Titulus. VIII.

occulto fuiſſet publicatū ſicut fur ꝗ latenter accipit n̄ tenētur publice reſtituere. ¶ Ad ſcd̓m dicoꝙ n̄ ſufficit Argumentū in Paulo apl̓o cui condemnato ad carcerem n̄ ſufficit occulte liberariſed publice petijt educi ⁊ dimitti. Item ſi ꝗs ꝯtumeliando dicit culpā alicuius: ⁊ offenſus n̄ vultreciꝑe ſatiſfactōeꝫ a ledēte niſi dicat ſe fuiſſe mētitum. Rn̄deo. Si ꝯtumelians ſcit ſe dixiſſe vern̄ tenet̉: nec ille dꝫ hoc ab eo exigere: ſed ſi ſcit velcredit n̄ eē verū ſed falſum vel incertū: qꝛ dꝫ etiācum dāno fame ſue dicere ſe falſū dixiſie vel incertum aūt dubiū ẜm ꝙ hꝫ in ꝯſcīa ſua: pōt cumhoc dicere aliqua alleuiātia culpā ſuam: puta ꝙaudierat vel ex ira dixerat: vel tuc credebat: nūcaūt non credit illud eē veruꝫ ſi ſic eſt. Non āt dꝫdicere ſe fuiſſe mentitū ſi n̄ fuit mentitꝰ ſed falſuꝫdixit: qꝛ ſi tunc credebat: mō ſcit vel credit ꝯtrarium: hec omnia Umbertus.¶ Capl̓m ſeptimū de rixa ⁊ bello multiplici.OIxa filia eſt irego. xxx. li. moral̓. Et ex verbis Ind̓.i li. et ymo. pōt haberi diffinitio eius.Dicit .n. ꝙ rixoſus ē quaſi ritu canino dictꝰ. Sē.n. ad ꝯtradicendū eſt ꝑatus: iurgio delectat̉ ⁊uocat ꝯtendentē. Tn̄ vt dicit. b. Tho. 2ª. 2ᵉ. q. xliar .i. rixa non noīat ſimpl̓r ꝯtentōeꝫ: ſed tria queponunt̉ ī verbis Iſi. eiꝰ inordinatiōem d̓clarant.¶Primo ꝗdem ꝓmptitudinē animi ad ꝯtendendū: quod ſignat cū dicit. Sēꝑ ad ꝯtradicenduꝫatus .ſ. ſiue alius bn̄ ſiue male dicat aut faciatꝯcd̓o qꝛ ipſa ꝯtradictōe de ectatur. Un̄ ſequi⁊ in iurgio delectatur. ¶ Tertio qꝛ ipſe aliosꝓuocat ad ꝯtradictōem. Et iō ſubdit ꝓuocat cōtendentē. Et ēt rixa qd̓dam bellū ꝑticulare interaliquos. Un̄ Iacob. iiij. Un̄ bella ⁊ lites in vobisnonne ex ꝯcupiſcentijs que militant in membrisvr̄is: bella. .i. rixe: ⁊ litigia. Nec eſt ꝯtra qd̓ dictū ē.ſ. ꝙ oriat̉ rixa ex ira: ⁊ Iaco. dixitoriri ex cōcupiſcētijs. Nā vt dicit. b. Tho. vbi. sͣ. ar. ij. oēs paſſiones iraſcibiles ex paſſionibꝰ concupiſcibilibusoriunt̉. Et ſic rixa q̄ orit̉ ex ira oritur ex cōcupīavt ex pͥma radice. Diſſipa gentes que bella volūtdicit pͣs. ad dn̄m. p̄s. lxvij. Bellū vt dr̄ in catholicon dr̄ quaſi bonū ꝑ antiphraſim: ſicut piſcina q̄caret piſce. Non .n. eſt bonū ſed malum: ⁊ multamala oriunt̉ ex eo. In tm̄ āt pōt eē bonum inqͣꝫtūnon voluntarie appetit̉. Sed ex neceſſitate exercetur ad ſe defendendū debito mō. Et iō ſignanter p̄s. n̄ dicit. Diſſipa gentes q̄ bellauerūt. Muta .n. bella geſta ſunt a ſctīs viris dn̄o iubente ⁊ ꝓſꝑante. vn̄ ad heb. xi. Sctī fortes facti ſunt ī bellocaſtra v̓terūt exteroꝝ: vt Ioſue de quo eccl. xlvi.fortis ī bello Ieſu naue ⁊c̄. Sed diſſipat ait quibella volūt que .ſ. bella delectabl̓r ſuſcipiunt adnocendū alijs. Ubi nota ꝙ triplex eſt bellum.

