Ttulus. VII.
que infertur contumelia quantum ad ſuam eēntiam. ī inqͣꝫtum ſunt quidam ſoni audibiles et ſinullum nocumentum inferant niſi forte grauando auditum cuꝫ nimis alte quis loquitur: tamēin quantum ſunt ſigna repreſentantia aliquidnoticiam aliorum ſic poſſunt multa damna īferre: inter que eſt ꝙ homo damnificetur quātumad detrimentum honoris ⁊ reuerentie ſibi ab aliis exhibēde. Unde ⁊ maior contumelia eſt ⁊ grauius peccatum: vt ſi aliquis dicat defectum ſuūcoraꝫ multis: ⁊ tamen etiam ſibi ſoli dicendo poteſt eē contumelia in quantū ipſe ꝗ loquitur loquentis reuerentiam agit. Probatur hoc idem.ſ. contumeliam eſſe mortale auctoritate. Nā dixit chriſtus Mathe. v. Qui dixerit fratri ſuo fatue: quod .ſ. pertinet ad contumeliam: reus eritgehenne: que n̄ debetur niſi pro mortali: ⁊ ītell̓rcum hoc dixit intendēs dehonoratiōem. Apoſtolus etiam Roma. i. dicit. Digni ſunt morte .ſ. eterna qui faciunt peccata enumerata: ibi inter queponitur contumelia. Et Clemens. Damnationeſunt digni qui patribus legatiōe dei fungentibꝰcontumeliam inferunt. ij. q. vij. c. qual̓. ¶. §. III.Quantuꝫ ad ſecunduꝫnotatur pena ꝯſequens ex improperio ſeu contumelia dum dicitur. Confuſionem meam ſcilicetex improperio mihi ſecutam. Confuſio enim vtdicit Catholicon importat erubeſcentiaꝫ. Erubeſcentia autem eſt magna pena: vt dicit Augu. depeni. di. vi. c. i. Debet autem quilibet cauere ſibi īferre ꝓximo penam vel triſticiam. Unde abſtinere debet primo ab improperio ſeu cōtumelia culpe improperando ⁊ culpam preteritam ſine cauſa rationabili. Qd̓ prohibetur Eccle. viij. Ne deſpicias hominem auertentem ſe a peccato ſcilicꝫper penitentiam: nec improperes ei. Memento:quia omnes in coruptione ſumus: ſicut nec chriſtus improperauit Magdalene penitēti peccataſed texit remittendo et pater recepit filium prodiguꝫ reuertētem. Ioannes euangeliſta illuꝫ iuuenem qui ex diſcipulis effectus erat princepslatronum oſculans ei manum qua homicidiaperpetrauerat vt non confunderetur. Sed gaudere debes: quia frater tuus erat mortuus ⁊ reuiuixit: ſicut gaudent angeli d̓ vno peccatore penitentiam agente. Memento: quia ⁊ tu aliquardo in tali cecidiſti vel talia adhuc ⁊ peiora agꝭ vl̓ſaltem ea perpetrare potuiſti. ¶ Secundo quiedebet abſtinere ab improperio indigente: ſcilicerememorando eius ſubuentionem ſibi factam īneceſſitate ad cōfundendum ⁊ dehonorandumeum. Unde dicitur Eccleſiaſti. xli. Cum dederisne improperes ſed imiteris deum: vt dicit ibi gl̓.Qui dat omnibus affluenter ⁊ non improperatIaco. i. Et de improperante beneficium factumdicitur Eccl̓. xx. Datuꝫ inſipientis nō erit tibi vtile. Nam oculi eius ſeptemplices ſunt: exigua
dabit ⁊ improperabit multa: inſipiens eſt peccator ⁊ contumelioſus. Oculi eius intentio eir⁊ hi ſeptemplices .i. ad varia emolumenta intedens: videlicet emolumentum inde ſperando īportune exigendo: multo tiens improperādo:minium bonoruꝫ tuorum ambiendo: te ſibi ſiijciendo: de eo inaniter gloriando datum multomagis qͣꝫ ſit reputando. Et ſic non erit tibi vtile¶ Debet etiam quis abſtinere ab improperio ſeconuitio defectus nature: videlicet non vocāoillegitimum vel cecum vel hebetem vel ſtultuꝫhuiuſmodi. Eccleſia. xxij. Eſt reuerſio ad amiexcepto qui conuicio ⁊ maledictio ⁊cͣ. Unnēna que ml̓tos habeat filios: quia exprolAnnam ⁊ improperabat ſeu conuiciabatur ei ꝙdominus concluſiſſet vuluam eius .i. ꝙ ſterileseſſet punita eſt: quia filios amiſit. i. Re.tem per contumeliam quis faciat iniurximo notabilē tenet̉ ei ſatiſfacere ſaltē petēdo veniam. Sic eniꝫ chriſtus docuit dicens Math. v.Si frater tuus habeat aliquid aduerſuꝫ te: qui.ſ. ei iniuriaſti: vade reconciliari fratri tuo ſcilipetendo veniam. Notabile exemplum habecirca hoc in vitis fratrum. Cum enim quidā contumeliam intuliſſet fratri ſuo qui dictus eſt frater Nicolaus de iuuenatio: ⁊ non ſibi reconciliaſſet venia petita: accidit ꝙ inde ad paucos diesinfirmatus ille moreretur. Poſt morteꝫ vero apparuit ipſi fratri Nicolao petens ab eo veniecontumelia illata. Cui ille reſpondit: ſciens illeſſe defunctum. Ueniam pete a Chriſto in cuiusiudicio ⁊ foro es conſtitutus. Et ille chriſtus mihi non vult dimittere niſi prius humiliatus vēiam a te petens obtinuero. Quod libenter fecit ⁊ſic a chriſto veniā impetrauit. Debet autem cōtumeliatus oblata ſibi ſatiſfactione cōpetenti ignoſcere: alias grauiter peccaret. Und̓ dicitur d̓Si quis contriſtatus noluerit reconciliari fiſuo ſatiſfaciente eo acerrimis maceretur in ediis ⁊l o. ibi excōicationis.C §. IIII.OQuantum ad terliumſcilicet congruentiam ſeruatam notatur cum dicitur. Reuerentiam meam quam ſcilicet habuad te deus pater in ipſis improperijs: quia nō receſſi a timore tuo ⁊ delectione propter huiudi iniurias ⁊ contumelias: ſed volūtarie ⁊ pꝰter ſuſtinui. Unde ⁊ ſubdit. Improperiuꝫ extauit cor meum ⁊ miſeriam ideſt ad iſta menuitus ſed voluntarius preparaui vt dicit glo. Oautem dicit Pe. in canonica .i. chriſtus paſſuꝫeſt pro nobis vobis relinquens exempluꝫ vtmini veſtigia eius patienter ferendo ꝯtumevt ipſe fecit. Unde liberius papa Non vos a piomentis propoſito afflictiōis amaritudo cohercerecedere cōſiderantes quanta creator dominiꝓ vobis pertulerit: quibus ve contumelijs anciendum tradiderit pro veſtra liberatione. vij. q.