Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Titulus. VI.

ebrietas origo inceſtus peſſime regeneratricis:ꝑtus deterior: hec ille di. xxxv. ſexto die. Multequoqꝫ rixe diſcordie homicidia ſequunt̉ exebrietate vt exꝑientia docet. I IIII.Ultimo notatur defectus tollens vſum rōnis: qꝛ oīs ſapientia eoꝝ deuorata eſt: vn̄ ꝓuer. xij. dicitur. Qui miſcetur his.ſ. vino ebrietati non erit ſapiēs. Et oſee. iiij. dicitur. Fornicatio ebrietas auferunt cor quiapeccatū committitur vſum liberi arbitrij eſtfacultas rōnis voluntatis: ex quo in ebrioſopita ē videtur ea mala que facit ebriꝰ vt homicidia: contumelie: hiꝰ imputari ſibi debeātad culpam. In ꝯtrarium videtur qd̓ ph̓s ait ī.iij. ethico .ſ. ebrioſus mereretur duplices maledictiones. Ad hoc dicit. b. Tho. vbi. s. ar. iiij.in ebrietate duo ſunt attendenda .ſ. effectus ꝯn̄s actus p̄cedens. Ex ꝑte ꝗdē defectus conſequētis in quo ligatur vſu rōnis: ebrietas hꝫ excuſare pctm̄ inquātum cāt voluntarium ignorantam. Sed ex parte actus p̄cedentis videturſtinguendum videlꝫ qꝛ ſi ex actu illo precedenteſubſecuta eſt poſtea ebrietas ſine pctō: tunc peccatum ſequens total̓r excuſat̉ a culpa. Si auteꝫactus p̄cedens fuit culpabilis ſic non total̓r ꝗsexcuſatur a pctō .ſ. ſequēti: qꝛ .ſ. redditur voluntarium ex voluntate p̄cedentis actus inquātum.ſ. aliꝗs dans oꝑam rei illicite incidit in ſequenspctm̄. Diminuitur aūt pctm̄ ſequens ſicut diminuit̉ voluntarij. Un̄ Aug. contra Fauſtuꝫ aitInebriauerunt Loth filie eius ſe neſcienti miſcuerunt: quapropter culpandus ē quidem: tm̄qͣꝫtum ille inceſtus ſed qͣꝫtum ebrietas illa meruerit. xv. q. i. inebriauerunt. vbi dicit glo. natura non patitur aliꝗs neſciens coeat: ſꝫ diciturLoth fuiſſe neſciens: qꝛ neſciuit eas fuiſſe filiasſuas: ſed eſtimauit vxorem capite alienato: dic̄ tn̄idē Tho. forte ebrietas Loth fuit ſine peccato tunc ēt cōmixtio cum filiabus fuiſſꝫ ſine peccato ipſe tamen filie lothnon excuſantur a peccatoqͣꝫuis fecerint imaginantes totꝰ mundꝰ defeciſet: ſicut ſodoma: vt vel ſic humanuꝫ genꝰ ẜuareqꝛ ſunt faciēda mala vt eueniant bona: nec vnqͣꝫ fuit diſpenſatum īter patrē filiam. aūt dicit ph̓s ebriū mereri duplicem maledictōeꝫ: hocdicit ꝓpter duplex pctm̄ .ſ. ebrietatis culpe ſquentis ex ebrietate non ex eo pctm̄ aggratur ex ebrietate cōmiſſū magis qͣꝫ ſi ex certa ſcīavel loꝗtur ẜm legem cuiuſdā Pictaci: vt dicit̉.ij. politi. ſtatuit ebrij ſi ꝑcuterent plꝰ punirentur qͣꝫ ſobrij: hoc qꝛ pluris iniuriant̉. Et ī hocvt dic̄ Arꝭ. videt̉ reſpexiſſe ad cōeꝫ vtilitatē: vt .ſ.cohiberent̉ iniurie: magis qͣꝫ ad ueniā que dꝫ haberi de ebrijs eo non ſūt ꝯpotes ſui. Ad qd̓facit qd̓ ait Ambr. in li. patriar. Si qua vinūebrij deliquerint apud ſapientes iudices veniadonatu adem facta ſꝫ leuitatis dānant̉ auctores. xv. q. i.

