Titulus. VII.
que eſt actus exterior carior charitatis. Sed perſcandalum actiuū ex ītentione querit quis nocumentum ſpuale: ⁊ ſic agit contra charitatē ⁊ actūfraterne correctionis. Eſt aūt non ſolum pctm̄ ſꝫſpeciale diſtinctum a ceteris ſcandalū actiuum ⁊ex ītentōe. Et ratio eſt ẜm Tho. q. ea. ar. iij. Finisqui ītenditur in oꝑibus humanis ꝯſtituit ⁊ daſp̄em in moralibus ſiue vicijs ſiū virtutibus: vn̄vbi eſt ſp̄alis finis in opere: ibi eſt ſpalis virtꝰ velvicium oppoſitum. Sꝫ in tali ſcādalo eſt ſp̄alis finis .ſ. intendere ruinam ſpūalem .i. peccatum ꝓximi. Et qͣꝫuis ex quolibet actu peccati poſſit quisintendere ruinam ꝓximi: dum .ſ. agit illud ea intentione vt ſuo exēplo vel verbo inducat aliū admalum: vt furando: occidendo: peiorādo: fornicando ⁊ hiꝰ: propter quod omne peccatuꝫ poteſteē materia ſcandali actiui: tamen vltra maliciamaterie ex illa ſpeciali intentione indicendi alium ad malum ꝑ illud habet ꝙ ſit ibi ſpeciale peccatum. Sed pōt etiam reperiri iſtud pctm̄ ſpeciale ſcandaliſiue materia aliorum pctōrum: cuꝫ videlicet quis facit aliquid quod de ſe non eſt malum ſed habet ſimilitudine mali intendens perillud inducere ad ruinam: ſicut ſi quis recumberet in idolio vel comederet idolotita ea ītentionevt inducerꝫ alios ad ſimilia faciendum ī venerationem idoli qd̓ tn̄ ipſe non veneraretur: illud d̓ſe malum non eēt: ſed ꝓpter intētionem prauamcōmitteret ſpeciale pctm̄. Un̄ ⁊ apoſtolus admonet a talibus abſtinere etiā non intendendo ruinam ꝓximi dicens Ro. xiiij. Bonum eſt nō māducare carnem ⁊ non bibere vinum: nec in quofrater tuus offēditur aūt ſcandalizat̉ aut īfirmat̉.ſ. agere que .ſ. ꝗs pōt omittere ſine ꝑiculo vl̓ detrimento ꝑſone ſue. Et appellat offenſionem indignationem alicui contra euꝫ qui peccat. Infirmitatem vero promptitudinem ad ruinam. Scādalum autem ipſam īpactōem .ſ. ruinam in pctm̄ vl̓retardatio a bono. Et ab omnibus cauendū. Eſtaūt iſtud pctm̄ aliquando mortale aliquādo veniale ẜm Cho. in quarto. Nam mortale eſt cumquis ꝑ ſuū verbum vel factum quodcūqꝫ intendit īducere ad mortale. Similiter ēt ſi quis peractum peccati mortalis intēdit īducere ad veniale eſſet mortale: puta ſi quis inferat alicui contumeliam detractionem ⁊ deriſionem notabileꝫ vtfaciat illum iraſci vel indignari ⁊ hiꝰ. Sed ſi peractum peccati venialis intendit ducere ad peccatum veniale: etiā veniale eſt. De tali ſcādalo mortali dicit chriſtus Math. xviij. Qui ſcandalizauerit vnum de puſillis his expedit ei vt ſuſpendat̉mola aſinaria in collo eius ⁊ demergatur in profundum maris. Ubi dicit Hierony. Multo melius pro culpa breuē reciꝑe penam qͣꝫ eternis cruciatibus ſeruari: ſed pena eterna non debetur niſi pro mortali. Un̄ ex hoc on̄ditur ſcandaluꝫ actiuū aliqn̄ eē mortale. Ad qd̓ etiā facit qd̓ ait apl̓s.i. Corin. viij. vbi loquens de ſcandalizantibꝰ ali
