Capitulum.VI.

cis tamen directe ⁊ communiꝰ exira. Et ratō eſtqꝛ finis ire eſt vindicta. Sed nulla vindicta magis eſt in ꝓmptu irato qͣꝫ contumeliam inferre alteri. Aliqn̄ oritur ex ſtulticia ſecūdū illud ꝓuerxx. Omnes ſtulti miſcentur contumelijs ſcilicetvel alijs eas inferendo: vel contumeliantibus ſeimmiſcendo. Sicut enim ira non audit perfecterationem: ſed patitur rationis defectum ſecundum philoſophum: ⁊ ideo contumelias infert eadem ratione ſtultus. Aliquando oritur ex ſuperhia ſecundum illud prouer. xi. Ubi ſuperbia ibi⁊ contumelia: ⁊ hoc actiue ⁊ paſſiue: quia infert ⁊recipit eas: ⁊ hoc eſt diſpoſitiue. Et ratio eſt: quiarbi eſtimant alios inferiores ſe: ideo faciliustemnunt alios ⁊ alijs iraſcūtur. Unde ſequitur contumelia. Poteſt autem ſic deſcribi. Contumelia eſt expreſſio defectus alterius coram eoper verba ad ipſum dehonorandum. Unde Iſi.dicit in libro etymologiarum: ꝙ contumelioſuseſt qui velox eſt ⁊ tumet verbis iniurie. Extenſiotamen nomine quandoqꝫ contumelia in factis inirie dicitur. Unde glo. ſuper illud Ro. i. Contumelioſos dicit. Contumelioſi ſunt qui dictis velctis iniurias ⁊ turpia alijs inferunt: vt ſi quisijceret lutum vel ſputum in aliquem ⁊ huiuſtautem differentia inter contumeliam:im ⁊ improperium. Nam contumelia ēfertur defectus culpe alterius in vituperiis: vt cum vocatur quis fur: adulter ⁊ huiuſmodi. Conuicium cum refertur defectus culpene: vt cum quis vocatur ſclauus: cecuscus ⁊ huiuſmodi. Improperium autem imdefectum minorationis: cum reducit̉ adriam ſeruitium in neceſſitate collatū. Seien ſumitur vnum pro altero: ⁊ nomine cōie vel etiam obprobrij quodlibet horumītelligitur.De contumelia pſal.pter inimicos mend eripe me. Tu ſcis īproimmeum: conſuſionem meam ⁊ reuerentiāam. Loquitur pſalmus ī perſona chriſti vt diglo. Unde petit liberationem a morte per reectionē ꝓpter inimicos vt .ſ. cōuertatur ⁊ peit de paſſione ei illata: in qua ſuſtinuit īpro: cum .ſ. iudei dicerent Blaſphemauit: ⁊ hiꝰidum glo. quod pertinet ad contumeliā Iere. xx. Audiui contumelias eoꝝ in circuitu. Suuit confuſionem .i. magnam penā ex illis conneliis. Ad hebre. xij. Suſtinuit talē aduerſusſemetip̄m contradictioneꝫ ⁊ ibi. Suſtinuit crucēconfuſione ꝯtempta. Reuerētiam meam ſcilicetad deum non recedendo a deo ſcilicet per patientiam. Sapi. ij. Contumelia ⁊ tormento interrogimus eū: ⁊ ꝓbemus patientiaꝫ eius: ⁊ videamusreuerentiaꝫ eius: hec omnia tu pater ſcis. Poteſtctiam ẜm glo. dici ꝙ hec loquitur chriſtus in per

ſona mēbrorum ſuoꝝ pro quibus petit liberationem. Ubi tria notantur.Primo oſtendit contumeliam illatā: ibi. Improperium meum.Scd̓o innuit penā in̄ cātam ibi ꝯfuſionē meā.Tertio ſubdit ꝯgruentiā ſeruatā ibi ⁊ reuerentiāmeam.L.§. II.Quantum ad primumibi ponit̉ īproperiū ꝓ ꝯtumelia vt pꝫ ex glo. Ubiaūt ſciēdū qn̄ ē pctm̄ ⁊ quale. Nota ꝙ ꝯtumeliapōt inferri triplici intētōe: ⁊ ẜm hoc iudicandumeſt de ipſa.Primo animo .ſ. corrigendi.Secundo animo .ſ. ſolatiandi.Tertio animo .ſ. iniuriandi.¶ Cum ergo ꝯtumelia ꝓfertur aīo corrigendi īſe non ē pctm̄ ſꝫ meritoriū. Cuiꝰ rō eſt: qꝛ ſicut licet aliquē cā correctōis v̓berare vel ī pecunia cōdēnare: ſic ēt pōt zelo correctionis ꝯtra aliquemverbū ꝯuicij dicere. Qd̓ pꝫ exēplo chriſti ꝗ dixitdiſcipulis eūtibꝰ in Emaus. O ſtulti ⁊ tardi corde ad credendū. Luce. vlt. Et exēplo Pauli ꝗ dixit. O inſenſati galate: ꝗs vos facinauit euangelio non obedire. Ad gal̓. iij. Raro tn̄ ⁊ ex magnaneceſſitate ⁊ vtilitate: ⁊ cum moderatione hiº obiurgationes ſunt faciēde vt dicit Aug. Et p̄cipuev̓bis ꝯtinētibus turpia abſtinendū: vt meretrixet huiuſmodi: que ſine peccato dici non poſſunt.Secundo cum profertur contumelia ſeu conuitiuꝫ animo ſolatiandi: tunc ſi talia non ſunt in detrimentum honoris alicuius eſt veniale peccatūvt vocando cecum: ſtultum: ⁊ huiuſmodi. Si vero ex leuitate vel ludo proferret verbuꝫ quod eſſet cōtra honorem alterius: vel de quo eſtimarepoſſet ipſum notabiliter iraſci ⁊ odium incurrere vel aliud graue peccatum non excuſaretur amortali: etiam ſi hoc non intenderet: ſicut cumquis ludens cum alio grauiter offēderet vſqꝫ admutilationem ⁊ huiuſmodi: non careret mortaliculpa. Ludus enim noxius eſt in culpa. Quāuisenim ad eutrapeliam ſeu vrbanitatem pertineatdicere aliquod leue conuitium: non tamen vſqꝫad dehonorationem vel contriſtationeꝫ eius dequo dicitur: ſed magis cauſa delectationis ⁊ iocivel leuitate loquēdi obſeruatis debitis circūſtātijs: alias ibi eſſet peccatum. Et ideo cauenduꝫ ēſemper a conuitijs ⁊ contumelijs. ¶ Tertio cuꝫprofertur animo iniuriandi vel vlciſcēdi aut dehonorandi eſt mortale ſecūdum Thomaꝫ. 2ª. 2ᵉ.q. lxxij. articulo ſecundo. Ratio huius eſt. quianotabiliter ledit proximum: ⁊ ſic facit contra iuſticiam ⁊ charitatem. Non enim quis amat minꝰhonorem ſuum quam diuitias temporales ſedplus. Sed auferens ſubſtantiam peccat mortaliter vel etiam intendens auferre: ergo multo magis intendens auferre honorem. Uerba eniꝫ per