Titulus. III.
Eugenio ī ſede apoſtaticus ille ad nihilū redactꝰ ēDeinde ſub Iohāne. xxij. factum eſt aliud ſciſma.Nā cū ip̄e Iohānes ꝑ extrauaganteꝫ ſuam declaraſſet fore hereticos ꝗ chriſtū aſſererent ꝑtinacit̓nil poſſediſſe in cōi et mobile: cū ſit ꝯͣ euangeliuꝫexpreſſe vt pꝫ Io. xij. q. i. Hēbat dn̄s. Quidem nucupati fraticelli de opinione fecerūt ſciſma aſſerētes papam Iohānem hereticū cū ſucceſſoribus ⁊ſequacibꝰ eius ⁊ fecerūt aliū papam Piſcis: ⁊ adhͦperſeuerat illa hereſis in quibuſdā Greci etiā circa ānum dn̄i. lxxxx. ſciſma facientes in hereſim ētinciderunt de ſpū ſancto reprobatam: exͣ de ſumtri. ⁊ fi. ca. c. i. li. vi. Sed reducti ad vnitatē eccl̓ie ⁊veritatem fidei ſub Eugenio. iiij. ꝗ nunc Petri ſedē tenet. In tertio v̓o caſu .ſ. cū dubiū eſt ꝗs illoꝝduoꝝ ſit canonice electus: puta qꝛ electio pͥmi dr̄facta ꝑ metū ꝗ cadit in cōſtantem viꝝ: qͣꝫuis ī duabus ꝑtibus cardinaliū: poſtmodū ab eiſdē fit electio alterius ſine violentia ⁊ metu quocūqꝫ: ſic̄ accidit caſus circa ānos dn̄i. M. ccclxxx. Nā mortuoGregorio. xi. cardinales debentes ꝓcedere ad electionem ſucceſſoris fuerūt vt dicit̉ a romanis cōminati ꝙ occiderent̉ ſi nō eligerēt italicū aliquēElegerūt gͦ archrep̄m Baren̄. ꝗ tunc erat rome exprimentes ei ꝙ eū eligebāt ad vitandū periculuꝫſeu fingebāt eligere: ſed poſtea data oportunitatealiū libere ⁊ non coacte intendebāt eligere. Electoigit̉ illo ꝗ Urbanꝰ ſextus dictꝰ ē. Ille vt fertur dixit ꝙ ſi volebāt eū eligere volūtarie eligerēt: qꝛ intendebat papa eſſe: publicato igit̉ illo Urbano ꝓpapa ⁊ a cardinalibus ip̄is adorato ⁊ cōſecrato deꝯſenſu eoꝝ ac pͥncipibꝰ chriſtianitatꝭ hͦ ꝑ eos ſignificato ꝙ canonice eſſet electus. Inde ad aliqͦs meſes: ip̄i cardinales receſſerūt ab eo ⁊ fugientes adciuitatem Fūdenſem q̄ eſt in pͥncipio regni ibi elegerūt aliū ꝗ dictus eſt Clemens ſextus ꝗ trāſtulitcuriā ſuaꝫ in Auinionem. Illūqꝫ venerata eſt propapa tota Francia ⁊ Hyſpania ⁊ Cathalonia. Alteri v̓o .ſ. Urbano adheſit obediēs Italia Alemania⁊ Ungaria: ꝑſeuerauitqꝫ hoc peſſimū ſciſma vltraxxx. ānos. Cū igit̉ hic eēt dubiū ⁊ ignorātia factiqꝛ exceptis cardinalibꝰ de paucis alijs tūc pn̄tibꝰceteri ſcire non poterāt ſi talia ſic ꝓceſſerūt vl̓ aliter cū diuerſi diuerſimode geſta referrēt. Et ꝑtimēt ignorantia iuris: qꝛ dubiū verſabat̉ apd̓ ꝑitiſſimos vtrū fuerit tal̓ metus ꝗ cadere poſſet in ꝯſtātem viꝝ nec ne: vel etiā qꝛ poſt electionē habuerūttp̄s libeꝝ ad recedendū ⁊ non fecerūt qͣꝫ citius. Sꝫecōtrario ꝑ ſigna exp̄ſſa on̄derūt volūtarie et libere factam electione. Ignorantia aūt facti cuꝫ ꝓbabilis ē quēlibꝫ excuſat: ſic̄ excuſat̉ Iacob cogͦſcēsLyam non vxorem ſuā ꝓ Rachele vxore ſua: qd̓et exp̄reſſe dr̄. i. q. iiij. §. notandū. Et plenius ī glo.ibi que ēt declarat quō dicat̉ ignorātia ꝓbabilisque excuſat ſiue ſit de facto ꝓpͥo ſiue alieno. Ignorantia iuris ciuilis ſeu canonici ad qd̓ ſpectat huius materie diſcuſſio vt ibi dic̄ glo. ⁊ ſi non excuſat cū eſt tale ius qd̓ ꝗs de facili ꝑ ſe ſcire pōt vl̓ ꝑ