os oꝑbus ſuis inquit. Percutiētes conſcīaꝫ fratrum infirmā in chriſtū peccatis. Sꝫ pctm̄ ꝙin deū cōmittitur ē mortale: quia ſoluꝫ morauertit a deo. Scandalizare autē alios ē peccarein deū ẜm inductā aucͣteꝫ. Ad idē facit qd̓ ait Augu. de pe. di. i. Noli putare te non eē homicidamcū fratri tuo malū ꝑſuades .ſ. mortale. Si enī fratri tuo malū ꝑſuades: occidis te ⁊ aliqn̄ fratrēſum. cū .ſ. aſſentit ꝑſuaſioni male: qd̓ ē ſcādaliꝫre: non aūt occidit aīa niſi ꝓ mortali inqͣꝫtum .ſ. pͥuatur ꝑ illud gratia. Sic ſcandalizauit Balaamariolus filios iſrahel: ſeu potius docuit Balaaregē Moabitarū quō ſcandalizaret populū iſrhel ꝓut dicit̉ Apoc. ij. Docebat Bala ac .ſ. ipſe Balaam mittere ſcandalū corā filijs iſrl̓: cōſulendovidelꝫ ꝙ mulieres ornatas Moabitas mitteretad caſtra filioꝝ iſrl̓ cū idolis eaꝝ vt īclinarēt eosad fornicandū cū eis: ⁊ ꝑ hoc ad idolatrandū qd̓malū ſecutū eſt ſꝫ acriter punitū cū illis qui ꝯſuluerunt ⁊ dederunt illud ſcandalū: vt patet Nume. xxiiij. Iſtud aūt ſcandalū actiuū n̄ē in ꝑfect⁊ de ipſis loquitur aucͣtas p̄s. Non ē illis ſcādalum actiuū .ſ. ꝑfectis. Et rō ẜm Tho. q. e. ar. vi. ꝙſcandalū actiuū ꝓprie ē cū aliquis facit vel dicitaliquid intēdens īducere ad ruinā: vel ſi non intendit hoc ip̄m: tn̄ opus tale ē vt natum ſit inducere alium ad ruinā: quod euenit qꝛ inordinatūē. Ad ꝑfectos aūt ꝑtinet ea q̄ agunt ẜm regulā rōnis ordinare: ẜm illud. i. Corin. xiiij. Oīa honeſt.⁊ ẜm ordinē fiant ī vobis: ⁊ p̄cipue hanc cautelēadhibent ī his in quibꝰ nō ſolū ipſi n̄ offenderētſed etiā alijs offēſionē pararēt. Et ſi ꝗd ī eoꝝ dictꝭvel factis ab hac moderatione deſit: hoc ꝓueniex infirmitate humana ẜm quā a ꝑfectioneciunt: non tn̄ in tm̄ deficiunt vt multū ab orrōnis recedatur ſꝫ modicū ⁊ leuiter qd̓ non ē tēmagnum vt ex hoc rōabl̓r poſſit ab alio ſumi occaſio peccandi: ⁊ p̄cipue mortal̓r qd̓ importet ſtrcte ruinā Docuit chriſtus ſuo exemplo vitare aliorū ſcandalū quando ſoluit tributū cum tn̄ nonteneret̉ dicens Petro. Ut n̄ ſcādalizemꝰ eos: vade ad mare ⁊ mitte hamū Math. xvij. Quo exēplo docet Grego. cū ꝗs ſcādalizat̉ ex īfamia ortaꝯtra aliquos debent on̄dere innocentiā ſuā ſe excuſando ad tollendū ſcandalū ortū. xi. q. iij. interverba. Scandalū paſſiuū dicit̉ ẜm Tho. 2ª.xiiij. ar. iij. cū quis ex dicto vel facto alteriꝰvel malo vl̓ habenti ſp̄em mali ſcandalizatur .i.aliquod pctm̄ ruit. Non .n. ruit ꝗs ruina ſpualiniſi per aliquod pctm̄. Non eſt aūt ſcandalū paſiuū ſpale pctm̄: quia ex dicto vel facto alteriꝰ cōtingit aliqueꝫ ruere ẜm qd̓cūqꝫ genus pctī.hoc ipſū quod eſt ſumere occaſionem peccex facto vel dicto alterius ꝯſtituit ſpalem rōnpctī: qꝛ n̄ īportat ſp̄aleꝫ deformitatē ſpali virtuteoppoſita. Et hoc ſcādalū paſſiuū qn̄qꝫ eſt verle cū .ſ. quis ex facto vel dicto alteriꝰ in ordinaruit in veniale peccatū. Mortale aūt eſt cum ex