Capitulū. III.

nō dandi decimas reprobatur a iure. Ad hoc pōtrn̄deri ꝙ ẜm Pe. de ancha. ſuꝑ. c. Statutū in clemen. Cum decretalis aliqua iſto mō loꝗtur: īfringit vtiqͣꝫ ꝯſuetudinē quo ad illud tp̄s in qͦ ſtatuit̉:Sed ſi poſt edictam decretalem adhuc duret conſuetudo in ꝯͣriū per debituꝫ tp̄s infringet poſtmodum cōſuetudo decretalem ſi papa ſcit et toleratIn hoc tn̄ ſunt varie opiniones .ſ. ſi cōſuetudo ſequēs poſſit infringere ꝯſtitutioneꝫ que reprobatꝯſuetudineꝫ in ꝯͣrium. Uide ſupra de hoc in pͥmapte ti. c. de ꝯſue. dicit auteꝫ Tho. 2ª 2ᵉ. q. lxxxvij. ꝙlicet eccleſia poſſit requirere decimas tn̄ laudabiliter nō reꝗͥrit eas in locis in ꝗbus ſine ſcandalorequiri nō poſſent ꝑ diſſuetudinem vel aliā cām:nec tn̄ illi ꝗ non ſoluūt in illis locis ſunt ī ſtatu dānationis: niſi forte ꝓpter obſtinationē hn̄tes vointatem non ſoluendi ēt ſi ab eis peterent̉. Idēentit Alexander de ales in ſūma. Nō tn̄ vr̄ ſufficiens reꝗſitio curati ad hoc ꝙ teneat̉ redde̓ vbion eſt de ꝯſuetudine exigendi. De papa nulli dubiū ꝙ ip̄o ordinante ꝙ exigerent vbi nō eſt ꝯſueimtenerent̉ hoīes. Sꝫ vtꝝ ad reꝗſitionem dioeſani teneant̉ dubium: ⁊ ideo ad papā tūc recurrendū ⁊ ꝯſulendū. Idē Tho. ſuꝑ Gen̄. c. xiiij. dicitvbi non eſt ꝯſuetudo dandi decimas: ⁊ clericiufficientem victum nō tenent̉ hoīes ꝓ illo lope dare decimas. Sed vbi eſt ꝯſuetudo dādi vel miniſtri eccl̓ie non hn̄t ſufficienter tenēturd dandū. Itē Tho. in quolibet: ſic dicit ⁊ melius.Nulla ꝯſuetudo ꝯͣria ſoluit hoīes ab obligationereddendi decimas: qꝛ hͨ obligatio fundat̉ ſuꝑ iusiuinū ⁊ ius naturale: vn̄ ſemꝑ tenent̉ hoīes reddere decimas ſi eccl̓ia exigat: ꝯria ēt cōſuetudinenō obſtante: ⁊ in terris ī ꝗpus eſt ꝯſuetudo ꝙ decime ſoluāt̉ ip̄a ꝯſuetudo qͣſi expoſtulat decimasccaret ꝗ non redderet. Sꝫ in terris ī ꝗbꝰ nōietudo cōis ꝙ decime dent̉ ⁊ eccl̓ia n̄ petit:ccl̓ia remittere dū diſſimulat: ⁊ ideo hoīes interris illis non peccāt decimas non dando. Durūenim eſſꝫ dicere ꝙ oēs hoīes ītalie ⁊ ꝑtiū orientaliū ꝗ non dant decimas dānerent̉. Et hiꝰ argumētum poſſumꝰ ab apl̓o acciꝑe cui cuꝫ deberent̉ nela victus ab his ꝗbus p̄dicabat tn̄ non acci: nec tn̄ peccabāt ꝗ ei non dabant: alioquinmale egiſſet cū eis apl̓s non accipiendo. Iō autēppl̓s non exigebat qd̓ ſibi debebatur ne offēdiculum daret euangelio. Un̄ nō bn̄ facerent rectoreseccl̓iaꝝ ſi in terris illis decimas exigerent vbi nōſuetudo dari ſi probabitr crederent ꝙ ex hocdalum oriret̉. Qd̓ aūt in aliꝗbus terris milites exigāt decimas hoc nō eſt: qꝛ ip̄i hēant ius exigendi decimas: qꝛ cū hoc ſit ius ſpūale qd̓ debet̉miniſtris non cadit in laicā ꝑſonam. Sed ille resꝑales q̄ de iure exigunt̉ a clericis .ſ. fructus decimaꝝ ex ꝯceſſione eccl̓ie date ſunt illis ꝓpter q̄dāſeruicia facta ab eis eccl̓ie: ſicut ēt eccl̓ia pōt remittere ip̄os fructus ꝗ dant̉ ꝓ decima: nō tamenremittit ius exigendi decimas: nec tollit debituꝫ

