Capitulū.III.
potus nimis bibit erit mortale: quod plenius declarabit̉ īfra ī ſe. §. Et ſicut alia vicia hn̄t directecontraria ita ꝙ vnū ē receſſus a v̓tutis medio ꝑexceſſum: aliud ꝑ defectū: ſicut auaricia ꝓdigalitatu: puſillanimitas ꝯtrariatur p̄ſumptioni ⁊ hiꝰ:ſic ebrietati opponitur vicium ſed innominatuꝫſecundum Tho. Si quis enim ſcienter in tantūa vino abſtineret: vt natura multum grauareturnon eſſet immunis a peccato. Unde apoſtolus .i.Timo. v. ait. Noli adhuc aquam bibere propterſlomachum tuum ⁊ frequentes infirmitates tuas. Idem videretur ſi multum limpharet ita vinoceret ⁊ precipue quando hoc ageret cōtra monita vel conſilia ſuperiorum. Dicit enim philoſophus in. iiij. ethico. ꝙ inſenſibilitas que opponitur temperantie: quia non multum contingit: iōmn ipſa qͣꝫ omnes ſpecies eius que opponūturuerſis ſpeciebus tēꝑantie noīe carēt. §. I.De ebrietate dicitur..xxxv. di. An̄ oīa ꝙ ebrietas fomes ē et nutrix oīum viciorum. Et pͣs. clxvi. de pctōribus loquēsiti ſunt ⁊ moti ſūt ſicut ebrius ⁊ oīs ſarū deuorata eſt: vbi tria.Primum effectus inebriatōem ꝯn̄s: ibi turbatint ⁊ moti.ecundum actus immoderatōem continēs: ibiſicut ebriustus rōem abſorbens: ibi ⁊ oīs ſapiēeoꝝ deuorata.C §. II.A ſecundo inchoandoActus ꝯtinens īmoderantiam aſcribitur ⁊ expͥmitur iu ebrio ibi ſicut ebrius. Ebrius .n. dicituaſi exͣ briam .i. regulam .ſ. rōis ⁊ debite modetōis. Dicit .n. b. Lho. 2ª. 2ᵉ. q. cl. ꝙ culpa ebrienſiſtit ī immoderato vſu ⁊ concupīa viniigit tripl̓r. Uno mō ꝙ neſciat potu immoatum eē ⁊ inebriare potentē: ⁊ ſic ebrietas poeē ſine peccato ⁊ ſic creditur Noe fuiſſe ineum. Gn̄. ix. vn̄ Ambr. Primus Noe vineēauit dedit naturam: ſꝫ ignorauit potentiamdi. xxxv. ſexto die. Nā in pͥma etate non vtebant̉hoīes vino nec carnibus: di. e. ab exordio. ¶ Secundo mō ſic ꝙ ꝑticipat ꝗs potum īmoderatumtn̄ eſtimet eum tm̄ ꝙ inebriare poſſit: ⁊ ſics pōt eē cum pctō veniali. Qd̓ aūt dic̄ Auletatē eſſe pctm̄ mortale ſi ſit aſſidua in li.gatorio. ⁊ di. xxv. §. Alias ea non ſic ē inndū ẜꝫ Tho. quaſi ipſa frequentatio faciatle: ſꝫ qꝛ non pōt eē ꝙ hō. aſſidue īebrieturens ⁊ volens ebrietatē īcurrat: duꝫ multomagis exꝑitur vini fortitudīuē ⁊ ſuā habilitatē.certio mō ꝙ aliꝗs bn̄ aduertat potū eē immoratum: ⁊ īebriare valentē: ⁊ tn̄ magis vult ebriate incurrere qͣꝫ a potū abſtinere: ⁊ talis ꝓpriedicit ebrius: qꝛ mortalia recipiunt ſp̄em n̄ ab aliſa que ꝑ accn̄s eueniunt ⁊ p̄ter ītentōem ſꝫ ab eo
