Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Capitulum.V.

ndo aliena in peccato permanerent. Und̓ dicitrego. in li. moral̓. cum quidam tꝑalia nobisrapiunt ſunt tolerandi. Quidaꝫ vero ſeruata eqͣte prohibendi non ſola cura ne noſtra ſubtraitur: ſed ne rapientes non ſua ſeipſos perdāthoc Grego. Si enim paſſim permitterentur hominibus malis rapere aliena vergeret hoc ī detrimentum veritatis vite doctrine iuſticie: etſic eſſet contra regulam iuris. Iuſte tamen pieeſia abſtinet a decimis exigendis in terris inbus non eſt ꝯſuetudo decimas ſoluere ad vi ſcandalum hominum. Sicut etiaꝫ apoſtolus ſeminās ſpiritualia corīthis pie abſtīuit a recipiendo ſeu petendo tēporalia ab eis ne offendiculum daret euangelio ne .ſ. illi ſcandalizarētuſi pctiſſet ab eis qd̓ non erāt ꝯſueti: hec Tho. Siaūt tyrannus aliquis teneret aliqua bona eccleſie ex repetitione inde ſequeretur ſcandalumſolum tyranno ſed eccleſie ſeu populo vel cleroa quē ille malignaret̉ ita maius eēt dānuꝫuendū ex tali repetitione rehabitione qͣꝫ exeius carentia: licitum iuſtum videtur: hoc enividetur redimere vexationem ſuaꝫ. Et quodctū eſt debēt dimitti talia ꝑꝑ ſcādalū inteltendum videt̉ ꝑꝑ ſcādalū illius ſoliꝰ: vel itaequat̉ aliud maius ſcādalū. De facto. b. Thontuarien̄. pōt dici forte illis tꝑalibus que repetebat erāt annexa ſpūalia quoꝝ rex non erat capax: ſicut vis ꝑcipiendi decimas hiꝰ: vl̓ ēt qꝛ ml̓ta fecerūt ſctī ad ſuꝑerogationē maiorem ꝑfectionē ad que tn̄ non tenebātur de neceſſitate ſalutis ſicut qd̓ Ambro. ꝓhibuit Theodoſium intraccleſiā an̄ publicam pn̄iam factā vel in chotare hiꝰ..§. VIITertio de ſacramētis.vel etiam de ſacramentalibus vſu eorum vtriſalſitas aut fictio vel mutatio fieri debet propterſcandalum vitandum. Et dicendum nulla fictio vel abuſus vel mutatio ſubſtantialis fieri. Unde nunquā debet dari hoſtia non conſeita ne indigne accipiens ad iudiciuꝫ ſui ſumatquia per hoc non euadit iudicium ſumens: ſacerdos mortaliter peccat. Sed ſi peccator eſt notorius negare debet quantūcūqꝫ ſcandalizeturſi occultus denegare non debet. Similiter propter ſcandalum vitandum confitentis: qui ſi nonabſoluitur promittit ſe multa mal̓a facturum vtdeſperatum non debet abſoluere eum ſi non probonit ſe a mortalibus abſtinere. Similiter debet quis propter quodcūqꝫ ſcandalum vitandūvel ſue infamīe vel aliorum turbationis celebrare in mortali exiſtens incontritus huiuſmodi.De ſacramentalibus autem licet dicant Guilel.Archi. poſſit fieri fictio in eis propter vitandūſcandalum: puta in aliquo monaſterio de more ē conſecrentur virgines que conſecratio eſt ꝗdfacramentale: in cuiꝰ officio illa que cōſecrat̉: di-

cit ſe virginē: ſic ē ibi fictio ſeu mendaciuꝫ fihoc dicat ꝯſecratur que occulte amiſit virginitatē: ſi illa verba non diceret vl̓ ꝯſecraret̉haberetur corrupta: ſic magnum ſcādalū īfamīa ſequeretur ei. Un̄ dicūt prefati ad tollēdūſcandalum tale poſſe fieri talē ꝯſecratiōem ill̓verbis v̓ginitatis. Sed Al. Tho. Pe. de palu.in. iiij. aſſerunt ꝯtrariū .ſ. hoc fieri non dꝫ: quianec ſacramenta neqꝫ ſacramentalia ꝓpter vitandum ſcādalum debēt mutari: ſed poteſt adhiberi quedam cautela ad tollendum ſcandalum: puta vt fiant que non ſunt de ſubſtātia veli virginalis: vt accenſio candelarum⁊ huiuſmodi mutatis his que ſunt de ſubſtātia veli virginalis verba .ſ. que dicuntur impoſitione veli mutato nomine virginitatis ī nomen caſtitatis. Satis ꝯcordāt Ho. Goſ. per id qd̓ hētur extra qd̓ me.. c..i. Nomen virginitatis cōgruere pōt corrupte ſicontinens ſit. Mutatio ī ſacramētis quo ad ſubſtātialia fieri non poteſt propter ſcandaluꝫ vitandum vel alia de etiam ex diſpenſatione pape:qꝛ ipſa ſunt de īſtitutione diuina: poſſet autem fieri in his que non ſunt de ſubſtantia ipſo diſpenſante: vt circa ritus eorum. Biſpenſauit autē Grego. in quodam loco ex neceſſitate .ſ. propter caretiam epiſcoporuꝫ ſimplices ſacerdotes poſſētchriſmare ſeu ſacramentum confirmationis conſerre ad tollendum ſcādalum: vt patet di. xciiij. c.peruenit. quod de iure cōi fieri pōt: vt ibi ſubditur in. c. ſequēti. glo. bea. Tho. ī. iiij. In quoſolus papa diſpēſare pōt alius: alias eēt ibiſacramentū ꝯfirmatōis ſi per alium fieret qͣꝫ perep̄m ẜm Lho. Capitulum quintum de Blaſphemia .i. maledictione que ſit multipliciter contra deuꝫ vl̓ creaturas.Laſphemiā pōitGregori. in libro moralium eſſe filiaire. Et ſumit̉ hic blaſphemia maledictōe ꝓut etiam vulgariter ſumitur. Pro cuiusdeclaratōe. b. Tho. dicit.. 2ᵉ. q. lxxvi. ar. i. maledicere idem eſt quod malum dicere. Dicere autem tripliciter ſe habet ad id quod dicit̉. vno modo per modum enunciationis: ſicut aliquid exprimitur modo indicatiuo. Et ſic maledicere nihil eſt aliud qͣꝫ malum alterius referre: quod pertinet ad detractionem: vn̄ detractores quādoqꝫmaledici dicūtur. Sic ſumitur Leuiti. xix. Surdo non maledices .i. abſenti non detrahes:. xi.q. iij. c. ī cunctis. vbi dicit Gregori. ſcribens cuidam epiſcopo infamato iniuſte. Sāctitas veſtradebet mentem ſuam a maledictorum rumoribꝰhominum atqꝫ obtrectationibus diſiungere: etſola que interne vite ſunt atqꝫ vtilitati ſubdito-