Citulus. VII.

rum proficiunt cogitare. Sic etiam ſumitur di.xlvi. Clericus maledicus cogatur ad poſtulandum veniam. ¶ Secundo modo dicere ſe habetad id quod dicitur per moduꝫ cauſe. Et hoc quidem primo ⁊ principaliter competit deo qui omnia ſuo v̓bo fecit ſecundū illud pſal cxlviij. Dixu⁊ facta ſunt. Conſequenter conuenit hominibusqui verbo ſuo alios monēt per imperium ad aliquid faciendum. Et ad hoc inſtituta ſunt verbaimperatiui modi Et iſto modo cū iudex profertſententiam pene in aliquem: vel cum prelatus eccleſie excommunicat aliquem illum maledicit.Si ergo hoc facit ſub ratione boni ſcilicet iuſticievt peccatum puniatur vt iuſticia dictat: ſic maledicere non erit peccatuꝫ nec proprie maledictio:quia intētio eiꝰ non fertur ad malum ſed ad bonum. Si vero ſub ratione mali faciat intendensmalum illius qui condemnatur in quātum malum. ſic maledicere .i. excommunicationē inferrevel aliam ſententiam pene ſpiritualis vel temporalis erit peccatum mortale: quia contra charitatem ⁊ iuſticiam. Sic ſumitur. xxiiij. q. iij. ipſe dominus. De hoc etiam Auguſtinus dicit. q. ea. Deus quibus maledicit meritum eius deſignat cuimaledicit ⁊ ſentētiam: quem non fallit neqꝫ qualitas peccati: vtpote neqꝫ peccantis affectus. Homo autem qui hoc non poteſt ſcire nec propoſitum mentemqꝫ alterius videre aut cognoſcerepoteſt: iccirco etiam ſi iudicantis vel ſententiampromentis intuitu proferat maledictum: non poteſt eſſe maledicendi cauſa ignoratur peccantisaffectus: hec ille. Uult dicere ꝙ non poteſt quisiuſte condemnari de peccato occulto. ¶ Quāuis.n. peccantis affectus in ſe n̄ videatur: ſicut neccor hominis: tamen percipi poteſt ex aliquo manifeſto peccato pro quo pena infligenda eſſet affectus eius. Similiter quāuis ſciri non poſſit qꝫſit maledictus a deo ſecundum finalem reprobationem tamen ſciri poteſt quis ſit a deo maledictus ſecundum reatum vite preſentis. Tho. vbiſupra. ¶ Tertio dicere ſe habet ad id quod dicitur vt exp̄ſſio quidā affectus deſiderantis id qd̓verbo exprimitur. Et ad hoc ſunt īſtituta verbaoptatiui modi. Facere autem aliquid ⁊ velle illd̓ſe conſequūtur in bonitate ⁊ malica. Et ſic maledicere aliquem ſcilicet optando ei malū nō obaliqd̓ bonum ſed ob malum eius eſt pctm̄. Et dehac inquit Augu. Humanum vicium tunc ſcitmaledicta proferre cū forte conuicijs aut iniuriis prouocatur. Quod viciū volens reſecare apoſtolus: ne maledicta maledictis ⁊ ꝯuīcia ꝯuīcijsprouocemus: mandatum neceſſarium poſuit vtbenedicamus quo conuiciandi viciuꝫ reſeceturnon quo iudicandi v̓itas que homines latet ⁊ ꝓnunciandi auctoritas pimatur. xxiiij. q. iij. c. dequi. Ponit auteꝫ apoſtolus hoc Ro. xx. vbi auBenedicite ⁊ nolite maledicere. Sicut et de chriſto dicit petrus in prima canonica. ij. c. Cum ma

lediceretur non maledicebat: cum pateretur nōcomminatur. Et de hac hic agitur que communiter proceditab ira. Et poteſt ſic diffiniri ꝙ ē imprecatio ſeu appetitio alicuius mali ꝯtra aliquēper v̓baⁱ expreſſa.De maledictione inoᵐuouensde iniquis. Quorum hos maledictione ⁊ amaritudine plenum eſt. Ueloces pedes eorum ad effūdendum ſanguinem. Contritio ⁊ infelicitas in viis eorum: p̄s. xiij. Ubi tria notantur.Primo deſcribit maledictionem prout eſt vicioſa ibi. Quorum os maledictione ⁊ amaritudineplenum eſt.Secundo ponit affectionem prout eſt pernitioſeibi. Ueloces pedes eorum ad effundendum ſanguinem.Tertio ſubdit conſecutionem prout eſt anguſtioſa ibi. Contritio ⁊ infelicitas in vijs eorum.¶ Quantum ad primum. In tantuꝫ maledieſt vicioſa in quantum habet ſecum amaritinem rancoris ⁊ ire. Et ideo adiungit maledictioni amaritudinem. Pedes ſunt affectus qui ſunveloces .i. prompti ad effundendum ſanguinem.i. ad rixas vel ad multiplicandū peccata. Demiin vijs .i. ꝓ operibus eorum cōtritio .i. magna tribulatio in preſenti ⁊ infelicitas damnationis ī futuro eis erit ſi non penitent. ¶ Notandum ꝙ eſtriplex maledictio ex ira vel odio procedens in qͣreperitur peccatum.Prima eſt ꝯtra naturā diuinalem.Scd̓a eſt ꝯtra creaturam. intellectualē.Tertia ē contra facturam irrōnalem. l.§. II.Prima que eſt contranaturam diuinalem que etiam includit blaſmiam eſt cum quis maledicit deuꝫ. Imprecaenim ei malum ac ſi eſſet creatura: quod tamēei non poteſt conuenire: ⁊ ſic continet blaſpl̓am. Hoc autem ſemper eſt mortale cum perpendit ſe maledicere: nec excuſatur ꝙ ex ſubita irafacit vel ex more: ſicut nec excuſaretur ab horcidio: ⁊ ꝯn̄ter a pena mortis ſi quis ex impetu irhoc ageret p̄s. xxxvi. Maledicentes ei i. deo diſperibunt .i. diuerſis modis peribunt: quia quoad animam morte gehenne in alia vita ⁊ in p̄ſti penis varijs corporis. Leuit. xxiiij. Qui m.dixerit deū ſuum morte morietur ſcilicet corali. Oſtenditur autem grauitas huius maledictionis tripliciter.Primo quia nominari ꝓpͥe a ſāctis refugit̉.Secūdo quia puniri ſeuere ſtatutis ꝑcipit.Tertio qꝛ exerceri ſepe a dānatis reperit̉.Tantum habetur horrori iſtud vitium ſcilicꝫ maledicere deum ꝙ virtuoſi viri non audent ipſuꝫvitium proprio nomine nuncupare: ſed per contrarium nominando benedictionem pro maledictione vt patet Iob primo vbi dicitur ꝙ in ca-