qd̓ ē ꝑ ſe intentum. Et ſic ebrietas eſt pcm̄ mortale: qꝛ ẜm hoc volens ⁊ ſciens pͥuat ſe vſu rōnis q̄ẜm v̓tutem oꝑatur ⁊ peccata declinat. Et ſic peccat mortalr ꝑiculo peccati mortalis ſe exponēsUn̄ Ambr. in li. de patriarchis. Cauenda dicimꝰebrietatem ꝑ quā pctā cauere non poſſumꝰ. Nāque ſobrij cauemꝰ per ebrietatē ignorantes committimꝰ. Neſciunt ꝗd loquunt̉ ꝗ vino nimio indulgent: tacent ſepulti. xv. q. i. ſane. Qd̓ ēt ſit mortale ebrietas: ꝓbatur ꝑ illud qd̓ habet̉ di. xxxv.ep̄s. vbi dicitur ꝙ clericꝰ ebrietati deſeruiēs autd̓ſinat aut cōione priuetur: ſil̓r ⁊ laicꝰ: ſꝫ talis pēan̄ īponitur niſi ꝓ mortali. Item qͣꝫuis ſit licituminfirmo vel debili vti multo cibo vel potu vltraꝯſuetum ad ꝓuocandū vomitū ẜm conſiliuꝫ medicine ꝗ tn̄ non reputandus ſuꝑfluus n̄ requiritur ꝙ ſit potus inebrians ad ꝓuocandū vomitūqꝛ ēt potus aque tepide vomitū ꝓuocat: vn̄ nonexcuſaretur ꝑ hoc ꝗs ab ebrietate ẜm Tho. quāuis faceret cā medicine: ⁊ ꝑ ꝯn̄s peccaret mortaliter ſumens niſi crederet ex illo potu non poſſe īebriari. Et ſil̓r medicꝰ vel alius ꝗ hoc ſibi ſciēterꝯſuleret vel ꝓpinaret hoc eſtimans. Itē ſi ꝗs daret alicui ad bibendū multum ad inebriandū cūvel eſtimans ꝙ ex nimio potu que ꝗs ſumit inebrietur: ⁊ ꝙ ſi auiſaret non faceret: vel aꝑte īpedire poſſet: ſꝫ ex leuitate vt in̄ ſolacium ſumat ꝑmittit inebriari: vel ēt ponit ſtudioſe ſal ī vino vl̓aliud inebriare valēs occulte peccat mortaliterexͣ de iniu. ⁊ dā. da. ſi culpa. Labernarij ēt cum ꝑpendunt aliquos ex nimio vino ſūpto inebriariqd̓ exꝑti ſunt pluries vt inebrioſis ⁊ n̄ curant ꝑꝑauariciam grauiter peccant.¶ I.11.Quantum ad primum.ſ. effectus ſequens inebriatōeꝫ eſt multiplex: vn̄dicitur ī. p̄s. notato ibi Turbati ſunt ⁊ moti ſunt:Seꝗtur .n. turbatio ⁊ tumultuatio: ⁊ iniurietractiones: contumelie: manifeſtatio ſecretobidinis executio ⁊ alia. Un̄ ꝓuer. ij Luxurioſares eſt vinū .i. cāns luxuriā ⁊ tumultuoſa ebrietas .i. generans tumultum. Hiero. Uenter meroeſtuans de facili deſpumat in libidinē: ⁊ Chryſoſto. dicit ꝙ nil eſt ita demōiʳ amicū ſicut ebrietas⁊ laſciuia que eſt mater oīum vicioꝝ. Ambr. quoqꝫ ī ſermōe ponit mala que ſequūt̉ ex ebrietatꝭdicens. Unū itaqꝫ nec ſuo peꝑcit auctori .ſ. Noeſꝫ ebrietas illius nobis ſuadet ſobrietatē ⁊ paulopoſt. Manebat an̄qͣꝫ vinū inueniret̉ in oībus inconcuſſa libertas: nemo ſciebat a ꝯſorte natureſue obſeꝗa ẜuitutis exigere: non eēt hodie ẜuitſi ebrietas non fuiſſet. Obrepſerat quidē iā fraterne p̄lationis inuidia: manebat adhuc paternepietatis reuerentia. Leſa eſt pietas dum rideturebrietas. Non illis itaqꝫ ſolis nocent vina quostentant: ſꝫ ⁊ illis ampliꝰ quorū oculis temulentaebriorum mēbra nudant̉. Et infra legimꝰ ꝙ patreꝫ Tothinebriauerunt filie in monte. Fuit ita