Capitulū .I.

concubendi cum vxore aliena: ſed deeſt facultasnon minus reus eſt qͣꝫ ſi in ipſo facto dep̄henderetur de peni. diſ. i. Et hoc qͦ ad iudicium diuinumnon humanum vbi non puniuntur cogitationesſole etiam deliberate. Et eſt ſimilitudo in generenon in ſpē ſeu qͣꝫtitate. Nā ſicut eſt pctm̄ oꝑis maius qͣꝫ cordis ceteris paribus ita ⁊ grauius punit̉q deo. Sꝫ in hoc eſt equalitas in diuturnitate pene: qꝛ vtrūqꝫ pena eterna punitur. Idem dicēduꝫeſt de alijs peccatꝭ: vt pꝫ ea. diſ. per plura capitulaante illud. Si cui. Et hoc totum intelligendū ē deliberato conſenſu in actti.. coenicationis ſurtipderorra aliqdpacp Teτtali ndituls eiusꝯmicidij: ⁊ hiꝰ. Conſenſus aūt d̓liberatus ī actūneccati venialis qͣꝫuis etiam ꝑtineat ad rōneꝫ ſuperiorem: non tamē ex ſe eſt niſi veniale: puta ꝗsdeliberat dicere mendacium officioſum: vel iocoſum vel v̓bum ocioſum ⁊ hiꝰ ſcd̓m Tho. pͥª 2ᵉ. qſe aūt ꝓpterea dictum eſt: qꝛ rōnelxxv. ar. ix.ꝯtemptus aūcti poſſet eſſe mortale. Scienduꝫetiam ꝙ cū pctm̄ cogitationis mortale ſit eiuſdeꝫſpēi cū eodem opere exteriori perpetrato: ſed differunt ẜm imperfectum ⁊ perfectum: qꝛ peccatuꝫcordis dicitur īperfectum reſpectu peccati oꝑis ſecūdum Lho. pͥª 2ᵉ. ideo quēadmoduꝫ pctā mortalia oꝑis de neceſſitate oportet ea cōfiteri non ſolūin genere: ſed in vltima ſpecie. Non enim ſuffice̓tdicere ſe perpetraſſe luxuriam: ſed oportet ꝙ exprimat ſpeciem luxurie: puta ſimplicis fornicatios vel adulterij: vel ſtupri: vel ſacrilegij: ⁊ hiꝰ. Itaiam de cogitationibꝰ deliberatis luxurie nō ſufficit confiteri ſe habuiſſe cogitationes turpes cuꝫenſu: ſed etiam oportet ꝙ expͥmat materiamꝑ: vꝫ ſi erga ꝯiugatam: vel ſolutam: vel virgiīem: vel ſanctimonialem: vel mares ⁊ hiꝰ. Et ideꝫvidetur iudicium de cogitationibus moroſis: vt.ſ. exprimat̉ qualitas perſonaꝝ erga quas animꝰverſatus eſt. Cogitatio aūt deliberataⁱ in vxoreꝫ ꝓpriam nō eſt mortale ſicut nec ipſe actus ꝯiugalisde ſe: ⁊ hͦ niſi ita īmoraretur in ea ꝙ pollutio ī eaꝫequeretur in vigilia..§. VII.De quarto gradu luxurie qd̓ eſt aſpectus libidinoſus. Math. v. Qui viderit mulierem ad ꝯcupiſcenduꝫ eā iā mechatuseſt in corde ſuo. Ubi Aug. Etiam ſolo viſu cū turpiter vel innupta ꝯcupiſcitur adulterium ꝑpetratur. xxxij. q. v. Qui viderit. Et ſumit̉ ibi adulteriūimproprie .ſ. ꝓ fornicatione ẜm Glo. vl̓ alia ſpecierie. Idem Aug. in regula. Aſpectu qͦꝫ ⁊ affecpetitur ⁊ appetit ꝯcupiſcentia feminaꝝ. Necdicatis: vos habe̓ animos pudicos ſi habeatꝭ oculos impudicos: qꝛ īpudicus oculus īpudici cordis eſt nuncius. Et cum ſe inuicem etiam tacentelinigua aſpectu mutuo corda nunciant īpudica: etem̄ ꝯcupiſcentiam cū alterutro delectant̉ ardoreetiam intactis ab īmunda violatione corporibusiugit caſtitas ipſa de moribus. xxxij. q. v. Nec ſo-