alios dū tn̄ hēat copiā ꝑitoꝝ: vt. ff. de iurꝭ. e ſac. iōdiſ. xxxviij. Si ī laicis. Excuſat tn̄ ſi eſt tale iuquis nec ꝑ ſe nec per alios ſcire pōt: cū ꝑitiſſufallat: ⁊ diuerſi ꝯͣria ſentiant: ar. diſ. xxxvij. §. viijcū glo. Io. in illo ſciſmate illi fuerūt vere et ꝓprſciſmatici ꝗ pn̄tes ſcientes factum ꝯtra iura ſcierter: vel ꝯtra ꝯſcientiam fecerunt ſciſma taleonibus ducti: amoris vel odij cupiditatis: ⁊tionis. Alij v̓o ꝗ vni vel alteri Urbano .ſ. velmenti obedientes adherebāt moti ad hiꝰ tennon tꝑalitate: ſꝫ ex ſcīa ex auditis ꝯſilijs pitoerant vere ⁊ ꝓpͥe ſciſmatici ēt fi ei ꝗ nō erat veriadheſiſſent: qꝛ p̄ter intentionem eoꝝ erat error etdiuiſio eorum. Quāuis .n. ignorantia iurꝭ diuinivel naturalis neminē excuſet: vt dic̄ Gratianusdicto. §. Notandū. Ibi nō erat talis ignorantia:⁊ ſi credere in vnū caput ſicut in vna catholicācleſiam ſit de articulis fidei q̄ ſpectat ad ius diunū: tn̄ crede̓ hūc eē illū vnū: caput vl̓ aliū cūſunt gerentes ſe ꝓ papa non eſt articulus fideqꝛ ẜm iura eccl̓ie eſt electus qd̓ ſcire ꝑtinet ad fatum ⁊ ius canonicum: qͣꝫuis ergo vna ꝑmunicaret alteram cū ſequacibꝰ ⁊ ſciſmcuparet ꝗ ſimpl̓r inherebant excuſari vioa vicio ſciſmatis. Durāte illo ſciſmate pꝰ Urbaſucceſſit ex illa ꝑte Bonifacius nonꝰ. Eſucceſſit Innocentius ſextus: Innocentirius. xij. Ex alia ꝑte Clemēti ſucceſſit Bxij. Sub his aūt .ſ. Gregorio. xij. ex vna ꝑte ⁊ Bn̄dicto ex alia factū ē alid̓ ſciſma circa ānos dn̄i. C.ccccx. Nam recedētibus cardinalibus ab vtpapa ⁊ ꝯuenientibus Piſis ibiqꝫ ꝯcilium vnitſale celebrantibus depoſitis illis duobus.ſ. Gregorio ⁊ Benedicto per concilium vel conciliabolum ſub ea videlicet ratione depoſitis:bantur ſcandalizare facto ſuo publico totam eocleſiam cum non vellent conuenire ſimul ivno loco vt promiſerant ⁊ iurauerant ad defficaciter vnionem eccleſie. Demum creatiPiſis Alexander qui dicebatur prius Percandia cardinalis ordinis minorum: cui ſucIo. xxiij. Bononie electus. Et cum penereges ⁊ principes chriſtianitatis dimiſſis/rio ⁊ Benedicto obedientiam dediſſent Aledro ⁊ ſucceſſori ſuo: tamen adhuc maxirbium erat vtrum illud Piſis celebratuverum generale concilium vl̓ concilnullius eorū qui ſe gerebant pro partoritate congregatum. Item vtruꝫ cauſa proquā fuit creatus ille tertius ſcilicet Alexāderdelicet quia Gregorius ⁊ Benedictus ſcandbant eccleſiam ex facto ſuo: quia ſcilicet diſſimbāt vnionem dare eccleſie vt promiſerant eēt ꝟaNam de Gregorio repertū eſt contrarium vt apparuit de facto poſtea: quia ſponte renunciauitconcilio. Conſtantienſi. Et vtrum potuerit illosde ponere pro illa cauſa: ⁊ per conſequens ibi cretus eēt verus papa ſcilicet Alixāder vl̓ antipapa