reddendi. hec Tho. ꝗ hec dicit de decimis ſimpl̓i⁊ indiſtincte ſiue p̄dialibus ſiue perſonalibus. Ethuic .ſ. ſnīe ſatis ꝯcor. dicta Guil. ⁊ Archi. in p̄dialibus: ⁊ dicta Io. an. de ꝗbuſcūqꝫ ſi bn̄ ⁊ nō ſuꝑficialiter intelligant̉ ⁊ ſūt iſta. Archi. vero ſuꝑ. c. diſcretioni: exͣ de deci. li. vi. poſtqͣꝫ on̄dit ꝑ multa iura etdicta ſanctoꝝ in decretis ⁊ decretalibus poſita d̓cimas eſſe debitas eccl̓ijs. Addit tn̄ ſic. In hoc dicebat frater Pugo magiſter ī theologia ꝙ decimep̄diales debent̉ ex p̄cepto: ſꝫ niſi petant̉ non tenēt̉dare: ſed ſi petant ⁊ non ſoluant̉ ab illis ꝗ debenttunc peccant mortal̓r: ⁊ ſic vident̉ loꝗ iura de decimis ꝙ ſunt cogendi ad ſolutionē ꝑ cenſuraꝫ eccleſiaſticā: ⁊ hanc ſnīam vr̄ ſeꝗ Hoſti. in glo. ſuꝑ. c.a nobis: exͣ eo. verſu. Quinqꝫ. jͣ. canones: hec Archidi. Io. v̓o an. ſuꝑ. c. a nobis: exͣ de deci. ⁊ pͥmi. innouella: poſt multa ꝑ que ꝓbat decimas de neceſſitate ſoluendas ſic ꝯcludit. Quicūqꝫ gͦ monitꝰ nōſoluit integral̓r decimam negari nō pōt ꝗn peccetmortal̓r: qꝛ trāſgreſſor diuine ⁊ humane legꝭ necnō ⁊ iudici ꝯtumax reperit̉: vn̄ ⁊ excōicari pōt. Ethoc probat Lodouicus imꝑator iubēs ne p̄textuinceſtus clericoꝝ retineat̉ .ſ. decima: ⁊ dic̄ ſic. Quivero decimā poſt trinam admonitionem ⁊ ſacerdotum p̄dicationē dare neglexerit excōicet̉: vt inLombardia de deci. l. vlt. Et ꝑ hoc dicūt ꝗdam ꝙin regionibus illis vbi de more nō ſoluit̉ decimanec p̄dicat̉ nec exigit̉: nō peccant mortal̓r hoīesqui nō dant decimas: quaſi romana eccl̓ia videatur ſuꝑ hoc ſaltem qͦ ad p̄terita diſpenſare ne contingat tantam multitudinem in hac cā dānari: ar.jͣ. eo. c. In aliꝗbus. ⁊ in eo qd̓ legitur: da ꝯſecra. eccleſie. c. aqua. ⁊ de cle. ex. vel interdic. mini. c. ſi celebrat. Alij v̓o dicūt ꝙ cum ad ſolutionē decimeex p̄cepto ꝗlibet ſic obligatus: ſemꝑ peccat nō ſoluens: ar. exͣ eo. Ex tranſmiſſa ⁊ ſemꝑ eſt ī mora ſcut fur. Et hec opinio vr̄ ẜm rigorem iuris p̄ſerenda: pͥma tn̄ benignior ⁊ efficacior eſt. Et iō ad vitādum aīaꝝ ꝑiculum exp̄ſſe eſt appellandum: ar. ſupra de appel. c. fi. Illud aūt ꝓ certo teneas ꝙ qͣꝫtūcūqꝫ clerici delinquāt vel decimis abutātur: nūqͣꝫtn̄ hn̄t de hoc laici diſputare: nec debēt ꝓpter hocdecimas detinere: vt. jͣ. eo. c. Tua nobis. hoc ibi: etſic vr̄ ꝯcor cū Lho. Io. v̓o Neapo. in. iij. quolibet.q. xix. ſic dicit ꝙ p̄ceptum de decimis dandis nōobligat: qꝛ ſit de iure nature vel de iure ſcripto īnoua lege vel in veteri qͣꝫtum ad decaloguꝫ ⁊ moralia: ſꝫ in qͣꝫtum vel iudiciale vel cerimoniale. Etqꝛ hiꝰ iudicialia vel cerimonialia tranſierūt n̄ obligant. Un̄ Aug. dicit in quodam ſermone ꝙ ſabbata obſeruare: ⁊ decimā dare: ⁊ circūciſioneꝫ facere: ⁊ hiꝰ imperfecta erāt: tranſierūtqꝫ oīa ⁊ ꝑfecta ſunt. Sed obligat hoc p̄ceptum de decimis: ꝗaeſt de iure poſitiuo pape ꝗ preeſt toti eccleſie cuieſt ſtatuere maxime talia que vident̉ ad cultū deiordinata: ⁊ ad ſuſtentationeꝫ eoꝝ ꝗ vacant diuinocultui: ꝗ vt eēt quedā ꝯſonātia ⁊ noui ⁊ veterꝭ teſtamēti: ſtatuit vt taxatio veteris teſtī de decimis