia mala ei īputant̉. Eſt aūt bellum iuſtū cumn̄ ꝑ repetendis rebus ablatꝭ aut vlciſcēdis iniurijs qn̄ .ſ. ablate ſunt res vel iniurie facte ab aliqͣciuitate vel ppl̓o ⁊ emendare n̄ vult: ꝓpter quodbellū ſumit̉ ⁊ iuſtum cū fit pͥncipis aucͣte: vt ar.xxiij. q. ij. iuſtum. xxiij/ q. i. ꝗd culpat̉. Sed cuꝫ fitbellū ex ambitōe ⁊ auaricia ⁊ odio: vel ad dilatādum dn̄ium ſuū ad augendas diuitias ad deprimendū ⁊ exterminandū alios ob odium ⁊ īuidiā⁊ hiꝰ: vn̄ Aug. Quid culpatur in bello: an qꝛ mo-