ſane. Ubi glo. i. mīori pena qͣꝫ ſi ex certa ſcīa feciſſēt: dānant .i. redarguūtur: ēt eos quinimis fuerunt faciles ad inebriandum. Capl̓m qͣrtum de filiabus gule ſunt ꝗnqꝫSt autē gula viciū capitale ꝗnqꝫ filias generās ſecūAdi Gre ſ. xxxj. mepal̓. .Hebetudinem.Ineptam leticiam.Multiloquium.Scurrilitatem.Immundiciam.Quare aūt dicatur vicium capitale. b. Tho.. 2q. cxlviij. ar. v. rōem aſſignat dicens. Uiciū capitale dicitur illud ex quo multa oriunt̉ ẜm rōncauſe finalis inqͣꝫtum .ſ. hꝫ finē multū appvn̄ ex eius appetitu hoīes ꝓuocant̉ multpeccandum. Ex hoc aūt reddit̉ aliꝗs finis mul appetibilis hꝫ aliquā de conditionibꝰ felicitatis que ē vltro appetibilis: ꝑtinet aūt ad rōemfelicitatis delectatio: vt pꝫ in. i.. iiij. ethico. yciū gule ē circa delectatōes tactꝰ ſeu guſtus:ſunt p̄cipue inter alias ponitur vicium capitale. Quanuis aūt ipſe cibus circa quem eſt gulanon hēat rōem finis: qꝛ non querit ꝓpter ſe ſedꝓpter aliud .ſ. ꝓpter corporis nutritōem: tile finis qui eſt conẜuatio vite eſt maxime abilis que ſine cibo conſeruari non pōt. In̄ eſt etiam ipſe cibus eſt maxime appetibilis ad hocfere totus labor vite humane ordinatur: ẜm illd̓Eccleſiaſtes. vi. Omnis labor hoīs in ore eius:tn̄ gula eſt magis circa delectatiōes cibi qͣꝫ circacibos: delectatio aūt ẜm ſe eſt appetibilis. Quodaūt qn̄qꝫ filie eius aſſignentur. b. Lho. vbi.. ar.vi. aſſignat rōnem dicēs. Gula ꝓprie conſiſtit cica immoderatā delectationeꝫ que eſt ī cibis potibus: ideo illa vicia inter ſilias gule computātur que ex immoderata delectatione cibi pōtconſequuntur: que quidem pn̄t accipi ex ꝑte aīeque ex parte corporis. Et ex parte auteꝫ animeqͣdrupliciter. Primo qͣꝫtuꝫ ad rōem cuius.es hebetatur ex immoderata cibi potus ſūptne. Et qͣꝫtuꝫ ad hoc ponitur hebetudo ſenſus cica intelligentiam. Scd̓o qͣꝫtum ad appetitu multipl̓r deordinatur immoderantiā cibpotus quaſi ſopito gubernaculo rōnis: ⁊ſtur inepta leticia. Tertio qͣꝫtum ad inortum v̓bum: ſic ponitur multiloꝗum. Quarto quantū ad inordinatū actum: ſeu geſtū ſic ponitur ſcurrilitas: que ēt poſſet referri ad v̓baturpia. Ex ꝑte aūt corporis ponit̉ immundicia: quepōt attendi ſiue ẜm inordinatam emiſſionemruncūqꝫ ſuperfluitatum vt vomitum hiꝰ: ſiuſpecialiter per inordinatam emiſſionem ſemīsvt per pollutōem in vigilijs vel ſomnis de hisC.§. I.plenius dicendum.