lo. Caſtitas aūt non amittitur niſi per mortale: gͦ ⁊talis aſpectus ē mortale. Et ꝓuer. dicit̉. Abhominabilis eſt dn̄o defigens oculum .ſ. in alterum adconcupiſcendum luxurioſe: ſed nullus efficit̉ abhominabilis dn̄o niſi ꝓpt̓ mortale: vt arguit Ul. ęͦtalis aſpectus eſt mortale. Et notandum qꝛ nō dicit ſimpl̓r: qui viderit mulierem: ſed cū additiōe:ad ꝯcupiſcendum. Nam pōt ꝗs aſpicere multipliciter mulieres: qꝛ vel a caſu ſine pͥmeditatione: vl̓ex cā rōnabili vt .ſ. cognoſcat eam ī effigie ⁊ diſcernat ab alijs vel vt attentiorem reddat ſi loquiturde vtilibus: vel vt ꝯſiderans vanitatem ornatuspoſſit melius rep̄hendere vel ex quodaꝫ honeſtoamore ẜm illud ꝓuerbiuꝫ. Ubi oculus: ibi amorſicut pater reſpicit filium: ⁊ amicus amicum: et inhis nullū de ſe pctm̄: vel vt ex pulchritudine creature exurgat in laudem creatoris: ẜm illud p̄s. Delectaſti me dn̄e in factura tua: qd̓ tn̄ eſt ꝑfectorumImperfectis aūt eſt periculoſum vel ex quadamcurioſitate vt ſciat factionem ſeu forma eius velornatum earum quadam ſenſuali ꝯplacentia depulchritudine eius: ſicut mulieres de egypto aſcēdebant ꝑ muros vt viderent tranſeūteꝫ Ioſephpulcherrimum: qd̓ ſine peccato veniali nō eſt: vevt libidinoſe inardeſcat in ꝯcupiſcentiam eius: ethoc eſt aſpicere ad ꝯcupiſcendum: qd̓ eſt mortaleEt quod dictum eſt de viro erga mulierem: ideꝫper totum de muliere aſpiciente viꝝ. Ex hoc on̄ditur qͣꝫ grauiter ⁊ quā īnumerabiliter peccant quidiebus feſtiuis vel alijs diſcurrunt per eccl̓ias vl̓vias ad ꝓcandum mulieres: vel philocapti in aliqua ſequūtur eā. Ad quid enim niſi ad ꝯcupiſcēdum libidinoſe? Qui tot pctā mortalia ꝑpetrāt qͦtdiuerſas ꝯcupiſcentes aſpiciunt vl̓ quot vicibusvnā ⁊ eandem ſequētes diuerſis tꝑibus aſpiciūtad ꝯcupiſcendum. Ipſe etiam mulieres ꝑpendētes ſe adamari ⁊ procari quotienſcūqꝫ ſtudioſe ſeofferunt aſpectibus amatoꝝ vt illis placeāt totiēspeccant mortaliter etiam ſi nilturpe agere vellētcum illis: ⁊ rō eſt: qꝛ ſunt occaſio efficax ruine illorum. Et qui occaſionem dāni dat: dānuꝫ qͦꝫ dediſſe videt̉: exͣ de iniurꝭ. ⁊ dā. da. c. Si culpa. Sed ꝗdde illis ꝗ ſub ſpecie mortificationis ſpūalis faciūtcoram ſe denudare mulieres totaliter ſicut compertum eſt aliqn̄ in aliquibus p̄tendentibus ſanctitatem? Credo non poſſe excuſari a mortali peccato. Et rō huius eſt: qꝛ hoc eſt contra honeſtate naturalem adeo vt etiā pͥmi coniuges Adam ⁊ Euapoſt tranſgreſſionem p̄cepti non paſſi ſunt ſe inuicem nudos videri: ſed fecerūt ſibi pericomata defolijs ficus .i. coopertoria pudendoꝝ: vt pꝫ Gen̄.iij. Et Ualerius maximus dicit ꝙ non erat fas patrem cū filia ſimul balneari ne nudos ſe inuicemviderent cū tamen eſſent ethnici. Un̄ ſola rō naturalis hoc eis dictabat. Secunda rō eſt ꝓpter periculū lapſus. Dauid tam ſanctus aſpiciens a caſumulierem lauanteꝫ ſe non euaſit crimē adulterij:quomodo credenduꝫ eſt vt non incidat ī laqueū