Primum bellum internale ⁊ anguſtioſum.Scd̓m bellū ꝑticulare ⁊ rixoſum.Tertiū bellū populare ⁊ ꝑiculoſum. 8. I.De primo dicitur ij xc.Eccl̓aſtebelli ⁊ tp̄s pacis. ¶ Primo oꝫ bellare cōtra vicia⁊ poſtea ſeꝗtur pax ī mente. Et pͣs. lviij. Obūbraſti ſuꝑ caput meū in die belli .i. in tꝑe quo bꝯͣ vicia vmbra tue gr̄e vel merito ⁊ memorobſcure paſſionis ꝓtexiſti me ⁊ dediſti refrigerium. Sen. Hēto pacem cū hoībꝰ: bellū cum viciis. Hinc greg. Sciens apl̓s nobis iā nō vltra herla eē carnal̓r pagenda: ſꝫ aīe certamine ꝯͣ ſpualesaduerſarios deſudanda: velut magr̄ militie preceptum militibꝰ chriſti dat dicens. Induite vosarmaturā dei vt poſſitis ſtare aduerſus inſidiasdiaboli. xxiij. q. i. niſi bella. Qn̄ aūt inchoandū ſitillud bellū on̄dit Aug. in li. xij. de ci. dei. c. xvi. dicens. Cū aūt vētū fuerit ad etateꝫ quā hō p̄ceptūcapit ⁊ ſubdi pōt legꝭ imꝑio: ſuſcipiendū eſt bellūꝯtra vicia ⁊ gerendū acriter ne ad dānabilia peccata ꝑducant. Et ſi ꝗdeꝫ n̄ victoriaꝝ conſuetudine roborata ſunt faciliꝰ vincunt̉ ⁊ cedunt. Sin ātvincere ⁊ īꝑare ꝯſueuerunt .ſ. vicia laborioſa difficultate ſuꝑātur: nec id veraciter ⁊ ſinceriter fitniſi d̓lectatōe iuſticie: hoc aūt ē ī fide chriſti. Quōaūt bellandū ſit: docet idē Aug. in. xxij. de ci. de.c. xxiiij. dicens. In p̄liorū tētationibꝰ cōtra viciaꝑiculiſqꝫ ēt iuſti v̓ſant̉: in ꝗbus ne eis nos ſubdamꝰ vigilijs cōtinuis excubātes: ne opīo veriſil̓isfallat: ne decipiat hō verſutus: ne ſe tenbre alicꝰerroris effundant: ne qd̓ bonum eſt malū aumalum ē bonū eē credat̉: ne ab his que ageſunt metꝰ reuocet: ne ī ea que agenda ſūt cupip̄cipitet: ne ſuꝑ tracundiā ſol occidat: ne īimicitieꝑuocent ad retributōem mali ꝓ malo: ne abſorbeat inhoneſta vel īmoderata triſticia: ne in ꝑciendis bn̄ficijs ingerat mens ingrata torporē: nemaledicis rumoribꝰ conſcīa bona fatigetur: netemeraria ſuſpicio nr̄a decipiat: ne aliena de nobis falſa nos frāgat: ne regnet peccatuꝫ in noſtromortali corpore ad obediēduꝫ deſiderijs eiꝰ necmēbra noſtra exhibeāt̉ arma īiquitatis pctō:oculꝰ ſequat̉ cōcupiſcentiā: ne vindicādi cuptas vincat: ne in eo quod male delectat vel viſiovel cogitatio remoret̉: ne īꝓbū aūt indecēs verbū libenter audiat̉: ne fiat quod n̄ licet ēt ſi libꝫNec ī hͦ bello laborū ꝑicl̓orūqꝫ pleniſſimo vl̓ d̓viribꝰ noſtris ſꝑetur faciēda victoria vl̓ viribusnoſtris facta tirbuat̉ ſꝫ eius gratia de qua dicit apoſtolꝰ. Gratias aūt deo qui dat nobis victoriāꝑ Ieſuꝫ xp̄m dn̄m noſtrū Et alibi ī oībꝰ his ſuꝑamus ꝓpter deuꝫ ꝗ dilexit nos hec oīa ille. Quiaergo iſta bella ſūt periculoſa iō nō appeterqͣꝫtuꝫ ī nobis ē vitanda fugiendo occaſiortationū. Qui aūt non vitant occaſiones ſed inrunt ſe eis illi quaſi volunt bella ⁊ rixas viciorꝭde his dicit p̄s. Diſſipa gentes que bella volunt.