Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Titulus. V.

Oſt tractatuꝫ deluxuria in generali nunc videndumeſt de ſpeciebus eius ſingulis. Et ponuntur eſſe ꝗnqꝫ. xxxvi. q. i. lix. §. Cum ergo fornicatio: ſtuprum: adulteriū: inceſtus: raptus. Adde vicium ꝯͣ naturaꝫ: quod diſtinguitur ī quatuorſpecies vel modos .ſ. mollicieꝫ: ſodomiticū: beſtialitatem alium modum innominatū: .ſ. virvtit̉ naturali muliere. Hoc aūt viciū ꝯͣ naturam propterea ibi non cōnumeratur in illa predicta aſſignatione: qꝛ ſoluꝫ ibi ponuntur ille quehumane nature non repugnant: vt eſt viciumtra naturam ẜm Tho. Adde etiam ſacrilegiuꝫ qd̓facit ſpēm de per ſe: ſed ibi non cōnumerat̉: qꝛ ẜꝫTho. pōt in diuerſis ſpēbus prefatꝭ reperiri. Naꝫſi abutatur perſona ꝯiuncta per ſpūalem cognationem vt cum matre vel filia ſpūali: erit ſacrilegiūad modū inceſtus. Si abutatur ſanctimoniali:cum ſit chriſto deſponſata: erit ſacrilegiū ad modum adulterij. Et in qͣꝫtum eſt ſub patris ſpūalicura ꝯſtituta: erit ſacrilegium ad modum ſtuprEt ſi violētia inferat̉ erit raptus ſpūalis. Oportet aūt diſtincte confiteri has ſpeciēs. Et ſufficientiam hoꝝ ſic aſſignat. b. Tho. 2ᵉ. q. cliiij. ar. i. Peccatum luxurie in hoc ꝯſiſtit: aliquis delectatione venerea vtitur non ẜm rectam rōem. Et quiaſpecies luxurie ſumitur non ex circūſtantijs: qꝛ inqͣꝫtum hiꝰ non dant ſpēm actui: ſed ab obiecto: qꝛē materia actus. Ideo oportet ſpecies luxurieª afſignari ex parte materie: que pōt rationi recteconuenire. Et hoc poteſt eſſe dupliciter: vnoqꝛ hꝫ repugniantiam ipſa materia ad finē venereiactus. Et hoc dupliciter: qꝛ aut in qͣꝫtum impediīgeneratio prolis: ſic eſt vicium ꝯtra naturam qd̓eſt in omni actu venereo: ex quo generatio ſequinon pgͣt̉. Aut in qͣꝫtum impeditur debita educatō promotio prolis: ſic eſt fornicatio .ſ. ſimpliciterſoluti ſoluta: puta meretrice vidua: vel concubina. Alio materia venerea in qͣꝫtum exercetur actus venereus: pōt eſſe non ꝯueniens rōirecte per comꝑationeꝫ ad alios homines. Et hocdupliciter/ Primo quidem ex ꝑte femine ip̄iuscui quis ꝯmiſcetur: qꝛ .ſ. ei debitus honor non ſeruatur: ſic eſt inceſtus eſt abuſus ꝯſanguineaꝝvel affinium. Secundo ex ꝑte eīus in cuius poteſtate eſt femina: hoc tripl̓r: qꝛ aūt ē in ptāte viriſui: ſic eſt adulterium: aut in ptāte patris: et ſic ēſtuprum .ſ. illicita defloratio virgīnū: ſi tn̄ violētianon inferatur. Si aūt violentia inferatur feminevel parentibus: erit raptus. Si aūt habeat votuꝫꝯtinentie: vt moniales vel beghine: vl̓ clerici religioſi ſic erit ſacrilegiuꝫ: qd̓ tn̄ reduci pōt ad alquamp̄dictaꝝ ſpēꝝ vt dictum eſt: tn̄ diſtincta ſpeaes ē. Idem ſi in loco ſacro ꝯmittatur quecūqꝫ

luxuria. Diuerſificantur aūt iſte ſpēs ex ꝑte ſemine magis qͣꝫ ex ꝑte viri: qꝛ in actu venereo ſemīaſe hꝫ vt patiens modum materie: vir autē permodum agentis. Et p̄dicte ſpēs aſſignantur ſcd̓mdifferentiam materie vt dictuꝫ eſt. Et qͣꝫuis diuerſitas materie ſolum non diuerſificet ſpecieꝫ: tn̄ īuerſitas iſta aſſignata ẜm materiā ꝓpterea diuſificat ſpeciem: qꝛ hꝫ in ſe ānexam diuerſitatē formalem obiecti ẜm diuerſos modos repugnanad rōnem. Item non eſt incōueniens in eoactu reperiantur diuerſoꝝ actuum deformitatesꝯtra diuerſas virtutes: ſic adulterium eſt ſub iniuſticia ſub luxuria. Pn̄t etiam aliqn̄ eſſe diuerſe ſpecies luxurie in eodeꝫ actu vt ſi ꝯiugatus coſacrilegium inceſtus: ſtuprum: raptus .i. vnū peccatum hn̄s deformitatem oīum dictoꝝ pctōrumex illis circūſtantijs neceſſario ꝯfitendis. Iteꝫ actus circūſtātes actū venereū illiciti ī matrimoniovel exͣ: vt oſcula: tactus hiꝰ ꝑtinent ad impudicitiā: oīa. Tho. vbi ſupra.De fornicatione igiturque eſt prima ſpecies luxurie. Notandum qd̓pͣs. lxxij. Perdidiſti oēs fornicantur abſte. Perdidiſti .i. perdes tu deus. Utitur p̄terito futuroẜm morem propheticum ꝓpter certitudinem reiPerdes .ſ. morte eterna omnes indiſtincte ſiceptatione perſonaꝝ fornicantur vel corpoter luxuriaꝫ: vel ſpiritualiter perfidiā: vel criminaliter per quācūqꝫ culpam. Abſte .i. abſtracci illecti tꝑalibus: hec Ugo cardinalis. Ex quibusverbis tria poſſunt elici ad declarationem materie fornicationis. Primo fornicatio multiplicit̓incurritur: ibi omnes qui fornicantur. Secūdodānatio certitudinaliter promittitur ibi. Perdſti. Tertio ſubtractō dei ſpiritualiter ſubſeq̄ibi abſte.uantum ad primum.Sciendum fornicatio in ſcripturis dicitur idolatria vel infidelitas aliquando ex eo ancedat per intellectum a deo adherēs falſitarori. Et de hac ſepe reprehenditur ppl̓s antiquiudeorum qui ſepe idolatrabat. Unde diiiij. Fornicate ſunt a deo ſuo ſcilicet iſrahidolatriam. Et pͥmo paralipo. v. Fornicati ſuideos populoruꝫ ſcilicet iſrahelite. Et Iudicꝭ. viij.Fornicati ſunt cum Baalim qui erat idolum gentilium. Et Sap̄. xiiij. Initiuꝫ fornicationis exſitio idolorum: cum Ezechiel de fornicatiolius populi loquitur prectpue. Ezech̓. xvi. per totum et de hac intelligitur Aug. ad idē dicit. Idolatria et quelibet noxia ſuperſtitio fornicatio eſt.xxviij. q. i. Idolatria. Et in eadeꝫ qōne ī. c. ſequētidicit idē Aug. ſolū mechatio ē illius ꝗeſuā ꝯtaminat: ſꝫ etiā ſimulachrū facͣ mech-